HPV được đưa vào tiêm chủng bắt buộc từ 1/7/2026

Tiêm HPV có bắt buộc không?

Có. Theo Thông tư 13/2026/TT-BYT của Bộ Y tế, vaccine HPV sẽ được bổ sung vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia từ ngày 1/7/2026. Đây là lần đầu tiên HPV nằm trong danh mục vaccine tiêm chủng bắt buộc tại Việt Nam.

Nhóm vaccine hiện đang bao gồm nhiều loại vaccine quan trọng như: vaccine lao (BCG), vaccine viêm gan B, vaccine bạch hầu – ho gà – uốn ván, vaccine bại liệt, vaccine Hib, vaccine sởi, vaccine viêm não Nhật Bản và một số vaccine phòng bệnh truyền nhiễm khác cho trẻ em.

Trong giai đoạn đầu triển khai, nhóm được ưu tiên dự kiến là trẻ em gái 11 tuổi. Việc triển khai thực tế có thể được thực hiện theo từng địa phương và lộ trình cụ thể tùy nguồn lực y tế công cộng.

Trước đây, vaccine HPV chủ yếu được tiêm dưới hình thức dịch vụ tại các trung tâm tiêm chủng hoặc bệnh viện tư với chi phí khá cao đối với nhiều gia đình. Vì vậy, việc đưa vaccine vào chương trình tiêm chủng mở rộng được xem là thay đổi lớn về mặt tiếp cận y tế dự phòng tại Việt Nam.

Vì sao việc đưa vaccine HPV vào chương trình tiêm chủng mở rộng lại quan trọng?

HPV là một trong những virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất hiện nay. Phần lớn người nhiễm HPV có thể không xuất hiện triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài, nhưng một số type HPV nguy cơ cao có liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung.

Ngoài ung thư cổ tử cung, HPV còn liên quan đến:

• Mụn cóc sinh dục,
• Ung thư hậu môn,
• Ung thư âm hộ,
• Ung thư dương vật,
• Và một số ung thư vùng hầu họng.

WHO hiện xem tiêm vaccine HPV là một trong những chiến lược quan trọng nhất để giảm gánh nặng ung thư cổ tử cung trên toàn cầu.

Trong nhiều năm, rào cản lớn nhất của vaccine HPV tại Việt Nam là chi phí. Một phác đồ tiêm đầy đủ có thể tốn vài triệu đồng nên không phải gia đình nào cũng dễ tiếp cận. Khi vaccine được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng, cơ hội tiếp cận phòng bệnh sớm của trẻ em sẽ tăng đáng kể.

Ai có thể được tiêm vaccine HPV miễn phí?

Theo định hướng hiện tại, nhóm ưu tiên triển khai đầu tiên là trẻ em gái khoảng 11 tuổi trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Đây cũng là nhóm tuổi phù hợp với khuyến nghị của WHO về tiêm vaccine HPV trước thời điểm có nguy cơ phơi nhiễm virus HPV.

WHO hiện khuyến nghị độ tuổi ưu tiên tiêm chủng thường từ 9 – 14 tuổi, đặc biệt ở trẻ em gái, vì vaccine đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất khi được tiêm sớm trước khi có tiếp xúc với HPV.

Tuy nhiên, người dân cũng cần hiểu rằng chương trình sẽ cần thời gian triển khai theo từng địa phương, không phải toàn bộ dân số sẽ được tiêm miễn phí ngay lập tức, và hướng dẫn chi tiết vẫn cần được Bộ Y tế cập nhật thêm trong thời gian tới.

Vì vậy, nếu đang trong độ tuổi phù hợp để tiêm HPV, người dân không nên chỉ chờ chương trình miễn phí mà trì hoãn tiêm chủng quá lâu.

Vaccine HPV hiện nay có những loại nào?

Hiện nay, một số vaccine HPV phổ biến tại Việt Nam gồm Gardasil 4, Gardasil 9 và Cervarix. Các vaccine này khác nhau về số lượng type HPV được bảo vệ, độ tuổi chỉ định và phác đồ tiêm. Tùy độ tuổi, giới tính và tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể tư vấn loại vaccine phù hợp.

Gardasil 4

Gardasil 4 là vaccine HPV tứ giá do MSD (Mỹ) phát triển, giúp phòng 4 type HPV gồm 6, 11, 16 và 18. Trong đó, HPV 6 và 11 chủ yếu liên quan mụn cóc sinh dục và thường không phải nhóm gây ung thư, còn HPV 16 và 18 là hai type HPV nguy cơ cao liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung và các tổn thương tiền ung thư. Tuy nhiên, Gardasil 4 không bảo vệ thêm các type HPV nguy cơ cao khác như 31, 33, 45, 52 và 58 – những type hiện cũng được ghi nhận liên quan thêm một phần đáng kể các trường hợp ung thư cổ tử cung.

Gardasil 9

Gardasil 9 là thế hệ vaccine HPV mới hơn, hiện được nhiều người quan tâm tại Việt Nam. Vaccine giúp bảo vệ chống lại 9 type HPV gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Trong đó, HPV 6 và 11 chủ yếu liên quan mụn cóc sinh dục, còn các type HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58 thuộc nhóm nguy cơ cao liên quan ung thư cổ tử cung và nhiều tổn thương tiền ung thư khác. So với Gardasil 4, Gardasil 9 mở rộng thêm khả năng bảo vệ đối với các type HPV nguy cơ cao 31, 33, 45, 52 và 58 – nhóm được ghi nhận liên quan thêm một phần đáng kể các trường hợp ung thư cổ tử cung.

Từ năm 2024, Bộ Y tế Việt Nam đã mở rộng chỉ định Gardasil 9 cho nam và nữ từ 9 – 45 tuổi. Theo hướng dẫn của nhà sản xuất và khuyến nghị quốc tế hiện nay, trẻ từ 9 – 14 tuổi thường được chỉ định phác đồ 2 mũi nếu khoảng cách giữa hai mũi phù hợp. Trong khi đó, người từ 15 tuổi trở lên thường được chỉ định phác đồ 3 mũi theo lịch 0 – 2 – 6 tháng. Với người suy giảm miễn dịch, phác đồ 3 mũi thường vẫn được khuyến nghị независимо độ tuổi để hỗ trợ tối ưu đáp ứng miễn dịch.

Người đã tiêm đủ 3 mũi Gardasil 4 có thể được tiêm bổ sung 3 mũi Gardasil 9 để mở rộng bảo vệ cho 5 type HPV bổ sung

Cervarix

Cervarix là vaccine HPV tập trung bảo vệ chống lại 2 type HPV nguy cơ cao là HPV 16 và 18 – hai type liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung. Vaccine này chủ yếu được sử dụng với mục tiêu hỗ trợ phòng ung thư cổ tử cung ở nữ giới.

Người lớn còn cần tiêm HPV không?

Có. Việc vaccine HPV được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng không đồng nghĩa người lớn không còn cần tiêm vaccine này. Hiện nay, vaccine HPV vẫn được sử dụng phổ biến cho thanh thiếu niên, người trẻ chưa tiêm trước đó và trong một số trường hợp người trưởng thành vẫn có thể được bác sĩ đánh giá phù hợp để tiêm.

Hiệu quả vaccine thường tốt nhất trước khi phơi nhiễm HPV, nhưng điều đó không có nghĩa người lớn hoàn toàn không còn lợi ích từ tiêm chủng. Trong thực tế, nhiều người trưởng thành vẫn chủ động tiêm HPV vì muốn tăng cường phòng bệnh lâu dài, đặc biệt khi chưa hoàn thành phác đồ trước đó.

Nếu đang trong độ tuổi phù hợp để tiêm HPV hoặc muốn chủ động phòng ngừa các bệnh liên quan HPV như ung thư cổ tử cung và mụn cóc sinh dục, bạn nên trao đổi sớm với cơ sở tiêm chủng uy tín để được tư vấn lịch tiêm phù hợp thay vì chờ đến khi chương trình triển khai diện rộng. Hiện nay, Trung Tâm Y Khoa DIAG cung cấp vaccine Gardasil 9 cho nam và nữ từ 9 – 45 tuổi theo chỉ định hiện hành của Bộ Y tế. Vaccine giúp hỗ trợ bảo vệ chống lại 9 type HPV liên quan ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư vùng hầu họng và mụn cóc sinh dục.

Tại DIAG, người tiêm được khám sàng lọc trước tiêm, tư vấn phác đồ phù hợp theo độ tuổi và theo dõi sau tiêm theo quy trình an toàn. Bạn có thể tìm hiểu thêm về dịch vụ Vắc xin HPV Gardasil 9 tại Trung Tâm Y Khoa DIAG.

Tiêm vaccine HPV có an toàn không?

WHO và CDC hiện đánh giá vaccine HPV có độ an toàn cao ở người phù hợp chỉ định tiêm.

Sau tiêm, một số người có thể gặp phản ứng nhẹ như: đau tại vị trí tiêm, mệt nhẹ, đau đầu, sốt nhẹ hoặc đau cơ trong thời gian ngắn. Các phản ứng này thường có thể tự cải thiện sau vài ngày.

WHO và Ủy ban Cố vấn Toàn cầu về An toàn Vaccine (GACVS) hiện cho biết chưa có bằng chứng vaccine HPV gây vô sinh hoặc ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản. Trong thực tế, phần lớn phản ứng sau tiêm thường nhẹ như đau tại chỗ tiêm, mệt hoặc sốt nhẹ trong thời gian ngắn. Phản vệ sau tiêm HPV được ghi nhận rất hiếm gặp nhưng người tiêm vẫn cần được theo dõi khoảng 30 phút tại cơ sở y tế sau tiêm.

Ngoài ra, không phải ai cũng phù hợp để tiêm vaccine HPV ngay tại thời điểm khám. Một số trường hợp như người từng dị ứng nặng với thành phần vaccine, phụ nữ đang mang thai hoặc người đang mắc bệnh cấp tính nặng có thể cần được bác sĩ đánh giá hoặc hoãn tiêm phù hợp. Vì vậy, khám sàng lọc trước tiêm vẫn là bước quan trọng để hỗ trợ đảm bảo an toàn khi tiêm HPV.

Người dân cần lưu ý gì từ nay đến khi chương trình triển khai?

Người dân nên chủ động cập nhật thông tin chính thức và có kế hoạch tiêm phù hợp thay vì chỉ chờ thông báo trên mạng xã hội.

• Theo dõi cập nhật từ Bộ Y tế và địa phương: Thông tin về nhóm tuổi được tiêm miễn phí, thời gian triển khai, địa điểm tiêm và phạm vi hỗ trợ có thể tiếp tục được cập nhật theo từng giai đoạn. Vì vậy, bạn nên theo dõi hướng dẫn từ Bộ Y tế hoặc cơ quan y tế địa phương để tránh hiểu sai hoặc bỏ lỡ lịch triển khai thực tế.
• Không nên trì hoãn tiêm HPV nếu đang trong độ tuổi phù hợp: WHO và CDC đều cho biết vaccine HPV đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất khi được tiêm trước thời điểm phơi nhiễm HPV. Vì vậy, người đang trong độ tuổi phù hợp không nên chỉ chờ chương trình miễn phí mới bắt đầu tiêm nếu đã có điều kiện tiếp cận vaccine sớm.
• Chủ động tìm hiểu loại vaccine và lịch tiêm: Hiện nay, mỗi loại vaccine HPV có thể khác nhau về số mũi tiêm, khoảng cách giữa các mũi và độ tuổi chỉ định. Người dân nên trao đổi trực tiếp với cơ sở tiêm chủng hoặc bác sĩ để được tư vấn lịch tiêm phù hợp thay vì tự áp dụng thông tin chưa kiểm chứng trên mạng.
• Vẫn cần tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ: Vaccine HPV giúp hỗ trợ phòng nhiều type HPV nguy cơ cao nhưng không bảo vệ khỏi tất cả các chủng (type) HPV nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung. Vì vậy, phụ nữ vẫn cần khám phụ khoa và tầm soát định kỳ theo hướng dẫn y tế ngay cả khi đã tiêm vaccine HPV đầy đủ.

Những câu hỏi thường gặp về vaccine HPV

1. Vaccine HPV có phải chỉ dành cho nữ không?

Không. Nam giới cũng có thể nhiễm HPV và mắc các bệnh liên quan HPV như mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn hoặc một số ung thư vùng hầu họng. Tại Việt Nam, vaccine HPV hiện đã được Bộ Y tế mở rộng chỉ định cho cả nam và nữ từ 9 – 45 tuổi đối với Gardasil 9. Điều này cho thấy HPV không còn được xem là vaccine chỉ dành riêng cho nữ giới như trước đây, mà là vaccine giúp hỗ trợ phòng bệnh cho cả hai giới trong cộng đồng.

2. Tiêm HPV rồi có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không?

Có. Vaccine HPV giúp hỗ trợ phòng nhiều type HPV nguy cơ cao nhưng không phòng được tất cả nguyên nhân gây ung thư cổ tử cung. Vì vậy, phụ nữ đã tiêm vaccine HPV vẫn cần tầm soát ung thư cổ tử cung bằng Pap smear hoặc xét nghiệm HPV DNA bắt đầu từ 21–25 tuổi, định kỳ mỗi 3–5 năm theo khuyến nghị WHO/ASCCP vì vaccine không bảo vệ 100% và không có tác dụng với nhiễm HPV đã có trước khi tiêm.

3. Phác đồ 1 liều HPV có được áp dụng không?

WHO hiện đã công nhận phác đồ tiêm 1 liều HPV là một lựa chọn thay thế phù hợp cho một số nhóm từ 9–20 tuổi. Tuy nhiên, việc áp dụng thực tế còn phụ thuộc hướng dẫn của từng quốc gia, loại vaccine sử dụng và đánh giá chuyên môn tại thời điểm tiêm.

4. Vaccine HPV có cần tiêm nhắc lại không?

Hiện nay, phần lớn phác đồ HPV tập trung vào việc hoàn thành đủ số mũi cơ bản theo từng độ tuổi. WHO và CDC hiện chưa khuyến nghị tiêm nhắc định kỳ rộng rãi cho cộng đồng sau khi hoàn thành phác đồ tiêu chuẩn. Tuy nhiên, hướng dẫn chuyên môn có thể được cập nhật thêm trong tương lai.

5. Người đã từng quan hệ tình dục còn tiêm HPV được không?

Trong nhiều trường hợp vẫn có thể. Vaccine HPV không điều trị nhiễm HPV đã có sẵn nhưng vẫn có thể giúp bảo vệ trước các type HPV mà người tiêm chưa từng phơi nhiễm. CDC cho biết người trưởng thành phù hợp vẫn có thể được bác sĩ tư vấn tiêm vaccine tùy độ tuổi và nguy cơ tiếp xúc HPV.