Tiêm HPV là gì? Các loại vaccine HPV, tác dụng và lịch tiêm

Vaccine HPV là gì?

Vaccine HPV là chế phẩm sinh học giúp cơ thể tạo miễn dịch chủ động chống lại sự xâm nhập và gây bệnh của một số chủng virus HPV (Human Papilloma Virus).

HPV có hơn 200 chủng virus. Một số chủng HPV nguy cơ thấp có thể gây mụn cóc sinh dục hoặc sùi mào gà. Một số chủng HPV nguy cơ cao có thể liên quan đến ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, ung thư dương vật và ung thư vùng hầu họng nếu tình trạng nhiễm kéo dài.

Tiêm vaccine HPV là việc đưa vaccine vào cơ thể để kích thích hệ miễn dịch tạo kháng thể. Khi cơ thể tiếp xúc với các chủng HPV mà vaccine bao phủ trong tương lai, hệ miễn dịch có thể nhận diện và chống lại virus hiệu quả hơn.

Từ ngày 1/7/2026, vắc xin HPV chính thức được đưa vào sử dụng trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng tại Việt Nam theo lộ trình đã được phê duyệt. Giai đoạn 2026 – 2028, chương trình triển khai trước tại Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long cho trẻ em gái 12 tuổi, với khoảng 18.000 trẻ được tiếp cận mỗi năm.

Tiêm HPV có tác dụng gì?

Theo thống kê, hơn 90% các trường hợp ung thư hậu môn và hầu hết các ca ung thư cổ tử cung đều do HPV gây ra. 70% các ca ung thư hầu họng cũng liên quan đến nhiễm trùng HPV. Trên toàn cầu, khoảng 630.000 ca ung thư mới mỗi năm có liên quan đến HPV. Trong đó, ung thư cổ tử cung là loại bệnh lý phổ biến thứ tư ở phụ nữ, gây ra khoảng 342.000 ca tử vong hàng năm.

Tiêm HPV giúp giảm nguy cơ nhiễm các chủng HPV liên quan đến ung thư cổ tử cung và nhiều ung thư khác, đồng thời một số loại vắc xin còn phòng các chủng gây mụn cóc sinh dục. Vaccine HPV có tiềm năng phòng ngừa hơn 90% các ung thư do HPV gây ra.
Đối với nữ giới, tiêm ngừa HPV đặc biệt quan trọng vì ung thư cổ tử cung gần như luôn liên quan đến nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Tuy vậy, HPV không chỉ ảnh hưởng đến nữ giới. Nam giới cũng có thể nhiễm HPV, lây truyền HPV và mắc một số bệnh liên quan đến HPV như mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn, dương vật hoặc hầu họng.

Người đã quan hệ tình dục vẫn có thể tiêm HPV, vì có thể chưa từng nhiễm tất cả các type HPV trong vaccine. Tuy nhiên, hiệu quả phòng ngừa thường cao nhất khi tiêm trước khi có tiếp xúc với virus.

Xem thêm: Tiêm HPV cho nam

Các loại vaccine HPV hiện nay

Hiện nay, hai loại vắc xin HPV phổ biến tại Việt Nam gồm Cervarix và Gardasil. Mỗi loại sẽ có đặc điểm riêng biệt về chủng virus có thể kháng, độ tuổi, chi phí tiêm,…khác nhau phù hợp với từng nhóm đối tượng tiêm. Do đó, bạn nên trao đổi với cơ sở tiêm để được tư vấn và lựa chọn loại phù hợp.

Vaccine Cervarix

Cervarix là vaccine HPV nhị giá, tập trung vào hai type HPV nguy cơ cao là HPV 16 và HPV 18. Đây là hai type HPV liên quan nhiều đến ung thư cổ tử cung.
Cervarix chủ yếu được nhắc đến trong phòng ngừa các bệnh lý cổ tử cung liên quan đến HPV nguy cơ cao. Tuy nhiên, vaccine này không bao phủ HPV 6 và 11, là hai type thường liên quan đến mụn cóc sinh dục hoặc sùi mào gà.

Gardasil 4

Gardasil 4 là vaccine HPV tứ giá, bao phủ 4 type HPV gồm 6, 11, 16 và 18. Trong đó:

• HPV 6 và 11 thường liên quan đến mụn cóc sinh dục, sùi mào gà.
• HPV 16 và 18 là các type nguy cơ cao liên quan nhiều đến ung thư cổ tử cung và một số ung thư khác.

Gardasil 4 từng là một lựa chọn phổ biến trong tiêm phòng HPV. Tuy nhiên, tùy từng thị trường và nguồn cung, vaccine này có thể không còn là lựa chọn chính ở một số cơ sở.

Gardasil 9

Gardasil 9 là vaccine HPV cửu giá, bao phủ 9 type HPV gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. So với Gardasil 4, Gardasil 9 có phạm vi bao phủ rộng hơn vì bổ sung thêm các type HPV nguy cơ cao khác ngoài 16 và 18.

Hiện nay, Gardasil 9 có thể được chỉ định cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi, thay vì chỉ tập trung ở nhóm tuổi vị thành niên hoặc thanh niên như trước đây. Việc mở rộng độ tuổi này giúp nhiều người trưởng thành chưa từng tiêm vaccine vẫn có cơ hội được bảo vệ trước một số type HPV nguy cơ cao và nguy cơ thấp mà vaccine bao phủ.

Xem thêm: Nên tiêm HPV 4 chủng hay 9 chủng?

Ai nên tiêm vaccine HPV?

Người nên tiêm HPV gồm trẻ vị thành niên, thanh thiếu niên và người trẻ chưa được tiêm đầy đủ. Việc tiêm sớm giúp tạo miễn dịch trước khi có khả năng tiếp xúc với HPV, đồng thời nhóm tiêm trước 15 tuổi thường cần ít mũi hơn so với người bắt đầu muộn hơn.

• Trẻ 9 – 14 tuổi: Đây là nhóm có thể tiêm HPV sớm để tạo miễn dịch trước khi có nguy cơ phơi nhiễm với virus. Độ tuổi 11 – 12 thường được khuyến nghị tiêm thường quy.
• Người 15 – 26 tuổi: Nhóm này nên tiêm bù nếu chưa từng tiêm HPV hoặc chưa hoàn tất đủ số mũi theo lịch. Người bắt đầu tiêm từ 15 tuổi thường cần lịch 3 mũi.
• Người 27 – 45 tuổi: Việc tiêm HPV ở nhóm tuổi này nên được cân nhắc theo từng trường hợp. Không phải ai cũng có lợi ích lớn, vì khả năng đã từng phơi nhiễm HPV thường cao hơn.
• Người suy giảm miễn dịch: Người có hệ miễn dịch suy yếu thường cần tiêm đủ 3 mũi, kể cả khi bắt đầu tiêm trước 15 tuổi. Nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.
• Phụ nữ đã tiêm HPV: Tiêm HPV giúp giảm nguy cơ nhiễm các chủng HPV liên quan đến ung thư cổ tử cung, nhưng không thay thế tầm soát. Phụ nữ vẫn cần thực hiện Pap smear, HPV test hoặc phương pháp tầm soát phù hợp theo khuyến nghị y tế.

Hiện nay, bạn có thể tiêm vắc xin HPV tại các trung tâm tiêm vắc xin hoặc các đơn vị y khoa uy tín. Trong đó, Trung Tâm Y Khoa DIAG là một trong những đơn vị hàng đầu cung cấp dịch vụ tiêm vắc xin HPV với Gardasil 9. Đây là loại đã được Bộ Y tế chỉ định mở rộng độ tuổi tiêm vắc xin thành từ 9 đến 45 tuổi, có khả năng kháng 9 chủng virus HPV nguy hiểm.

DIAG có đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng chuyên môn cao sẽ tư vấn chính xác đường tiêm và liều tiêm vắc xin nên khách hàng có thể yên tâm khi lựa chọn dịch vụ tại DIAG. Đặt lịch tiêm vắc xin HPV Gardasil 9 ngay!

Khi nào nên tiêm HPV?

HPV nên tiêm trước khi có nguy cơ phơi nhiễm với virus, thường là trước khi bắt đầu hoạt động tình dục. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh của Mỹ (CDC) khuyến nghị tiêm thường quy ở tuổi 11 – 12, có thể bắt đầu từ 9 tuổi; người từ 13 – 26 tuổi chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ nên tiêm bù.

Người 27 – 45 tuổi không được khuyến nghị tiêm đại trà cho tất cả, nhưng có thể cân nhắc sau khi trao đổi với bác sĩ về nguy cơ phơi nhiễm mới và lợi ích kỳ vọng.

Vắc xin có hiệu quả cao nhất trước khi cơ thể tiếp xúc với HPV. Tuy nhiên, người đã quan hệ tình dục không đồng nghĩa là “tiêm không còn tác dụng”, vì họ có thể chưa từng nhiễm tất cả các chủng HPV có trong vắc xin. Lợi ích ở người trưởng thành phụ thuộc vào tuổi, tiền sử tiêm chủng, tình trạng miễn dịch, số bạn tình mới và nguy cơ phơi nhiễm trong tương lai.

Xem thêm: Tác dụng phụ sau khi tiêm HPV

Nên tiêm HPV loại nào?

Nên tiêm HPV loại nào phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính, tiền sử tiêm chủng, tình trạng sức khỏe, nguy cơ phơi nhiễm HPV, loại vaccine đang có tại cơ sở tiêm chủng và tư vấn của nhân viên y tế.

Nếu người tiêm muốn phạm vi bảo vệ rộng hơn, Gardasil 9 thường là lựa chọn được cân nhắc vì bao phủ 9 type HPV, bao gồm các type nguy cơ thấp gây mụn cóc sinh dục và nhiều type nguy cơ cao liên quan đến ung thư. Tuy nhiên, không nên tự chọn vaccine chỉ dựa trên số type bao phủ hoặc giá tiêm. Mỗi người cần được tư vấn dựa trên tình trạng cụ thể.

Một số trường hợp nên hỏi kỹ bác sĩ trước khi quyết định:

• Đã từng tiêm một hoặc nhiều mũi HPV trước đó nhưng không nhớ loại vaccine.
• Đã tiêm Gardasil 4 và muốn biết có cần tiêm Gardasil 9 không.
• Đã từng nhiễm HPV hoặc có kết quả HPV dương tính.
• Từng bị mụn cóc sinh dục, sùi mào gà.
• Có kết quả Pap smear, ThinPrep hoặc HPV bất thường.
• Đang có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến miễn dịch.
• Đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai.

Xem thêm: Giá tiêm HPV

Quy trình tiêm HPV

Quy trình tiêm HPV thường gồm khai thác tiền sử sức khỏe, tư vấn loại vaccine, kiểm tra chống chỉ định, tiêm bắp và theo dõi sau tiêm, thường gồm các bước sau:

• Bước 1: Đăng ký tiêm và cung cấp thông tin sức khỏe. Người tiêm cần cung cấp thông tin cá nhân, độ tuổi, tiền sử tiêm vaccine HPV, tình trạng sức khỏe hiện tại, tiền sử dị ứng, bệnh nền, thuốc đang sử dụng và tình trạng mang thai nếu có.
• Bước 2: Tư vấn hoặc khám sàng lọc trước tiêm. Trước khi tiêm, người tiêm có thể được tư vấn về lợi ích, giới hạn bảo vệ, lịch tiêm, tác dụng phụ thường gặp và những trường hợp cần hoãn tiêm.
• Bước 3: Kiểm tra vaccine trước khi tiêm: Nhân viên y tế sẽ kiểm tra loại vaccine, hạn dùng, tình trạng bảo quản và liều tiêm. Người tiêm cũng có thể chủ động xác nhận tên vaccine để tránh nhầm lẫn.
• Bước 4: Thực hiện tiêm vaccine Vaccine. HPV thường được tiêm bắp, thường ở vùng cơ delta cánh tay. Quá trình tiêm diễn ra nhanh, nhưng người tiêm nên thả lỏng cơ thể để giảm khó chịu tại vị trí tiêm.
• Bước 5: Theo dõi sau tiêm tại cơ sở y tế. Sau khi tiêm, người tiêm thường được khuyến nghị ở lại cơ sở y tế để theo dõi phản ứng sau tiêm. Một số người có thể cảm thấy chóng mặt, choáng.
• Bước 6: Nhận hướng dẫn chăm sóc sau tiêm. Sau tiêm, người tiêm có thể gặp đau, đỏ, sưng nhẹ tại chỗ tiêm, mệt mỏi, đau đầu hoặc sốt nhẹ. Đây thường là phản ứng nhẹ và có thể tự hết sau vài ngày.
• Bước 7: Đặt lịch mũi tiếp theo. Nếu cần tiêm 2 hoặc 3 mũi, người tiêm nên lưu lịch hẹn cho các mũi tiếp theo. Hoàn thành đủ phác đồ giúp cơ thể đạt hiệu quả bảo vệ tốt hơn.

Xem thêm: Tiêm HPV trong bao lâu?

Lịch tiêm vaccine HPV

Tổ chức CDC khuyến nghị, trẻ từ 9 đến 14 tuổi nên tiêm phòng hai liều HPV, sau độ tuổi này cần hoàn thành 3 mũi tiêm hiệu quả bảo vệ tốt nhất. Phác đồ tiêm cụ thể:

• Lịch tiêm cho trẻ từ 9 đến 14 tuổi:
  • Mũi đầu tiên: Tiêm mũi vắc xin lần đầu.
  • Mũi thứ hai: Sau tiêm mũi đầu tiên từ 6 – 12 tháng (nên được tiêm trước sinh nhật thứ 15).
• Lịch tiêm cho thanh thiếu niên và người trưởng thành:
  • Mũi đầu tiên: Tiêm lần đầu.
  • Mũi thứ hai: Cách mũi đầu tiên 2 tháng.
  • Mũi thứ ba: Cách mũi thứ hai 4 tháng.

Tuy nhiên, phác đồ có thể được thay đổi tùy vào thể trạng của người tiêm vắc xin. Bạn nên liên hệ với bác sĩ để được tư vấn liệu trình tiêm phù hợp. Trong trường hợp phải thay đổi phác đồ tiêm, bạn cần lưu ý:

• Cervarix: Mũi thứ hai cách mũi đầu tiên từ 1 đến 2,5 tháng và mũi thứ ba cách mũi đầu tiên từ 5 đến 12 tháng.
• Gardasil 4 và 9: Mũi thứ hai cách mũi đầu tiên tối thiểu 1 tháng và mũi thứ ba cách mũi thứ hai tối thiểu 3 tháng.

Xem thêm: Chỉ tiêm 2 mũi HPV có được không?

Tác dụng phụ của vắc xin HPV

Tác dụng phụ của vắc xin HPV thường nhẹ và tự hết, phổ biến nhất là đau, đỏ hoặc sưng tại vị trí tiêm. Một số người có thể mệt, đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, đau cơ hoặc sốt nhẹ.

Phản ứng dị ứng nặng sau tiêm là hiếm nhưng vẫn có thể xảy ra. Cần đi khám hoặc liên hệ cơ sở y tế nếu sau tiêm có dấu hiệu phản ứng dị ứng nặng như khó thở, sưng môi hoặc mặt, nổi mề đay lan rộng, choáng, tim đập nhanh, hoặc bất kỳ triệu chứng nghiêm trọng nào khiến người tiêm lo lắng.

Để đảm bảo an toàn, người tiêm nên thông báo đầy đủ tiền sử dị ứng, các phản ứng sau tiêm vaccine trước đây, bệnh nền, thuốc đang dùng và tình trạng mang thai nếu có.

Ai không nên hoặc cần hoãn tiêm HPV?

Không phải ai cũng nên tiêm HPV tại mọi thời điểm. Một số trường hợp cần tránh tiêm hoặc hoãn tiêm để đảm bảo an toàn.

Người không nên tiêm HPV

Bạn không nên tiêm vaccine HPV nếu từng có phản ứng dị ứng nặng với liều vaccine HPV trước đó hoặc với thành phần của vaccine. Nếu từng bị sốc phản vệ sau tiêm vaccine hoặc có tiền sử dị ứng nghiêm trọng, cần báo cho bác sĩ trước khi tiêm.

Người cần hoãn tiêm HPV

Một số trường hợp có thể cần hoãn tiêm, gồm:

• Đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai.
• Đang mắc bệnh cấp tính vừa hoặc nặng.
• Đang sốt cao.
• Đang có tình trạng sức khỏe chưa ổn định.
• Vừa có phản ứng bất thường sau một vaccine khác và chưa được đánh giá.

Nếu đang cảm nhẹ, không sốt hoặc chỉ có triệu chứng nhẹ, bạn vẫn có thể được tiêm tùy đánh giá của nhân viên y tế. Tuy nhiên, tốt nhất nên trao đổi trực tiếp với cơ sở tiêm chủng để được hướng dẫn.

Xem thêm: Tiêm HPV kiêng gì?

Những câu hỏi thường gặp về tiêm HPV

1. Tiêm chủng HPV có bị sùi mào gà không?

Sau tiêm vắc xin HPV, bạn vẫn có nguy cơ mắc bệnh sùi mào gà. Vắc xin HPV có thể tăng khả năng phòng tránh lây nhiễm HPV đến 90% nhưng không hoàn toàn loại bỏ nguy cơ nhiễm. Ngoài ra, vắc xin HPV chỉ giúp phòng một số chủng nhất định, bạn vẫn có nguy cơ bị bệnh sùi mào gà hay các bệnh lý như mụn cóc sinh dục, tổn thương tiền ung thư, ung thư cổ tử cung, do các chủng khác gây ra.

2. Tiêm phòng HPV bao lâu có tác dụng?

Theo CDC, hơn 98% người tiêm vắc xin sản sinh kháng thể với các chủng HPV sau khoảng 1 tháng hoàn thành liệu trình tương ứng với từng loại vắc xin. Tùy loại, hiệu quả tiêm vắc xin có thể kéo dài khoảng 6 – 10 năm và không cần tiêm liều nhắc.

3. Có nên tiêm HPV cho nam không?

Nên tiêm HPV cho nam giới. Tiêm vắc xin cho nam giúp phòng bệnh do nhiễm virus HPV, ngăn ngừa tổn thương tiền ung thư, các loại ung thư liên quan đến HPV, như ung thư dương vật, ung thư hậu môn, ung thư họng… Việc tiêm vắc xin còn giúp nam giới giảm nguy cơ lây nhiễm cho đối tác.

4. Tiêm HPV rồi có bị nhiễm HPV nữa không?

Có thể, vì vaccine không bao phủ tất cả các chủng HPV và không điều trị nhiễm HPV đã có. Tuy nhiên, tiêm đủ lịch giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm các chủng HPV được vaccine nhắm đến.