Mẹ cho con bú tiêm vắc xin cúm được không?

Mẹ đang cho con bú vẫn có thể tiêm vắc xin cúm bình thường, trừ trường hợp chống chỉ định cá nhân. Trước khi tiêm, mẹ nên thực hiện khám lâm sàng trước để đảm bảo an toàn. DIAG sẽ giải đáp những vấn đề xoay quanh việc tiêm vắc xin cho mẹ cho con bú trong bài viết dưới đây để mẹ có thể yên tâm thực hiện tiêm phòng.

Bệnh cúm có lây qua sữa mẹ không?

Bệnh cúm là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, do các virus cúm gây nên, chủ yếu là cúm A và cúm B. Virus cúm xâm nhập vào niêm mạc mũi, họng và có thể lan xuống phế quản, phổi, gây sốt, ớn lạnh, ho, đau cơ, đau đầu, mệt mỏi, đau họng, nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi.

Cúm là bệnh lây lan rất mạnh trong cộng đồng, nhất là vào mùa lạnh hoặc mùa mưa. Bệnh có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi, viêm cơ tim, suy hô hấp ở người cao tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh nền mạn tính hoặc phụ nữ mang thai.

Theo chuyên gia y tế, virus cúm không lây qua sữa mẹ. Cúm chủ yếu lây qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện, hoặc khi bé tiếp xúc với bề mặt có dính dịch tiết đường hô hấp rồi đưa tay lên miệng, mũi. Vậy nên nếu mắc cúm, mẹ không nên ngừng cho con bú mà chỉ cần:

Đeo khẩu trang đúng cách khi cho con bú hoặc tiếp xúc gần.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi. Mẹ cũng hạn chế hôn trực tiếp vùng mặt, mũi, miệng bé.

Nếu mẹ đang dùng thuốc kháng virus cúm, nồng độ thuốc trong sữa rất thấp, không gây triệu chứng ở trẻ, nên mẹ vẫn có thể tiếp tục cho con bú trong đa số trường hợp.

Theo chuyên gia y tế, virus cúm không lây qua sữa mẹ. Cúm chủ yếu lây qua giọt bắn đường hô hấp

Mẹ cho con bú tiêm vắc xin cúm được không?

Câu trả lời là có, mẹ đang cho con bú có thể và nên tiêm vắc xin cúm (dạng tiêm bất hoạt, inactivated influenza vaccine – IIV). Theo các hội chuyên môn sản phụ khoa và nhi khoa khuyến cáo, phụ nữ mang thai và đang cho con bú nên được tiêm vắc xin cúm hàng năm, trừ khi có chống chỉ định cá nhân (ví dụ dị ứng nặng với thành phần vắc xin). Vắc xin cúm dạng bất hoạt không ảnh hưởng đến mẹ đang cho con bú, cũng không gây hại cho trẻ bú mẹ.

Khi mẹ đang cho con bú tiêm vắc xin có thể mang đến những lợi ích cho trẻ như sau:

Giảm nguy cơ lây nhiễm cúm cho bé: Người lớn bị cúm có thể lây sang trẻ qua giọt bắn đường hô hấp, tiếp xúc gần, chạm vào bề mặt nhiễm rồi đưa tay lên mặt bé. Khi mẹ được tiêm vắc xin, nguy cơ mắc cúm của mẹ giảm, từ đó gián tiếp bảo vệ trẻ.
Tăng kháng thể cho sữa mẹ: Khi mẹ được tiêm vắc xin cúm, cơ thể tạo ra kháng thể, một phần kháng thể này chuyển vào sữa mẹ, giúp tạo miễn dịch thụ động cho bé trong những tháng đầu đời, đặc biệt khi trẻ còn quá nhỏ để tiêm vắc xin cúm (dưới 6 tháng tuổi).

Lưu ý tiêm vắc xin khi đang cho con bú

Khi tiêm vắc xin, mẹ đang cho con bú nên lưu ý:

Chọn loại vắc xin phù hợp: Ưu tiên vắc xin cúm tiêm dạng bất hoạt (IIV), vì đây là loại được khuyến cáo chính cho phụ nữ mang thai và đang cho con bú. Mẹ nên tránh hoặc trao đổi thật kỹ với bác sĩ nếu có ý định tiêm vắc xin cúm dạng xịt mũi sống giảm độc lực, nhất là khi bé còn rất nhỏ, sức đề kháng yếu.
Thời điểm tiêm: Nên tiêm đầu mùa cúm hoặc chuẩn bị mùa cúm (khoảng 1–3 tháng trước khi mùa dịch diễn ra mạnh), vì vắc xin cần khoảng 2 tuần để cơ thể tạo kháng thể đầy đủ. Nếu mẹ vừa sinh xong, có thể tiêm ngay sau khi ổn định sức khỏe (thường từ sau 2–6 tuần tùy cơ địa).
Các trường hợp cần hoãn hoặc cân nhắc tiêm: Hoãn tiêm nếu đang sốt cao, nhiễm trùng cấp, vừa bị tai biến mạch máu não, hoặc sốc, suy hô hấp, suy tuần hoàn,… cần điều trị trước mới tiêm.
Sau khi tiêm vắc xin cúm: Các phản ứng nhẹ như đau, đỏ, sưng nhẹ tại chỗ tiêm hoặc sốt nhẹ đều là phản ứng miễn dịch bình thường, không ảnh hưởng đến sữa mẹ hay trẻ bú. Tuy nhiên, nếu mẹ sốt cao kéo dài, đi kèm với các triệu chứng như co giật, khó thở, nổi ban rộng,… cần đi khám bác sĩ ngay.

Tiêm vắc xin cúm ở đâu an toàn?

Khi lựa chọn địa điểm tiêm vắc xin cúm, bạn nên quan tâm đến các khía cạnh sau:

Có giấy phép hoạt động của cơ quan y tế (Sở Y tế, Bộ Y tế) và được công nhận là cơ sở tiêm chủng đạt chuẩn.
Có bác sĩ khám sàng lọc trước tiêm, kiểm tra bệnh nền, dị ứng, đang sốt hay không, có đang dùng thuốc gì không,… để đánh giá nguy cơ và lựa chọn loại vắc xin phù hợp.
Vắc xin có nguồn gốc rõ ràng, nhập khẩu chính hãng, được bảo quản trong chuỗi lạnh đúng nhiệt độ, có hạn sử dụng và nhãn rõ ràng.
Có khu vực theo dõi sau tiêm (khoảng 15–30 phút), đầy đủ thuốc chống sốc, máy theo dõi sinh hiệu, nhân viên được đào tạo xử trí phản ứng sau tiêm.

Với mẹ mang thai hoặc đang cho con bú, tiêu chí “an toàn” cần nghiêm ngặt hơn, vì đây là nhóm dễ lo lắng và cần tư vấn kỹ về loại vắc xin, tác dụng phụ, cũng như về ảnh hưởng (nếu có) đến trẻ bú mẹ.

Hiện nay, Trung tâm Y khoa DIAG tuân thủ nghiêm ngặt quy định y tế về khám, tiêm chủng. Với mẹ đang cho con bú, DIAG thường khám sàng lọc trước tiêm, tư vấn lựa chọn loại vắc xin cúm phù hợp, và theo dõi sau tiêm (thường trong 15–30 phút tại chỗ).

Khi tới cơ sở, mẹ nên trao đổi rõ với bác sĩ về: