Bị chuột cắn có nên tiêm phòng dại không?

Chuột có lây bệnh dại cho người không?

Có thể nhưng rất hiếm gặp. Các loài gặm nhấm nhỏ như chuột, sóc hoặc hamster hiếm khi được ghi nhận là nguồn lây bệnh dại cho người.

Các loài gặm nhấm nhỏ như chuột hiếm khi truyền bệnh dại vì nếu bị động vật lớn mắc dại tấn công, chúng thường tử vong ngay do thương tích nặng, ít khi sống sót để trải qua thời gian ủ bệnh và lây truyền virus sang người. Đây là lý do nguy cơ bệnh dại từ chuột thường thấp hơn nhiều so với chó, mèo hoặc động vật hoang dã ăn thịt.

Tuy nhiên, nếu con vật có biểu hiện bất thường, khu vực đang có dịch dại hoặc bác sĩ đánh giá nguy cơ đặc biệt, người bị cắn vẫn có thể được chỉ định theo dõi hoặc tiêm phòng phù hợp.

Bị chuột cắn có nên tiêm phòng dại không?

Trong đa số trường hợp, bị chuột cắn thường không cần tiêm vaccine dại. Các loài gặm nhấm nhỏ như chuột nhắt, chuột cống, chuột đồng, sóc, chuột hamster hoặc chuột lang hiếm khi mang và truyền virus dại sang người. Vì vậy, nguy cơ mắc bệnh dại sau khi bị chuột cắn được đánh giá là rất thấp so với các động vật như chó, mèo, dơi hoặc động vật hoang dã ăn thịt.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là người bị chuột cắn có thể hoàn toàn chủ quan. Quyết định có cần tiêm vaccine dại hay không nên được đưa ra sau khi được nhân viên y tế đánh giá. Bác sĩ sẽ xem xét nhiều yếu tố như loài động vật gây thương tích, hành vi của con vật trước khi cắn, mức độ và vị trí vết thương, tình hình dịch tễ bệnh dại tại địa phương cũng như hoàn cảnh xảy ra phơi nhiễm.

Trong một số tình huống đặc biệt, chẳng hạn khi không xác định rõ loài động vật, nghi ngờ động vật có biểu hiện bất thường hoặc có nguy cơ tiếp xúc với động vật mắc dại khác, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định điều trị dự phòng phù hợp.

Sau khi bị chuột cắn nên làm gì?

Sau khi bị chuột cắn, người bệnh cần xử trí vết thương đúng cách và theo dõi các dấu hiệu bất thường để được can thiệp y tế kịp thời khi cần thiết.

• Rửa kỹ vết thương ngay lập tức: Xả nước và xà phòng liên tục dưới vòi nước chảy trong ít nhất 15 phút. Sau khi rửa sạch, cần sát trùng vết thương bằng cồn 70 độ hoặc dung dịch cồn iod (Povidone-iodine) để tiêu diệt bớt mầm bệnh.
• Không tự đắp thuốc dân gian: Một số cách xử lý không đúng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc khiến vết thương khó chăm sóc hơn.
• Theo dõi tình trạng vết thương: Nếu xuất hiện sưng đỏ nhiều, đau tăng, chảy mủ hoặc sốt, người bệnh nên đi khám sớm.
• Đến cơ sở y tế nếu cần: Các trường hợp vết cắn sâu, chảy máu nhiều hoặc người có bệnh nền nên được bác sĩ đánh giá để hỗ trợ xử trí phù hợp.

Không bị chó cắn có nên tiêm phòng dại không?

Có thể cần tiêm vaccine dại ngay cả khi không bị chó cắn, tùy thuộc vào loại động vật gây phơi nhiễm và mức độ nguy cơ. Bệnh dại có thể lây truyền sang người khi nước bọt của động vật mắc bệnh tiếp xúc với da bị tổn thương hoặc niêm mạc. Vì vậy, vaccine dại có thể được chỉ định sau khi bị mèo, dơi, khỉ hoặc các động vật có vú khác nghi mắc dại cắn, cào hoặc liếm lên vết thương hở.

Việc có cần tiêm vaccine dại hay không không phụ thuộc hoàn toàn vào việc người bệnh có bị chó cắn hay không, mà dựa trên đánh giá nguy cơ phơi nhiễm. Bác sĩ sẽ xem xét nhiều yếu tố như loài động vật liên quan, tình trạng sức khỏe và hành vi của con vật, đặc điểm vết thương, khu vực xảy ra phơi nhiễm và khả năng theo dõi động vật sau sự cố.

Nếu không chắc mình có cần tiêm vaccine dại hay không sau khi tiếp xúc với động vật, người bệnh không nên tự quyết định tại nhà. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ phơi nhiễm và đưa ra chỉ định điều trị phù hợp nhằm phòng ngừa bệnh dại một cách hiệu quả.

Bị chuột cắn có thể mắc những bệnh gì khác?

Mặc dù nguy cơ mắc bệnh dại sau khi bị chuột cắn thường rất thấp, người bệnh vẫn có thể đối mặt với một số vấn đề sức khỏe khác do vi khuẩn hoặc mầm bệnh mà chuột mang theo.

• Nhiễm trùng da và mô mềm: Vi khuẩn từ khoang miệng của chuột hoặc từ môi trường có thể xâm nhập vào vết thương, gây đỏ, sưng, đau, nóng tại chỗ hoặc chảy dịch mủ. Nếu không được xử trí phù hợp, tình trạng nhiễm trùng có thể lan rộng đến các mô sâu hơn.
• Áp xe tại vị trí vết cắn: Trong một số trường hợp, vi khuẩn phát triển bên trong mô tổn thương có thể dẫn đến hình thành ổ mủ. Người bệnh có thể nhận thấy vùng da quanh vết cắn sưng to, đau nhiều hơn, căng cứng hoặc có dịch mủ.
• Sốt do chuột cắn (Rat-bite fever): Đây là bệnh nhiễm khuẩn có thể xảy ra sau khi bị chuột cắn hoặc tiếp xúc với dịch tiết từ chuột nhiễm bệnh. Người bệnh có thể xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, đau khớp và đôi khi kèm phát ban vài ngày đến vài tuần sau khi bị cắn. Nếu không được điều trị, bệnh có thể gây các biến chứng nghiêm trọng.
• Bệnh leptospirosis: Leptospirosis là bệnh do vi khuẩn Leptospira gây ra. Vi khuẩn Leptospira đào thải qua nước tiểu chuột, lây sang người khi vết thương tiếp xúc với nguồn nước hoặc đất nhiễm dịch tiết này,
• Bệnh uốn ván: Bản thân chuột không phải là nguồn gây uốn ván, nhưng bất kỳ vết thương xuyên da nào cũng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn Clostridium tetani từ môi trường xâm nhập vào cơ thể. Vì vậy, người bị chuột cắn nên được đánh giá tình trạng tiêm chủng uốn ván để xác định có cần tiêm nhắc hoặc tiêm dự phòng hay không.