Tiêm vắc xin phòng dại có ảnh hưởng gì không?

Tiêm vắc xin phòng dại có ảnh hưởng gì không?

Có thể có một số phản ứng sau tiêm, nhưng phần lớn thường ở mức nhẹ và không gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe ở người khỏe mạnh.

Hiện nay, các loại vắc xin phòng dại hiện đại chủ yếu được sản xuất bằng công nghệ nuôi cấy tế bào và có độ an toàn cao hơn nhiều so với vaccine thế hệ cũ trước đây. Theo WHO, lợi ích của việc tiêm phòng dại cao hơn rất nhiều so với nguy cơ tác dụng phụ, đặc biệt trong các trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm virus dại.

Một số phản ứng thường gặp sau tiêm như đau hoặc sưng nhẹ tại chỗ tiêm, mệt nhẹ, đau đầu, đau cơ, sốt nhẹ. Các triệu chứng này thường tự cải thiện sau vài ngày mà không cần điều trị đặc biệt.

Trong một số trường hợp hiếm gặp, người tiêm có thể xuất hiện phản ứng dị ứng nghiêm trọng như khó thở, phát ban lan rộng hoặc sưng môi, sưng mặt. Nếu có các dấu hiệu này, người bệnh nên đến cơ sở y tế ngay để được hỗ trợ kịp thời.

Tiêm vắc xin dại có ảnh hưởng đến trí nhớ không?

Hiện chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy vắc xin phòng dại gây suy giảm trí nhớ hoặc ảnh hưởng lâu dài đến chức năng não bộ ở người khỏe mạnh.

Đây là một trong những hiểu lầm khá phổ biến khiến nhiều người lo lắng và trì hoãn tiêm phòng sau khi bị chó hoặc mèo cắn. Trên thực tế, virus dại mới là tác nhân nguy hiểm có thể tấn công hệ thần kinh trung ương và gây tử vong nếu không được phòng ngừa kịp thời.

Vì vậy, người bị động vật nghi dại cắn không nên tự trì hoãn hoặc bỏ tiêm vì những lo ngại chưa có cơ sở khoa học rõ ràng.

Vắc xin phòng dại có tác dụng phụ không?

Có. Giống nhiều loại vaccine khác, vắc xin phòng dại vẫn có thể gây ra một số tác dụng phụ sau tiêm. Tuy nhiên, đa số phản ứng thường ở mức nhẹ và tạm thời.

Một số phản ứng thường gặp sau tiêm gồm:

• Đau, đỏ hoặc sưng tại chỗ tiêm
• Sốt nhẹ
• Đau đầu
• Mệt nhẹ
• Buồn nôn
• Đau cơ

Trong một số trường hợp hiếm gặp, người tiêm có thể đối diện với tình trạng: chóng mặt, nổi mề đay, dị ứng, đau khớp thoáng qua,… Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nặng hơn, người tiêm nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn phù hợp.

Có nên tiêm vắc xin dại không?

Có. Nếu bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn, cào hoặc liếm lên vùng da tổn thương, người bệnh nên đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ và tư vấn tiêm phòng phù hợp.

Bệnh dại là bệnh gần như không thể điều trị khi đã phát bệnh. Vì vậy, tiêm vaccine đúng thời điểm là biện pháp rất quan trọng để phòng ngừa nguy cơ tử vong do virus dại.

Người bệnh không nên:

• Tự theo dõi tại nhà quá lâu.
• Chờ động vật xuất hiện triệu chứng rõ ràng mới đi tiêm.
• Tin vào các mẹo dân gian thay thế vaccine phòng dại.

Việc xử trí sớm sau phơi nhiễm có ý nghĩa rất quan trọng trong phòng bệnh dại.

Khi nào cần tiêm vắc xin dại?

Bạn nên đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và tư vấn tiêm vắc xin dại càng sớm càng tốt sau khi bị động vật nghi dại cắn, cào hoặc liếm lên vùng da tổn thương.

• Khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn, cào: Bạn nên đi khám nếu bị chó, mèo hoặc động vật có vú cắn, cào gây trầy xước hoặc chảy máu. Virus dại có thể lây qua nước bọt của động vật nhiễm bệnh khi tiếp xúc với vùng da tổn thương hoặc niêm mạc.
• Khi động vật có biểu hiện bất thường: Nguy cơ cần được lưu ý hơn nếu động vật có các dấu hiệu như hung dữ bất thường, chảy dãi, bỏ ăn, đi loạng choạng hoặc chết không rõ nguyên nhân sau khi cắn người.
• Khi không thể theo dõi động vật sau khi cắn: Nếu là chó hoặc mèo lạ, động vật bỏ chạy hoặc không thể tiếp tục theo dõi tình trạng sức khỏe của chúng sau khi cắn, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá nguy cơ phơi nhiễm.
• Khi vết thương nằm ở vùng nguy cơ cao: Các vết cắn ở đầu, mặt, cổ, bàn tay hoặc vùng có nhiều dây thần kinh thường được xem là nguy cơ cao hơn và cần được xử trí y tế sớm.
• Khi vết thương sâu hoặc chảy máu nhiều: Vết thương sâu, rộng hoặc chảy máu nhiều có thể làm tăng nguy cơ virus xâm nhập vào cơ thể. Ngoài tiêm vaccine, một số trường hợp còn có thể cần phối hợp huyết thanh kháng dại theo chỉ định của bác sĩ.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm kháng thể dại để hỗ trợ đánh giá nguy cơ phơi nhiễm hoặc kiểm tra đáp ứng miễn dịch liên quan đến vaccine phòng dại. Xét nghiệm này có thể được cân nhắc:

• Trước tiêm ở một số người có nguy cơ phơi nhiễm nghề nghiệp cao như bác sĩ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm hoặc người thường xuyên tiếp xúc động vật.
• Sau tiêm vaccine để hỗ trợ đánh giá khả năng đáp ứng miễn dịch, đặc biệt ở người suy giảm miễn dịch hoặc cần theo dõi nồng độ kháng thể theo chỉ định bác sĩ.

Nếu cần xét nghiệm kháng thể dại, bạn có thể tham khảo Xét nghiệm kiểm soát miễn dịch dại tại Trung Tâm Y Khoa DIAG. Xét nghiệm giúp đo nồng độ kháng thể kháng virus dại trong máu nhằm hỗ trợ theo dõi miễn dịch liên quan đến vaccine phòng dại.

Những câu hỏi thường gặp

1. Tiêm vắc xin dại có được uống rượu bia không?

Hiện chưa có bằng chứng cho thấy rượu bia làm mất hoàn toàn tác dụng của vắc xin dại. Tuy nhiên, trong thời gian tiêm phòng, người bệnh vẫn nên hạn chế uống rượu bia để cơ thể có trạng thái sức khỏe tốt hơn.

Rượu bia có thể khiến cơ thể mệt hơn, ảnh hưởng giấc ngủ và khiến người bệnh khó theo dõi phản ứng sau tiêm. Trong thời gian này, bạn nên nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống hợp lý, uống đủ nước và tuân thủ đúng lịch tiêm.

2. Tiêm vắc xin phòng dại cho trẻ có hại không?

Vắc xin phòng dại hiện nay có thể sử dụng cho trẻ em theo chỉ định phù hợp và được đánh giá có độ an toàn tốt. Sau tiêm, trẻ có thể gặp một số phản ứng nhẹ như đau chỗ tiêm, quấy khóc, mệt nhẹ hoặc sốt nhẹ thoáng qua. Tuy nhiên, nguy cơ từ bệnh dại nguy hiểm hơn nhiều so với các phản ứng nhẹ sau tiêm.

Nếu trẻ bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn, phụ huynh không nên trì hoãn việc đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí sớm.