Vắc xin sởi tiêm mấy mũi là đủ? Lịch tiêm vắc xin sởi

Vắc xin sởi tiêm khi nào?

Tiêm vắc xin sởi khi nào phụ thuộc vào mục tiêu bảo vệ và nguy cơ phơi nhiễm của từng cá nhân. Nếu tiêm theo lịch thường quy cho trẻ nhỏ, độ tuổi tiêm vắc xin phòng bệnh sởi phổ biến là 9 tháng ở Việt Nam hoặc 12–15 tháng ở các chương trình dùng MMR/MMRV. Khi có nguy cơ phơi nhiễm cao, chẳng hạn đi du lịch quốc tế hoặc đang trong ổ dịch, trẻ 6–11 tháng có thể được chỉ định tiêm sớm một liều bổ sung.

Người lớn chưa có bằng chứng miễn dịch nên tiêm càng sớm càng tốt sau khi được đánh giá tình trạng miễn dịch. Nếu là nhân viên y tế, người chuẩn bị đi du lịch quốc tế, sinh viên sống trong môi trường tập thể, hoặc người có nguy cơ tiếp xúc cao, lịch tiêm có thể cần đủ 2 mũi.

Vắc xin sởi tiêm mấy mũi thì đủ?

Lịch tiêm vắc xin sởi cho bé thường là 2 mũi. Trong khi đó, người lớn chưa có bằng chứng miễn dịch thường cần ít nhất 1 mũi, còn nhóm nguy cơ cao có thể cần 2 mũi.

Vắc xin sởi đơn tiêm mấy mũi?

Vắc xin sởi đơn được dùng để tạo miễn dịch chủ động chống lại bệnh sởi. Trẻ thường được tiêm 2 mũi, với mũi đầu tiên được tiêm từ khoảng 9 tháng tuổi, sau đó trẻ sẽ được tiêm nhắc theo lịch.

Lịch tiêm vắc xin sởi đơn cụ thể như sau:

• Mũi 1: Mũi tiêm đầu tiên thường tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi.
• Mũi 2: Mũi nhắc lại lúc trẻ 18 tháng tuổi.

Vắc xin sởi quai bị rubella tiêm mấy mũi?

Vắc xin sởi – quai bị – rubella (MMR) là vắc xin kết hợp có virus sống giảm độc lực, được dùng để tạo miễn dịch chống các bệnh sởi, quai bị và rubella. Loại vắc xin này cũng thường được tiêm 2 mũi trong lịch tiêm cơ bản như vắc xin sởi đơn.

Lịch tiêm vắc xin MMR cho trẻ dưới 7 tuổi:

• Mũi 1: Mũi đầu tiên (thường trẻ từ 9 đến 12 tháng tuổi)
• Mũi 2: Thường khi trẻ 4–6 tuổi. Nếu cần tiêm sớm hơn hoặc đang bắt kịp lịch, mũi 2 có thể cách mũi 1 tối thiểu 28 ngày.

Với trẻ đã từng tiêm sởi đơn trước đó, bác sĩ có thể xây dựng lịch MMR sao cho vẫn đủ tổng số liều cần thiết, miễn là đảm bảo khoảng cách tối thiểu giữa các liều. Người lớn chưa có bằng chứng miễn dịch thường cần ít nhất 1 mũi MMR, nhưng nhóm nguy cơ như nhân viên y tế, người đi du lịch quốc tế, sinh viên sống tập trung có thể cần 2 mũi.

Vắc xin sởi bao lâu tiêm nhắc lại?

Tại Việt Nam, lịch tiêm trong chương trình tiêm chủng mở rộng thường bắt đầu từ 9 tháng tuổi cho mũi đầu tiên, sau đó tiêm nhắc theo lịch vắc xin phối hợp có thành phần sởi.

Ở trẻ em, mũi nhắc lại thường được lên lịch theo tuổi. Trong đó, nếu mũi 1 được tiêm khi trẻ 12 – 15 tháng tuổi, mũi 2 sẽ được tiêm nhắc lại trong giai đoạn 4–6 tuổi. Nếu cần bắt kịp lịch thì mũi 2 có thể tiêm sớm hơn, miễn cách mũi 1 ít nhất 28 ngày.

Một số trường hợp khác cần tiêm nhắc lại như sau:

• Người đã tiêm 1 mũi nhưng chưa đủ điều kiện miễn dịch, hoặc không có hồ sơ rõ ràng, có thể cần mũi bổ sung để hoàn tất phác đồ.
• Nhóm nguy cơ cao như nhân viên y tế, người đi du lịch quốc tế, sinh viên sống tập thể thường cần 2 mũi MMR nếu chưa có bằng chứng miễn dịch đầy đủ.

Một số câu hỏi thường gặp

Vắc xin sởi có trong tiêm chủng mở rộng không?

Câu trả lời là có. Trong chương trình tiêm chủng mở rộng, vắc xin sởi thường được triển khai như một mũi tiêm bắt đầu sớm cho trẻ nhỏ để phòng bệnh trước giai đoạn nguy cơ cao. Tuy nhiên việc mũi tiêm miễn phí hay không tùy theo loại vắc xin và quy định ở từng thời điểm.

Vắc xin sởi tiêm 3 mũi được không?

Về mặt y khoa, việc tiêm vắc xin sởi mũi 3 vẫn có thể xảy ra, nhưng không phải chuẩn phổ biến hiện nay. WHO khuyến nghị các chương trình tiêm chủng quốc gia nên đảm bảo trẻ nhận 2 liều vắc xin sởi, dù là vắc xin sởi đơn hay vắc xin phối hợp có thành phần sởi.

Một vài tình huống có thể tiêm “3 mũi” liên quan đến sởi như sau:

• Trẻ đã tiêm sởi đơn từ sớm, sau đó tiếp tục tiêm mũi phối hợp MMR/MR để hoàn tất lịch.
• Một số chương trình tiêm chủng cũ hoặc đặc thù có thể dùng 3 liều theo tuổi.
• Trẻ hoặc người lớn thuộc nhóm nguy cơ cao có thể cần thêm liều nếu chưa đủ bằng chứng miễn dịch hoặc trong bối cảnh bùng phát dịch.

Nhiều trường hợp nhìn “giống 3 mũi” nhưng thực tế không phải tiêm dư, mà là tiêm bù hoặc chuyển đổi giữa các loại vắc xin để đảm bảo đủ miễn dịch. Bạn không nên tự quyết định tiêm 3 mũi nếu không có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ.

Tác dụng phụ khi tiêm vắc xin sởi

Đa số tác dụng phụ của vắc xin sởi hoặc vắc xin phối hợp có thành phần sởi đều nhẹ, thoáng qua và tự hết sau vài ngày. Những phản ứng thường gặp nhất là đau, đỏ, sưng tại chỗ tiêm; sốt nhẹ; mệt mỏi; phát ban nhẹ; và đôi khi có triệu chứng giống cảm lạnh nhẹ như sổ mũi, ho hoặc mắt hơi sưng.

Các phản ứng thường gặp gồm:

• Đau, đỏ, sưng tại chỗ tiêm.
• Sốt nhẹ, mệt mỏi, quấy khóc hoặc khó chịu.
• Phát ban nhẹ, thoáng qua.
• Đau khớp hoặc cứng khớp tạm thời, đặc biệt ở vắc xin phối hợp có thành phần rubella.

Những biểu hiện này thường không cần điều trị đặc hiệu, chỉ cần theo dõi và chăm sóc hỗ trợ như uống đủ nước, nghỉ ngơi và dùng thuốc hạ sốt nếu cần theo chỉ định y tế.

Cách phòng ngừa sởi song song với tiêm vắc xin sởi

Phòng ngừa sởi song song với tiêm vắc xin sởi là cách tiếp cận đúng nhất vì sởi lây rất nhanh qua đường hô hấp, còn tiêm chủng vẫn là biện pháp quan trọng nhất để ngăn bệnh và giảm biến chứng.

Các cách phòng ngừa bệnh sởi bao gồm:

• Tiêm chủng đầy đủ: Biện pháp hiệu quả nhất để phòng sởi là tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch. Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo trẻ chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ mũi cần được đưa đi tiêm kịp thời, vì miễn dịch không đầy đủ làm tăng nguy cơ mắc và lây lan trong cộng đồng.
• Hạn chế tiếp xúc: Sởi rất dễ lây, vì vậy người nghi mắc sởi hoặc đang có triệu chứng như sốt, ho, sổ mũi, phát ban nên cách ly sớm và hạn chế tiếp xúc với người khác. Trong gia đình, nên tránh cho trẻ tiếp xúc gần với người bệnh hoặc người đang nghi ngờ mắc bệnh.
• Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng là biện pháp đơn giản nhưng hữu ích để giảm nguy cơ lây nhiễm và lây lan khi chăm sóc trẻ. Khi ho hoặc hắt hơi, nên che miệng bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo, sau đó bỏ khăn giấy đúng cách và rửa tay ngay.
• Môi trường sống: Nhà cửa, lớp học và nơi chăm sóc trẻ nên thoáng khí, sạch sẽ, hạn chế môi trường kín và đông người. Trong trường học hoặc nhà trẻ, cần thường xuyên khử trùng đồ chơi, dụng cụ học tập và bề mặt hay chạm vào.