Trở lại

Xét Nghiệm Đường Máu Mao Mạch Thực Hiện Như Thế Nào?

Table of Contents


Bệnh đái tháo đường đang có tỷ lệ ngày một gia tăng  và xuất hiện ở cả những người trẻ tuổi. Vì thế, việc theo dõi biểu hiện cũng như tiến triển bệnh theo từng giai đoạn là cực kỳ quan trọng. Trong đó, xét nghiệm đường máu mao mạch là một trong những phương pháp đơn giản, đem lại hiệu quả cao trong việc theo dõi đường máu, để bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị thích hợp cho bệnh nhân.

1. Xét Nghiệm Đường Máu Mao Mạch Là Gì?

Xét nghiệm đường máu mao mạch là gì? Xét nghiệm đường máu mao mạch là một kỹ thuật tương đối đơn giản, được áp dụng trong những trường hợp cần theo dõi và điều trị bệnh đái tháo đường.

Tuy nhiên, việc đo đường máu mao mạch cũng cần phải tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật cơ bản, để hạn chế tình trạng kết quả xét nghiệm bị ảnh hưởng.

Thông thường, thời gian đo đường máu mao mạch tốt nhất là trước bữa ăn và sau bữa ăn khoảng từ 1 – 2 giờ.

Xét nghiệm đo đường máu mao mạch là kỹ thuật đơn giản

Đối với phương pháp xét nghiệm đường huyết mao mạch có nhiều ưu điểm vượt trội và đã được áp dụng từ lâu trong y khoa như sau:

  • Lượng máu lấy từ cơ thể bệnh nhân với số lượng rất nhỏ và sẽ đơn giản hơn rất nhiều so với việc lấy máu tĩnh mạch.
  • Xét nghiệm mao mạch tại giường trong tư thế nằm vẫn có thể thực hiện được trong những trường hợp cần thiết mà không làm ảnh hưởng đến kết quả chỉ số.
  • Không gây ra nhiều đau đớn cho bệnh nhân cũng như giữ thẩm mỹ ở vị trí lấy máu không để lại sẹo.
  • Phương pháp này phù hợp với tần suất kiểm tra đường huyết một cách thường xuyên đối với bệnh nhân bị tiểu đường.

2. Chỉ Định Và Chống Chỉ Định Xét Nghiệm Đường Máu Mao Mạch

Ý nghĩa xét nghiệm đường máu mao mạch để theo dõi trong điều trị bệnh tiểu đường. Đây là xét nghiệm được chỉ định trong nhiều trường hợp khác nhau với tần suất trong ngày hay trong tuần cũng có sự khác biệt.

Theo các bác sĩ cho biết, để chỉ định đối tượng cần tiến hành xét nghiệm đường huyết phải dựa vào tình trạng sức khoẻ, bệnh trạng và cả nhu cầu bệnh lý của từng bệnh nhân.

Đối với những bệnh nhân đang trong giai đoạn điều trị với insulin hoặc đang điều chỉnh lượng thuốc hạ đường máu cho phù hợp, phụ nữ mang thai được bác sĩ chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ có thể cần thực hiện xét nghiệm này nhiều lần trong cùng một ngày.

Những trường hợp nào cần xét nghiệm đường máu mao mạch

Những thời điểm khác: Người bệnh tiểu đường có thể thử đường máu mao mạch vào bất kỳ thời điểm nào mà bác sĩ xem xét và nhận định rằng bệnh nhân có những triệu chứng bất thường như: Cảm thấy khát, uống nước nhiều hơn bình thường, tần suất đi tiểu tăng, đói, người bị bủn rủn, hay vã mồ hôi xảy ra ngay cả khi trước và sau khi tập luyện thể dục thể thao.

Chống chỉ định: Hiện nay theo khuyến cáo của bác sĩ, vẫn chưa có chống chỉ định tuyệt đối với việc thử đường máu mao mạch. Tuy nhiên, tùy theo trường hợp bệnh, bạn cần nhờ bác sĩ tư vấn cụ thể để biết được tần suất phù hợp cho các lần xét nghiệm.

3. Quy Trình Thực Hiện Xét Nghiệm Đường Máu Mao Mạch

Cách xét nghiệm đường máu mao mạch rất đơn giản. Vậy trên thực tế quy trình của xét nghiệm này như thế nào?

Để xét nghiệm đường máu mao mạch cần những bước sau:

Chuẩn bệnh từ người bệnh

  • Cần kiểm tra họ tên của bệnh nhân, giờ chỉ định thử máu, số phòng, giường bệnh.
  • Thông báo, giải thích hướng dẫn trước để bệnh nhân hợp tác trong suốt quá trình lấy mẫu xét nghiệm.
  • Để nghị bệnh nhân cần rửa tay sạch sẽ và lau khô hoặc có thể dùng băng bông và cồn để sát khuẩn.
  • Để người bệnh ngồi hoặc nằm trong tư thế phù hợp theo tình trạng thực tế.

Chuẩn bị dụng cụ

Để lấy mẫu xét nghiệm thì dụng cụ cần chuẩn bị là máy thử đường máu, kim chích máu, que thử đường máu, bút chích máu và bảng theo dõi đường máu của người bệnh.

Kiểm tra chất lượng que thử đường máu như thời hạn sử dụng kể từ khi mở hộp que thử, bao bì vẫn còn được niêm phong chưa sử dụng…

Bông khô, hộp đựng bông cồn 70 độ.

Hộp đựng chất thải sau khi lấy mẫu như que thử và kim chích máu đã qua sử dụng.

Bước tiến hành

Bước 1: Bác sĩ hoặc điều dưỡng tiến hành lấy mẫu cần đảm bảo đủ điều kiện y tế như rửa tay, khử khuẩn, đội mũ, đeo khẩu trang.

Bước 2: Cần kiểm tra độ dày da tay của người bệnh, rồi lắp kim vào bút chích máu để điều chỉnh được độ sâu phù hợp.

Tìm hiểu quy trình xét nghiệm đường máu mao mạch

Bước 3: Đưa que thử máu vào máy để khởi động rồi bật máy thử đường máu. Tiếp đến, phải đối chiếu code hiện diện trên máy xem có trùng khớp code của que thử hay không. Nếu như không trùng phải điều chỉnh lại cho đúng mới chuyển sang bước tiếp theo.

Bước 5: Y tá sẽ cần tay bệnh nhân rồi vuốt nhẹ để cho máu từ góc ngón tay dồn lên đầu ngón tay (một trong 4 ngón là ngón 2, 3, 4, 5), đầu bút chích máu sẽ được đưa đến gần sát mép ngoài cạnh đầu ngón rồi bấm bút chích máu, sau đó nặn nhẹ để lấy đủ lượng máu thường là 1 giọt máu đầy.

Lấy mẫu máu mao mạch tương đối đơn giản, hạn chế đau đớn cho bệnh nhân

Bước 6: Phụ thuộc vào loại máy mà máu sẽ được thấm vào giấy thử rồi mới cắm vào máy hoặc có một số máy để cạnh que thử hút máu.

Bước 7: Vệ sinh, khử trùng vị trí lấy mẫu trên cánh tay người bệnh.

Bước 8: Máy sẽ trả kết quả sau khoảng 5 – 45 giây, điều dưỡng sẽ đọc kết quả rồi thông báo cho bệnh nhân, dặn dò bệnh nhân những vấn đề cần lưu ý chẳng hạn như nên ăn ngay khi đường máu thấp…

Kết quả chỉ số đường huyết cần được ghi lại để theo dõi thường xuyên

Bước 9: Những vật dụng đã dùng như kim, que thử… cần bỏ vào hộp rác thải y tế và xử lý đúng cách.

Bước 10: Thu dọn dụng cụ, rửa tay lại một lần nữa.

Lưu ý: Mặc dù đây là một kỹ thuật đơn giản, những vẫn có một số lỗi thường gặp có thể gây ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm như sau:

  • Ngón tay bị ướt có thể do nước hoặc cồn chưa được lau khô. Thao tác chưa đúng dẫn đến chưa tạo đủ giọt máu khiến kết quả đường máu bị sai lệch.
  • Chưa điều chỉnh code máy và que thử phù hợp.
  • Que thử hết hạn sử dụng hoặc bị ẩm.
  • Lượng máu chưa đủ khiến cho que thử bị hỏng hoặc dẫn đến kết quả không chính xác.

4. Kết Quả Xét Nghiệm Đường Máu Mao Mạch

Về kết quả xét nghiệm đường máu mao mạch, tùy theo từng trường hợp cụ thể của bệnh nhân sẽ có ý nghĩa khác nhau.

Tuy nhiên, theo như công bố của hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) thì đường máu mao mạch trước khi ăn cho kết quả bình thường khi nằm trong khoảng 4.4 – 7.2 mmol, sau khi ăn 2 giờ kết quả bình thường là ở mức < 10 mmol/l.

Riêng đối với phụ nữ mang thai chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ thì bác sĩ thường sẽ chỉ định cần phải làm thêm nghiệm pháp dung nạp đường huyết với mục tiêu đường huyết sẽ chặt sẽ hơn và cần theo dõi thường xuyên:

  • Trước khi ăn: Chỉ số đường máu mao mạch < 5,3 mmol/L.
  • Sau khi ăn: Chỉ số đường máu mao mạch < 7,8 mmol/L.
  • Sau khi ăn 2 giờ: Chỉ số đường máu mao mạch < 6,7 mmol/L.

Khi kết quả chỉ số đường huyết cao quá mức cho phép (HI) hoặc khi giá trị ở mức quá thấp (LO) thì cần phải thông báo đến bác sĩ để có hướng xử lý, điều trị kịp thời.

Đối với người thực hiện xét nghiệm nên ghi lại phiếu điều dưỡng bao gồm các thông tin như ngày giờ đo, kết quả để theo dõi theo từng giai đoạn và thông báo với bác sĩ để có định hướng điều trị, nhất là khi kết quả đường máu bất thường.

5. Nên Làm Gì Để Đẩy Lùi Bệnh Đái Tháo Đường

Ở một số trường hợp, bệnh đái tháo đường có thể cải thiện được nếu như người bệnh thay đổi thói quen sinh hoạt theo hướng tích cực, vận động và ăn uống hợp lý thì có thể không cần dùng thuốc điều trị mà vẫn có thể sống chung với bệnh một cách an toàn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, không phải trường hợp nào cũng vậy. Để biết rõ hơn về tình trạng sức khoẻ của mình và phương pháp điều trị cũng như chế độ dinh dưỡng hợp lý, bạn cần nhờ bác sĩ chuyên khoa tư vấn kỹ hơn.

Tập luyện thể dục thể thao là một yếu tố quan trọng đối với người mắc bệnh đái tháo đường. Nhưng để có thể tập luyện an toàn, người bệnh cần được kiểm tra những biến chứng liên quan đến thần kinh, tim mạch, biến dạng chân nếu có để có cường độ tập luyện phù hợp nhất.

Tập luyện thể dục thể thao hợp lý để hạn chế nguy cơ mắc bệnh tiểu đường

Theo đó, vận động nhẹ nhàng bằng cách đi bộ là phương pháp hiệu quả nhất. Đối với người lớn tuổi có thể đi bộ từ 10 – 15 phút với tần suất 3 lần/ngày. Còn đối với người trẻ tuổi thì đi bộ 60 phút mỗi ngày và có thể kèm theo những bài tập nặng hơn một chút.

Bên cạnh chế độ ăn uống và tập luyện thì nghe theo lời khuyên của bác sĩ, sử dụng thuốc đúng giờ và tái khám theo định kỳ là cách kiểm soát tốt bệnh.

Để tìm nơi thăm khám, chẩn đoán bệnh đái tháo đường và xét nghiệm đường máu mao mạch chính xác, bạn có thể gọi đến hotline 19001717- Diag Center là trung tâm xét nghiệm chẩn đoán y khoa chất lượng cao tại TP.HCM để được tư vấn và đặt lịch thăm khám nhanh chóng nhất.

Hy vọng, thông qua bài viết này, bạn đã hiểu thêm những thông tin hữu ích liên quan đến xét nghiệm đường máu mao mạch, cũng như quy trình xét nghiệm và kết quả chỉ số này như thế nào là bình thường. Để có thể hiểu được kết quả, cũng như được tư vấn phương pháp điều trị hiệu quả, bạn nên nhờ bác sĩ chuyên khoa tư vấn.

Trang này không thể và không chứa đựng thông tin tư vấn y khoa. Các nội dung này được cung cấp chỉ nhằm mục đích thông tin và tuyên truyền, không thay thế cho bất kỳ tư vấn y khoa nào. Theo đó, trước khi tiến hành bất kỳ hành động nào dựa trên thông tin này, vui lòng gặp nhân viên y tế phù hợp để được tư vấn.