STD (Bệnh xã hội) được viết tắt từ Sexually Transmitted Diseases là cách gọi chung cho các bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tình dục. Những bệnh này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản và tổng thể sức khỏe người bệnh. DIAG sẽ cung cấp kiến thức các loại bệnh STD và cách phòng tránh, phương pháp xét nghiệm và điều trị cụ thể trong bài biết dưới đây

Bệnh STD là gì?

STD là nhóm bệnh lây truyền qua đường tình dục không an toàn do vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, hoặc nấm gây ra. Các bệnh STD phổ biến là: HIV/AIDS, giang mai, lậu, HPV, sùi mào gà, herpes sinh dục, viêm gan…

Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), tính đến tháng 6/2025, cả nước đã ghi nhận 4.586 ca nhiễm HIV mới, hiện có khoảng 249.962 người đang sống chung với HIV. Bên cạnh đó, mỗi năm Việt Nam còn ghi nhận hàng chục nghìn ca mắc mới các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, lậu, sùi mào gà, phản ánh tình trạng lây nhiễm vẫn diễn biến phức tạp.

STD là gì? STD - Sexually Transmitted Diseases là các nhóm bệnh do vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, hoặc nấm gây ra
STD là gì? STD là các nhóm bệnh lây qua đường tình dục do vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, hoặc nấm gây ra

Xem thêm: Các bệnh lây qua đường miệng khi quan hệ

8 loại bệnh xã hội thường gặp và triệu chứng

1. Bệnh HIV

HIV (virus gây suy giảm miễn dịch ở người) là tác nhân dẫn đến hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải – AIDS. HIV có thể lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn, đường máu và từ mẹ sang con. Virus này khiến hệ miễn dịch suy yếu nghiêm trọng, làm cơ thể mất khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh, và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Một số dấu hiệu thường gặp của HIV gồm:

  • Đau nhức toàn thân, cơ bắp, khớp xương, có thể kèm theo sốt, buồn nôn và rùng mình.
  • Tiêu chảy kéo dài, ho dai dẳng; xuất hiện tuyến bạch huyết dưới cánh tay, cổ và sưng đỏ tai; nấm ở hậu môn, họng và vùng kín.

Hiện HIV chưa có thuốc đặc trị, để giảm tải lượng virus HIV trong cơ thể, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng virus (ARV) giúp ức chế sự nhân lên của virus, ngăn ngừa tiến triển thành AIDS và tăng cường hệ miễn dịch.

HIV
HIV/AIDS lây nhiễm qua quan hệ tình dục không an toàn, đường máu, và từ mẹ sang con.

2. Bệnh lậu

Tác nhân chính dẫn đến bệnh lậu là do song cầu khuẩn (Neisseria Gonorrhoeae) xâm nhập vào cơ thể. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh lậu có thể gây vô sinh ở cả hai giới.

Các triệu chứng bệnh lậu sẽ có sự khác nhau ở nam và nữ giới:

  • Nam giới: Nóng rát và sưng đau ở các vị trí dọc dương vật, niệu đạo, và tinh hoàn. Có chảy mủ trắng đục ở niệu đạo vào buổi sáng sớm, tiểu buốt, và tiểu rắt;  sốt và ớn lạnh.
  • Nữ giới: Âm hộ và tử cung bị sưng viêm, tấy đỏ; khó tiểu, tiểu buốt, tiết dịch âm đạo và nước tiểu đục.

Bệnh lậu có thể khỏi hoàn toàn nếu được điều trị sớm và đúng cách bằng thuốc kháng sinh theo chỉ định của các bác sĩ.

Bệnh Lậu là một dạng STD lây truyền qua đường máu và vết thương hở
Bệnh lậu là bệnh tình dục do song cầu khuẩn gây ra, lây qua quan hệ tình dục không an toàn.

3. Sùi mào gà

Phần lớn ca mắc sùi mào gà xuất phát từ virus HPV – một tác nhân nguy hiểm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như ung thư cổ tử cung, ung thư dương vật, thậm chí tử vong. Đặc biệt, nếu phụ nữ nhiễm bệnh khi mang thai, sùi mào gà có thể gây sảy thai, thai lưu hoặc sinh non, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mẹ và bé.

Các triệu chứng sùi mào gà phổ biến:

  • Nốt mụn nước li ti màu hồng, không đau, không ngứa dễ bị chảy mủ hoặc chảy máu
  • Ở giai đoạn tiến triển nghiêm trọng, những nốt sùi thường tạo thành cụm trông giống mào gà thường có dịch mủ và mùi khó chịu.

Hiện chưa có thuốc điều trị để loại bỏ hoàn toàn virus HPV gây sùi mào gà. Các phương pháp điều trị sùi mào gà tập trung loại bỏ các nốt sùi bằng các thủ thuật như chấm thuốc đặc trị tại chỗ, áp lạnh, đốt laser, hoặc phẫu thuật… nhằm làm giảm triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng.

Xét nghiệm sùi mào gà ở đâu
Triệu chứng của sùi mào gà là các nốt sùi xuất hiện ở cơ quan sinh dục ở 2 giới, có mùi hôi và dịch mủ.

4. Viêm gan siêu vi B

Viêm gan B là một bệnh nhiễm trùng gan do virus Hepatitis B (HBV) gây ra. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 296 triệu người hiện đang sống chung với viêm gan mạn tính. Bệnh có thể lây lan khi tiếp xúc với máu nhiễm virus, quan hệ tình dục không an toàn, từ mẹ sang con trong quá trình mang thai hoặc sinh nở.

Trong giai đoạn cấp tính, bệnh có thể gây ra sốt, mệt mỏi, vàng da và đau bụng ở vùng gan. Tuy nhiên, một số người bệnh lại không có triệu chứng nào hoặc rất nhẹ, khiến bệnh tiến triển âm thầm sang giai đoạn viêm gan mạn tính.

Viêm gan B hiện chưa thể điều trị khỏi hoàn toàn, tuy nhiên đối với viêm gan thể mạn tính, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kháng virus để làm giảm tải lượng virus.

5. Bệnh Chlamydia

Chlamydia là bệnh do vi khuẩn Chlamydia trachomatis gây ra. Bệnh có thể gây tổn thương cơ quan sinh dục, làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung ở nữ giới, viêm tinh hoàn và niệu đạo ở nam giới, ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng và dẫn đến vô sinh. Ngoài ra, bệnh còn gây biến chứng trong thai kỳ như viêm phổi, nhiễm trùng mắt và thậm chí mù lòa ở trẻ sơ sinh.

Chlamydia thường không có triệu chứng rõ ràng, tuy nhiên, bệnh vẫn có thể xuất hiện các dấu hiệu khác nhau giữa nam và nữ:

  • Nam giới: Đau hoặc rát khi tiểu tiện, xuất hiện chất nhầy hoặc mủ từ cơ quan sinh dục, và đau hoặc sưng tinh hoàn.
  • Nữ giới: Đau bụng dưới, đau hoặc rát khi tiểu tiện, xuất huyết ngoài chu kỳ kinh nguyệt, và có chất nhầy hoặc mủ từ âm đạo.

Bệnh Chlamydia có thể điều trị khỏi hoàn toàn bằng kháng sinh nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.

Bệnh Chlamydia
Bệnh Chlamydia là một bệnh STD gây đau rát khi tiểu tiện, xuất hiện chất nhầy từ cơ quan sinh dục…

6. Mụn rộp sinh dục (Herpes sinh dục)

Bệnh mụn rộp sinh dục là bệnh do Herpes simplex virus gây ra. Các triệu chứng của Herpes sinh dục sẽ gây ra sự đau đớn, khó chịu kéo dài. Đặc biệt nguy hiểm ở trẻ sơ sinh, virus Herpes gây ra nhiễm trùng nghiêm trọng như viêm não, nhiễm trùng toàn thân và có khả năng dẫn đến tử vong.

Triệu chứng điển hình của Herpes sinh dụccả nam nữ sự xuất hiện của một hay nhiều cụm mụn nước trên hoặc xung quanh bộ phận sinh dục, trực tràng hoặc miệng. Các mụn nước này sau khi vỡ ra sẽ để lại các vết loét gây đau đớn. Trong đợt bùng phát đầu tiên, người bệnh thể các triệu chứng giống cúm như sốt, đau đầu đau nhức thể. Các đợt tái phát sau thường triệu chứng nhẹ hơn. 

Mụn rộp sinh dục chưa thể điều trị khỏi hoàn toàn, tuy nhiên bác sĩ có thể sử dụng các loại thuốc kháng virus để giảm đau, rút ngắn thời gian bùng phát và ngăn ngừa tái phát cho người bệnh.

Bệnh mụn rộp sinh dục (Herper sinh dục)
Triệu chứng bệnh mụn rộp sinh dục là xuất hiện các mụn nước nhỏ quanh bộ phận sinh dục, miệng…

7. Giang mai

Bệnh giang mai do xoắn khuẩn Treponema Pallidum gây ra. Giang mai là căn bệnh xã hội nguy hiểm, có khả năng gây tàn tật, các biến chứng làm tổn hại tim, thận, não,… và dẫn đến tử vong ở người bệnh. Bệnh tiến triển qua 3 giai đoạn:

  • Giai đoạn 1: Xuất hiện vết loét tròn hoặc bầu dục, đỏ/hồng, không đau, không ngứa.
  • Giai đoạn 2: Phát ban hồng như cánh hoa đào kèm sốt, mệt mỏi, đau đầu, sụt cân; thường ở ngực, bụng, lưng hoặc miệng.
  • Giai đoạn 3: Gây tổn thương tim mạch, viêm màng não, ảnh hưởng não bộ và có thể đe dọa tính mạng.

Bệnh giang mai có thể khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và điều trị theo đúng phác đồ.

8. HPV

HPV (Human Papillomavirus) là một loại virus gây u nhú ở người, đây là virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất. HPV lây lan chủ yếu qua tiếp xúc da kề da trong quá trình quan hệ tình dục, kể cả khi người mang virus không có dấu hiệu hay triệu chứng rõ ràng.

Mặc dù phần lớn các trường hợp nhiễm HPV không gây nguy hiểm và có thể tự khỏi, tuy nhiên một số chủng virus có thể gây ra mụn cóc sinh dục hoặc dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, hậu môn, dương vật hoặc vòm họng.

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), hiện chưa có thuốc đặc trị loại bỏ hoàn toàn virus HPV. CDC và FDA đều khuyến cáo nên tiêm vắc xin HPV từ sớm để phòng ngừa hiệu quả các chủng virus nguy cơ cao.

Xem thêm: Bệnh hoa liễu

Cách chẩn đoán bệnh STD

  • Xét nghiệm máu
  • Xét nghiệm nước tiểu
  • Xét nghiệm dịch ở bộ phận âm đạo.
  • Xét nghiệm dịch âm đạo và niệu đạo.

DIAG là trung tâm y khoa chất lượng cao cung cấp Gói xét nghiệm bệnh lây nhiễm qua đường tình dục (STD) cho cả nam lẫn nữ, sàng lọc 13 loại vi-rút lây nhiễm qua đường quan hệ tình dục chỉ 983.000 VNĐ.

Tại DIAG, chúng tôi đặt trọng tâm không chỉ vào độ chính xác của quy trình xét nghiệm mà còn vào việc đảm bảo quyền riêng tư và sự an tâm tuyệt đối cho khách hàng, với cam kết:

  • Bảo mật thông tin: Toàn bộ dữ liệu cá nhân và kết quả xét nghiệm được quản lý chặt chẽ, chỉ cung cấp cho người thực hiện xét nghiệm hoặc theo ủy quyền hợp pháp.

  • Giá trị y khoa cao: Kết quả xét nghiệm đảm bảo độ chính xác cao, hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả, kịp thời.

Liên hệ với DIAG qua hotline 1900 1717 để nhận tư vấn và đặt lịch ngay khi có nhu cầu xét nghiệm các bệnh lây qua quan hệ tình dục:

Cách phòng bệnh STD hiệu quả

Hiểu rõ các cách thức phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe và ngăn chăn sự lây lan của các bệnh lây qua đường tình dục. Dưới đây là một số phương pháp phòng tránh bệnh lây qua đường tình dục mà mọi người có thể áp dụng:

  • Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su đúng cách, hạn chế quan hệ nhiều bạn tình.

  • Xét nghiệm định kỳ: Chủ động kiểm tra sức khỏe sinh sản và xét nghiệm STD.

  • Tiêm vắc xin: Giúp phòng ngừa hiệu quả bệnh lây qua đường tình dục như HPV (sùi mào gà, ung thư cổ tử cung) và viêm gan B (virus HBV lây qua quan hệ tình dục)

  • Không dùng chung kim tiêm, dao cạo, bàn chải đánh răng: Giảm nguy cơ lây nhiễm HIV, viêm gan B, C…

  • Bảo vệ hệ miễn dịch: Ăn uống điều độ. Bổ sung các vi chất đầy đủ và sắp xếp chế độ sinh hoạt, thể dục thể thao hợp lý.

Xem thêm: Mụn cơm hoa liễu