Tại sao bệnh tuyến giáp gây sụt cân? Các cách cải thiện

Bị bệnh tuyến giáp có sụt cân không?

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nằm ở cổ, có vai trò quan trọng trong việc sản xuất các hormone điều chỉnh quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Hai hormon tuyến giáp chính là T3 (triiodothyronine) và T4 (thyroxine). Những hormone này ảnh hưởng đến nhiều hoạt động của cơ thể, bao gồm việc điều chỉnh tốc độ chuyển hóa, nhịp tim, và nhiệt độ cơ thể.

Khi tuyến giáp hoạt động quá mức (cường giáp), nó sản xuất quá nhiều hormon tuyến giáp T3 và T4, làm tăng tốc quá trình trao đổi chất của cơ thể. Điều này dẫn đến việc cơ thể đốt cháy năng lượng nhanh hơn, làm giảm cân dù người bệnh không thay đổi chế độ ăn uống. Đây là nguyên nhân chính gây giảm cân ở bệnh nhân cường giáp.

Ngược lại, khi tuyến giáp hoạt động kém và không sản xuất đủ hormone (bệnh suy giáp), cơ thể sẽ chuyển hóa năng lượng chậm lại. Đây là lý do khiến người bệnh dễ bị tăng cân và cảm thấy mệt mỏi.

Vì sao cường giáp gây sụt cân?

Cơ chế của bệnh cường giáp gây sụt cân cụ thể như sau:

Đẩy nhanh quá trình chuyển hóa năng lượng hơn bình thường

Hormone giáp T3 và T4 giúp cơ thể điều chỉnh quá trình trao đổi chất, hay còn gọi là chuyển hóa năng lượng. Khi sản xuất quá nhiều hormone, cơ thể sẽ tiêu hao năng lượng rất nhanh, ngay cả khi bạn không làm gì. Dù ăn uống bình thường, cơ thể vẫn không giữ được cân nặng và sẽ bị giảm cân.

Các triệu chứng của bệnh dẫn đến sụt cân

Khi mắc cường giáp, cơ thể sẽ thay đổi do sản xuất quá nhiều hormone giáp. Những dấu hiệu điển hình của bệnh gồm:

• Tim đập nhanh (hồi hộp): Hormone giáp làm tăng nhịp tim, khiến tim phải làm việc nhiều hơn để cung cấp oxy cho cơ thể, gây cảm giác hồi hộp.
• Run tay chân: Sự gia tăng hoạt động của hệ thần kinh khiến cơ thể dễ bị run, gây khó khăn trong việc cầm nắm đồ vật.
• Rối loạn giấc ngủ và mệt mỏi: Mức hormone giáp cao khiến não và cơ thể luôn trong trạng thái kích thích, làm cho người bệnh khó ngủ và cảm thấy mệt dù không làm việc nhiều.

Những vấn đề này còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Đây là nguyên nhân khiến người bệnh cường giáp dễ bị giảm cân.

Xem thêm: Tại sao bị tuyến giáp?

Mất nước và căng thẳng

Cường giáp cũng có thể khiến bạn cảm thấy căng thẳng và lo âu, điều này cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ và khiến bạn mệt hơn. Căng thẳng lâu dài có thể làm tình trạng giảm cân trở nên nghiêm trọng hơn.

Hơn nữa, việc cơ thể đốt cháy năng lượng nhanh chóng có thể dẫn đến mất nước và mất cân bằng trong cơ thể. Đây là nguyên nhân làm tình trạng giảm cân thêm trầm trọng.

Rủi ro biến chứng ở người bệnh cường giáp

Nếu không phát hiện và can thiệp y tế, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng như:

• Rối loạn nhịp tim và suy tim: Có thể dẫn đến loạn nhịp tim, suy tim, khó thở, và mệt kéo dài.
• Loãng xương: Giảm mật độ xương, tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương, đặc biệt ở phụ nữ trung niên.
• Rối loạn tiêu hóa: Gây tiêu chảy và các vấn đề khác do tăng chuyển hóa.
• Lồi mắt (bệnh mắt Basedow): Mắt có thể lồi ra, ảnh hưởng đến thị lực.
• Khó khăn trong kiểm soát cảm xúc và tinh thần: Tăng lo âu, stress, và rối loạn tâm lý khi không điều trị kịp thời.

Xem thêm: Bệnh tuyến giáp có lây không?

Phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh cường giáp

Các phương pháp chẩn đoán chính:

• Xét nghiệm hormon tuyến giáp: Xét nghiệm máu để đo nồng độ hormone T3, T4, và TSH. Trong cường giáp, T3 và T4 thường cao, còn TSH thường thấp.
• Siêu âm tuyến giáp: Giúp phát hiện các khối u, bướu cổ, hoặc những bất thường khác trong tuyến giáp.
• Xạ hình tuyến giáp (scan): Sử dụng chất phóng xạ để kiểm tra sự hoạt động của tuyến giáp và xác định nguyên nhân gây cường giáp (ví dụ: bệnh Basedow).
• Xét nghiệm kháng thể: Kiểm tra kháng thể kháng thụ thể TSH để xác định bệnh tự miễn như Basedow.

Để điều trị bệnh cường giáp, bác sĩ sẽ chỉ định:

• Sử dụng thuốc kháng giáp như Methimazole hoặc Propylthiouracil. Mục đích để giảm sản xuất hormone tuyến giáp. Được sử dụng trong giai đoạn đầu để kiểm soát bệnh.
• Sử dụng i-ốt phóng xạ giúp thu nhỏ tuyến giáp bị cường giáp và làm giảm sản xuất hormone. Phương pháp này phù hợp cho những bệnh nhân không đáp ứng với thuốc hoặc có tái phát.
• Phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp nếu các phương pháp điều trị khác không hiệu quả hoặc có biến chứng. Thường được chỉ định trong các trường hợp bệnh nặng hoặc có u bướu.
• Sử dụng thuốc Beta-blockers (như Propranolol) để kiểm soát các vấn đề như nhịp tim nhanh, run tay, và căng thẳng.

Biện pháp phòng ngừa bệnh cường giáp

Để giảm thiểu nguy cơ cường giáp, mọi người nên:

• Tầm soát định kỳ: Điều cần thiết, đặc biệt với người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp. Mọi người nên thăm khám nếu có triệu chứng bất thường như giảm cân, mệt mỏi, và tim đập nhanh.
• Chế độ ăn uống cân đối: Đảm bảo đủ i-ốt nhưng không thừa, ăn thực phẩm giàu vitamin D và selenium để hỗ trợ tuyến giáp.
• Quản lý căng thẳng: Thực hành thiền, yoga, và thể dục giúp giảm stress và duy trì sức khỏe tuyến giáp. Ngủ đủ giấc.
• Theo dõi và điều trị sớm: Phát hiện và điều trị kịp thời giúp kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng.

Lời kết

Bệnh tuyến giáp gây sụt cân là vấn đề sức khỏe thường gặp, đặc biệt là ở những người mắc cường giáp. Việc hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng, và phương pháp điều trị bệnh tuyến giáp sẽ giúp bạn quản lý cân nặng và bảo vệ sức khỏe hiệu quả. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để có phương pháp điều trị phù hợp cũng như hạn chế nguy cơ biến chứng.