Trở lại

Xét Nghiệm ANA Là Gì? Ý Nghĩa Trong Chẩn Đoán Bệnh Tự Miễn

Xét nghiệm ANA là xét nghiệm rất cần thiết để xác định sự có mặt của kháng thể ANA trong máu người bệnh. ANA là kháng thể kháng nhân sinh ra do cơ chế tự miễn dịch, khi các kháng thể tấn công vào nhân tế bào trong cơ thể. Sự xuất hiện kháng thể ANA là dấu hiệu cho biết người bệnh có thể gặp phải một số bệnh tự miễn thường gặp như: lupus ban đỏ, viêm đa cơ, viêm da cơ địa, viêm đa giác mạc, viêm gan tự miễn…Nếu không được phát hiện, chẩn đoán và điều trị sớm sẽ dẫn tới những biến chứng nguy hiểm.

Tìm Hiểu Về Kháng Thể Kháng Nhân ANA

ANA – antinuclear antibodies là một kháng thể kháng nhân xuất hiện trong máu người bệnh khi cơ thể có tình trạng rối loạn tự miễn dịch. Bình thường ANA sẽ không hiện diện trong cơ thể người. Tuy nhiên trong một số trường hợp cũng có thể có với số lượng rất ít. Khi cơ thể xuất hiện các protein ngoại lai của sinh vật truyền nhiễm hay còn gọi là kháng nguyên thì hệ thống miễn dịch sẽ tạo ra kháng thể để nhận biết và chống lại các tác nhân này. Kháng thể có nhiệm vụ huy động các tế bào miễn dịch và kích hoạt phản ứng viêm để chống lại sự xâm nhiễm của vi khuẩn vào trong cơ thể.

ANA – antinuclear antibodies là một kháng thể kháng nhân xuất hiện trong máu người bệnh khi cơ thể có tình trạng rối loạn tự miễn dịch

Nhưng không phải lúc nào những kháng thể này cũng nhận định đúng kháng nguyên để tiêu diệt. Đôi khi chúng nhận diện nhầm những protein tự nhiên trong cơ thể là protein ngoại lai gây nguy hiểm và tiêu diệt chính những protein này. Vì vậy những kháng thể này được gọi là tự kháng thể. Những tự kháng thể tấn công nhân tế bào của những protein tự nhiên có đặc hiệu với chúng thì được gọi là kháng thể kháng nhân. Kháng thể kháng nhân ANA làm tổn thương đến các mô trong cơ thể như khớp, da, cơ và các mô liên kết nếu có protein đặc hiệu với chúng. Từ đó làm mất chức năng của các cơ quan và biểu hiện thành bệnh lý. Vì vậy khi cơ thể xuất hiện một lượng lớn ANA chính là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh tự miễn.

Khi cơ thể xuất hiện một lượng lớn ANA chính là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh tự miễn

Xét Nghiệm ANA Test Là Gì?

Xét nghiệm ANA là xét nghiệm kiểm tra sự có mặt của kháng thể kháng nhân ANA trong cơ thể của người bệnh. Xét nghiệm rất thông dụng và được xem là một trong những công cụ hỗ trợ đắc lực giúp phát hiện các bệnh lý tự miễn như lupus ban đỏ, xơ cứng bì, viêm đa cơ,..và một số bệnh tự miễn khác.

Thông thường trong cơ thể chúng ta hầu như đều có tự kháng thể nhưng với số lượng rất nhỏ và không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên nếu lượng lớn các ANA thì lại là dấu hiệu cảnh báo cơ thể bạn đang gặp phải vấn đề. Và đó có thể là nguyên nhân của một số bệnh lý tự miễn. Vì vậy bạn không nên chủ quan mà cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Khi có những dấu hiệu cảnh báo bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời

Hiện nay xét nghiệm ANA được thực hiện dựa trên nguyên lý của nhiều kỹ thuật khác nhau. Thông qua lấy mẫu máu người bệnh, chúng ta có thể tiến hành xét nghiệm để kiểm tra ANA có tồn tại hay không. Một số kỹ thuật thường được sử dụng như: miễn dịch enzyme, miễn dịch hóa phát quang, miễn dịch huỳnh quang,..

Khi Nào Cần Thực Hiện Xét Nghiệm ANA

Khi nghi ngờ người bệnh mắc phải các bệnh lý tự miễn, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện xét nghiệm ANA để kiểm tra.

Bệnh lý tự miễn thường khó để phát hiện do có ít có triệu chứng, dấu hiệu bệnh mờ nhạt, không rõ ràng. Bởi vậy khi cơ thể có những dấu hiệu bất thường sau đây mà không phải do các bệnh lý khác gây ra thì bạn nên đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán.

  • Đau cơ, đau khớp
  • Toàn thân mệt mỏi
  • Sốt không rõ nguyên nhân, có thể sốt kéo dài
  • Người nổi phát ban, chủ yếu ở trên mặt
  • Đau ngực khi hít thở sâu, cơ thể nhạy cảm với ánh sáng
  • Tê và ngứa ran ở chân và tay
  • Tổn thương hệ thần kinh, các cơ quan như: da, gan, tụy, tim mạch, phổi, khí quản…
  • Rụng tóc, miệng lở loét
Cần thực hiện xét nghiệm ANA khi có các dấu hiệu như: nổi phát ban (chủ yếu ở mặt), đau cơ, đau khớp, miệng lở loét, tê ngứa chân tay,…
  • Triệu chứng bệnh: viêm khớp dạng thấp lupus ban đỏ, viêm đa cơ, viêm gan, giảm tiểu cầu vô căn, hội chứng Raynaud,…

Bên cạnh đó xét nghiệm ANA cũng có thể được chỉ định khi người bệnh đã được chẩn đoán mắc một số rối loạn tự miễn dịch. Khi đó có thể bác sĩ còn đang nghi vấn người bệnh có thể đã phát triển thêm một số rối loạn tự miễn dịch khác nữa.

Ngoài ra xét nghiệm ANA còn được thực hiện với mục đích theo dõi và kiểm soát tình trạng bệnh. Nhờ đó giúp bác sĩ thấy được mức độ hiệu quả phương pháp đang điều trị và xem xét có cần phải thay đổi hay không.

Kết Quả Xét Nghiệm ANA Cho Biết Điều Gì?

Kết quả xét nghiệm ANA dương tính

Xét nghiệm ANA được cho là dương tính khi chỉ số kháng thể kháng nhân ANA trong huyết tương lớn hơn hoặc bằng 1,5 Index. Người bệnh có kháng thể kháng nhân ANA trong máu và có nguy cơ mắc các bệnh tự miễn. Vì vậy, cần gặp bác sĩ ngay để được tư vấn làm các xét nghiệm chuyên sâu, tìm hướng điều trị tốt nhất.

Xét nghiệm ANA dương tính khi chỉ số kháng thể kháng nhân ANA trong huyết tương lớn hơn hoặc bằng 1,5 Index

Tuy nhiên  kết quả xét nghiệm ANA dương tính có thể gặp ở cả những người hoàn toàn khỏe mạnh. Theo các nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ xuất hiện ANA ở người bình thường là khoảng 3-15%. Tỷ lệ này có thể tăng lên ở người trên 65 tuổi và tỷ lệ ở phụ nữ cao hơn đàn ông. Các yếu tố như: độ tuổi, giới tính, chủng tộc hay tình trạng bệnh lý mắc kèm,…đều có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm ANA.

Các đối tượng thường dương tính với kháng thể kháng nhân ANA bao gồm:

  • Những người ở độ tuổi trung niên thì tỷ lệ dương tính cao hơn và thường cao hơn ở nữ giới.
  • Người có tiền sử gia đình mắc các bệnh lý tự miễn
  • Người da trắng có tỉ lệ mắc cao hơn người da màu
  • Việc sử dụng một số loại thuốc như thuốc huyết áp, thuốc chống động kinh,…cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến kết quả xét nghiệm ANA dương tính. Vì vậy, bạn cần thông báo cho bác sĩ biết về tất cả các loại thuốc mà bạn đang sử dụng.
  • Người đang điều trị viêm gan, xơ gan, viêm tắc ống mật,…
  • Ngoài ra trong một số trường hợp bệnh nhân mắc các bệnh lý như lao, ung thư hay bị nhiễm trùng cũng có thể làm tăng nồng độ ANA trong máu.

 

Cùng với xét nghiệm ANA bác sĩ có thể chỉ định thực hiện thêm một số xét nghiệm khác để đưa ra chẩn đoán chính xác

Kết quả xét nghiệm ANA dương tính có vai trò quan trọng trong chẩn đoán bệnh lý tự miễn nhưng nó không phải là một bằng chứng duy nhất để đưa ra kết luận. Song song đó, bác sĩ cần thực hiện thêm một số xét nghiệm khác kết hợp với việc khai thác tiền sử và các triệu chứng của bệnh nhân để chẩn đoán và xác định chính xác bệnh. Một số bệnh lý tự miễn thường hay mắc phải bao gồm:

  • Lupus ban đỏ hệ thống
  • Viêm khớp dạng thấp
  • Xơ cứng bì
  • Viêm đa cơ
  • Viêm da cơ địa
  • Viêm đa giác mạc
  • Hội chứng Sjogren

Kết quả xét nghiệm ANA âm tính

Khi chỉ số kháng thể kháng nhân ANA tồn tại trong huyết tương ở mức dưới 1,5 Index thì kết quả xét nghiệm là âm tính. Xét nghiệm ANA âm tính cho biết không có kháng thể kháng nhân ANA ở trong cơ thể hoặc nồng độ ANA rất thấp dưới ngưỡng máy có thể phát hiện ra.

Tuy nhiên bạn vẫn có thể mắc phải các bệnh lý tự miễn mặc dù kết quả xét nghiệm ANA là âm tính. Do đó để khẳng định chính xác kết quả bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm ANA cùng với một số xét nghiệm khác tùy thuộc vào triệu chứng của người bệnh. Ngay khi có những triệu chứng bất thường của bệnh lý tự miễn bạn không nên chủ quan mà nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa càng sớm càng tốt để được tư vấn và đưa ra phác đồ điều trị thích hợp.

Khi chỉ số kháng thể kháng nhân ANA tồn tại trong huyết tương ở mức dưới 1,5 Index thì kết quả xét nghiệm là âm tính

Dù kết quả là dương tính hay âm tính thì xét nghiệm ANA vẫn có giá trị to lớn trong việc phát hiện các kháng thể kháng nhân ANA và chẩn đoán bệnh lý tự miễn dịch. Nhờ đó, người bệnh sẽ được chẩn đoán bệnh sớm và có phương pháp điều trị tích cực. Giúp đảm bảo chất lượng cuộc sống trước khi các tự kháng thể tấn công gây tổn thương nặng nề trên các hệ cơ quan và gây nên những biến chứng nguy hiểm.

Lựa chọn những cơ sở xét nghiệm uy tín giúp bạn yên tâm về kết quả

Làm xét nghiệm ANA là phương pháp hiệu quả giúp phát hiện, chẩn đoán các bệnh lý tự miễn. Hi vọng với những thông tin trên đây bạn đã hiểu rõ hơn về xét nghiệm ANA cũng như ý nghĩa của xét nghiệm này. Bạn cũng đừng quên thực hiện kiểm qua sức khỏe định kỳ để bảo vệ sức khỏe của chính mình nhé.

Để tìm hiểu thêm về các dịch vụ ưu đãi và tiện ích tại Diag, quý khách vui lòng truy cập Tại Đây.

Trang này không thể và không chứa đựng thông tin tư vấn y khoa. Các nội dung này được cung cấp chỉ nhằm mục đích thông tin và tuyên truyền, không thay thế cho bất kỳ tư vấn y khoa nào. Theo đó, trước khi tiến hành bất kỳ hành động nào dựa trên thông tin này, vui lòng gặp nhân viên y tế phù hợp để được tư vấn.