Vắc xin tả: Có nên uống vắc xin tả không?

Vắc xin tả là gì?

Vắc xin tả là vaccine giúp hỗ trợ phòng bệnh tả do vi khuẩn Vibrio cholerae gây ra. Đây là bệnh nhiễm khuẩn đường ruột có thể lây qua thực phẩm hoặc nguồn nước nhiễm khuẩn, đặc biệt tại khu vực điều kiện vệ sinh chưa đảm bảo.

Hiện nay, loại vắc xin phòng bệnh tả được sử dụng phổ biến tại Việt Nam là mORCVAX do Công ty Vabiotech sản xuất. Đây là vaccine đường uống, được chỉ định cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn có nguy cơ tiếp xúc dịch tả hoặc chuẩn bị đến khu vực đang lưu hành dịch.

Người mắc bệnh tả có thể bị tiêu chảy cấp dữ dội, mất nước nhanh, tụt huyết áp và nguy hiểm nếu không được bù nước kịp thời. WHO hiện đánh giá vaccine tả đường uống là một trong những biện pháp hỗ trợ kiểm soát dịch hiệu quả bên cạnh đảm bảo vệ sinh môi trường và nước sạch.

Vắc xin tả phòng bệnh gì?

Vaccine tả được sử dụng để hỗ trợ phòng bệnh tả và giảm nguy cơ diễn tiến nặng ở người phù hợp chỉ định. Tuy nhiên, vaccine không thay thế hoàn toàn các biện pháp vệ sinh ăn uống và phòng bệnh đường tiêu hóa.

Dưới đây là những tác dụng nổi bật của vắc xin tả:

• Hỗ trợ phòng bệnh tả do vi khuẩn Vibrio cholerae: Bệnh tả là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính ở đường ruột, thường gây tiêu chảy nhiều lần và mất nước nhanh. Nếu không được bù nước và điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp biến chứng nghiêm trọng.
• Giảm nguy cơ bùng phát dịch tại khu vực nguy cơ cao: Vaccine tả đường uống hiện cũng được sử dụng như một trong những biện pháp hỗ trợ kiểm soát dịch tại khu vực có nguy cơ dịch tễ cao, đặc biệt nơi thiếu nước sạch hoặc điều kiện vệ sinh hạn chế.
• Hỗ trợ bảo vệ cho người chuẩn bị đến vùng có dịch: Một số người chuẩn bị du lịch, công tác hoặc sinh sống tại khu vực từng ghi nhận dịch tả có thể được bác sĩ tư vấn uống vaccine để tăng cường phòng bệnh chủ động.

Có nên uống vắc xin tả không?

Không phải ai cũng cần uống vaccine tả. Vaccine có thể được cân nhắc cho người có nguy cơ tiếp xúc bệnh cao như người chuẩn bị đến vùng có dịch, khu vực điều kiện vệ sinh kém hoặc nơi từng ghi nhận bùng phát bệnh tả. Trong thực tế, bệnh tả vẫn còn xuất hiện tại nhiều quốc gia và có thể lây lan nhanh qua nguồn nước hoặc thực phẩm nhiễm khuẩn.

Tuy nhiên, vaccine không bảo vệ tuyệt đối trong mọi trường hợp. Ngay cả khi đã uống vaccine, bạn vẫn cần: ăn chín uống sôi, dùng nước sạch, rửa tay thường xuyên và hạn chế thực phẩm không đảm bảo vệ sinh.

Lịch uống vắc xin tả như thế nào?

Lịch uống vaccine tả hiện nay phụ thuộc vào độ tuổi và loại vaccine sử dụng. Với vaccine mORCVAX đang sử dụng tại Việt Nam:

• Người lớn và trẻ từ 5 tuổi trở lên thường uống 2 liều, liều thứ hai cách liều đầu tối thiểu 2 tuần.
• Trẻ từ 2 đến dưới 5 tuổi thường cần uống 3 liều, mỗi liều cách nhau từ 7 ngày đến 6 tuần.

Sau khi hoàn thành phác đồ cơ bản, một số trường hợp có thể được khuyến nghị uống nhắc lại sau khoảng 2 năm hoặc trước mùa dịch tùy nguy cơ phơi nhiễm thực tế. Việc uống đủ phác đồ rất quan trọng để hỗ trợ cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch phù hợp.

Vắc xin tả giá bao nhiêu?

Hiện nay, vaccine tả mORCVAX tại Việt Nam có mức giá tương đối thấp so với nhiều vaccine khác. Giá tham khảo thường khoảng 160.000 VNĐ/liều.

Với người lớn hoặc trẻ trên 5 tuổi cần phác đồ 2 liều, tổng chi phí cơ bản thường khoảng 300.000 – 350.000 VNĐ tùy cơ sở y tế.

Mức giá thực tế có thể thay đổi tùy cơ sở tiêm chủng, thời điểm sử dụng và nguồn cung vaccine. Nếu có nhu cầu uống vaccine tả, bạn nên liên hệ trực tiếp trung tâm tiêm chủng để cập nhật lịch sử dụng và chi phí cụ thể.

Lưu ý: Đây là giá trung bình được tham khảo tại các bệnh viện, trung tâm tiêm chủng, DIAG không cung cấp dịch vụ này.

Những lưu ý trước khi uống vaccine tả

Dù vaccine tả đường uống tương đối dễ sử dụng, người dùng vẫn nên tuân thủ đúng hướng dẫn trước và sau khi uống để hỗ trợ tối ưu hiệu quả bảo vệ và hạn chế các phản ứng không mong muốn.

• Không ăn uống sát thời điểm sử dụng vaccine: Người uống vaccine tả thường được khuyến nghị tránh ăn uống trong khoảng 1 giờ trước và sau khi sử dụng vaccine để hạn chế ảnh hưởng đến hiệu quả hấp thu.
• Chủ động thông báo tình trạng sức khỏe trước khi sử dụng: Bạn nên cho bác sĩ biết nếu đang mang thai, có bệnh nền, đang mắc bệnh đường ruột cấp tính hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch để được đánh giá phù hợp trước khi uống vaccine.
• Một số người có thể gặp phản ứng nhẹ sau uống vaccine: Sau uống vaccine tả, một số người có thể cảm thấy buồn nôn nhẹ, khó chịu bụng hoặc nôn thoáng qua. Các phản ứng này thường tự cải thiện sau thời gian ngắn.
• Không tự trì hoãn lịch uống giữa các liều: Vaccine tả cần sử dụng đủ phác đồ theo hướng dẫn để hỗ trợ tạo đáp ứng miễn dịch phù hợp. Nếu quên lịch uống, bạn nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn thay vì tự ý thay đổi lịch sử dụng.