Khi đi khám thai, nhiều mẹ bầu được bác sĩ chỉ định siêu âm tim thai và không khỏi lo lắng: Liệu tim bé có vấn đề gì không? Siêu âm tim của thai là gì và có khác gì với siêu âm thai thông thường? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ siêu âm tim của thai nhi để làm gì, thực hiện vào thời điểm nào, phát hiện được những bất thường nào và khi nào cần theo dõi thêm.

Siêu âm tim thai là gì?

Siêu âm tim thai là một kỹ thuật siêu âm chuyên sâu dùng để khảo sát cấu trúc và chức năng tim của thai nhi trong bụng mẹ. Nếu siêu âm thai thông thường đánh giá tổng thể sự phát triển của bé, thì siêu âm tim tập trung riêng vào cấu trúc bốn buồng tim, van tim, vách tim và dòng máu qua tim.

Siêu âm tim thai chủ yếu được thực hiện qua thành bụng mẹ. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu thai kỳ hoặc tùy vị trí của thai, bác sĩ có thể sử dụng đầu dò âm đạo để thu được hình ảnh rõ nét nhất. Bác sĩ sử dụng hình ảnh 2D kết hợp Doppler màu để quan sát dòng máu trong tim thai trên siêu âm. Nhờ đó có thể phát hiện sớm các dị tật tim bẩm sinh hoặc rối loạn nhịp tim. Mục đích chính là sàng lọc và chẩn đoán các bất thường tim mạch trước sinh, giúp bác sĩ lên kế hoạch theo dõi thai kỳ và chuẩn bị xử trí sau sinh nếu cần.

siêu âm tim thai
Siêu âm tim thai là một kỹ thuật siêu âm chuyên sâu dùng để khảo sát cấu trúc và chức năng tim của thai nhi trong bụng mẹ

Siêu âm tim thai phát hiện được gì?

Siêu âm tim thai là phương pháp chuyên sâu giúp đánh giá cấu trúc và chức năng tim của thai nhi một cách chi tiết hơn so với siêu âm thai thông thường.

Dưới đây là những bất thường quan trọng mà siêu âm tim thai có thể phát hiện:

  • Các lỗ thông bất thường trong tim (thông liên thất, thông liên nhĩ): Đây là những khiếm khuyết ở vách ngăn giữa các buồng tim. Siêu âm dị tật tim thai có thể quan sát trực tiếp cấu trúc vách tim và phát hiện các lỗ thông có kích thước đủ lớn. Một số trường hợp nhỏ có thể cần theo dõi thêm sau sinh để đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng.
  • Tứ chứng Fallot và các dị tật tim phức tạp: Siêu âm tim bẩm sinh thai nhi có thể nhận diện những bất thường cấu trúc phức tạp, bao gồm sự kết hợp của nhiều khiếm khuyết như hẹp đường ra thất phải và thông liên thất. Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ lên kế hoạch theo dõi và chuẩn bị điều trị sau sinh.
  • Thiểu sản tim trái hoặc bất thường phát triển một buồng tim: Đây là tình trạng một bên tim không phát triển đầy đủ. Siêu âm tim thai cho phép đánh giá kích thước và sự cân xứng của các buồng tim, từ đó phát hiện sự chênh lệch bất thường.
  • Bất thường van tim: Các van tim có nhiệm vụ điều hướng dòng máu trong tim. Siêu âm tim thai sử dụng Doppler màu để đánh giá dòng máu qua van, giúp phát hiện hẹp hoặc hở van tim trong thai kỳ.
  • Bất thường vị trí hoặc kết nối của các mạch máu lớn: Các mạch máu như động mạch chủ và động mạch phổi cần xuất phát đúng vị trí từ tim. Siêu âm sàng lọc tim thai có thể giúp nhận diện các trường hợp đảo vị trí mạch máu hoặc kết nối bất thường.
  • Rối loạn nhịp tim thai: Bằng cách đo nhịp tim và quan sát hoạt động co bóp của tim thai trên siêu âm, bác sĩ có thể phát hiện nhịp tim nhanh, chậm hoặc không đều. Một số rối loạn nhịp có thể cần theo dõi sát hoặc điều trị trong thai kỳ.
siêu âm tim thai
Siêu âm tim bẩm sinh thai nhi có thể nhận diện những bất thường cấu trúc phức tạp

Siêu âm tim thai bao nhiêu tuần nên làm?

Thời điểm phù hợp nhất để thực hiện siêu âm tim thai là từ khoảng tuần 18 đến tuần 22 của thai kỳ. Ở giai đoạn này, cấu trúc tim của thai nhi đã phát triển đủ rõ để bác sĩ quan sát đầy đủ bốn buồng tim, vách tim, các van tim và đường ra của các mạch máu lớn. Đồng thời, kích thước thai lúc này thuận lợi cho việc khảo sát chi tiết mà vẫn đảm bảo hình ảnh rõ ràng.

Trong một số trường hợp đặc biệt, siêu âm có thể được chỉ định sớm hơn, ví dụ ở thai kỳ có nguy cơ cao như mẹ mắc tiểu đường, có tiền sử sinh con bị tim bẩm sinh hoặc phát hiện bất thường nhiễm sắc thể. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc thực hiện siêu âm sớm ở cuối tam cá nguyệt thứ nhất hoặc đầu tam cá nguyệt thứ hai, sau đó đánh giá lại ở mốc tiêu chuẩn để xác nhận.

Ngoài ra, nếu siêu âm hình thái ở giữa thai kỳ cho thấy dấu hiệu nghi ngờ bất thường ở tim thai trên siêu âm, mẹ bầu sẽ được chuyển làm siêu âm tim chuyên sâu để đánh giá kỹ hơn.

siêu âm tim thai
Thời điểm phù hợp nhất để thực hiện siêu âm tim thai là từ khoảng tuần 18 đến tuần 22 của thai kỳ

Ai cần thực hiện siêu âm tim thai?

Một số nhóm thai kỳ có nguy cơ cao nên được chỉ định siêu âm tim thai để đánh giá kỹ cấu trúc và chức năng tim của thai nhi. Việc xác định đúng đối tượng giúp phát hiện sớm bất thường và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.

  • Gia đình có tiền sử tim bẩm sinh: Nếu cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc tim bẩm sinh, nguy cơ tái xuất hiện ở thai nhi cao hơn. Siêu âm giúp kiểm tra chi tiết cấu trúc tim để loại trừ các dị tật quan trọng.
  • Mẹ mắc đái tháo đường: Nếu mẹ mắc bệnh từ trước khi mang thai, đường huyết cao trong 3 tháng đầu sẽ làm tăng nguy cơ dị tật cấu trúc tim. Nếu mắc tiểu đường thai kỳ (phát hiện muộn), siêu âm tim giúp tầm soát nguy cơ phì đại cơ tim ở thai nhi.
  • Thai IVF hoặc hỗ trợ sinh sản: Một số trường hợp thai thụ tinh trong ống nghiệm được khuyến nghị siêu âm tim chuyên sâu để đảm bảo tim phát triển bình thường.
  • Thai có bất thường nhiễm sắc thể hoặc nghi ngờ qua xét nghiệm sàng lọc: Những hội chứng di truyền như trisomy 21 hoặc trisomy 18 thường đi kèm nguy cơ dị tật tim. Siêu âm giúp đánh giá thêm cấu trúc tim trong các trường hợp này.
  • Siêu âm hình thái nghi ngờ bất thường tim: Nếu phát hiện tim không cân đối hoặc nghi ngờ lỗ thông vách tim, mẹ bầu sẽ được chuyển làm siêu âm tim chuyên sâu.
  • Mẹ nhiễm virus hoặc mắc bệnh lý trong thai kỳ: Một số nhiễm trùng có thể ảnh hưởng đến tim thai. Siêu âm tim thai giúp kiểm tra xem có tổn thương cấu trúc hay rối loạn chức năng tim hay không.

Kết quả siêu âm tim thai bình thường và bất thường

Sau khi thực hiện, nhiều mẹ bầu hồi hộp chờ kết quả. Hiểu sơ bộ sẽ giúp bạn bớt lo lắng, nhưng kết luận cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ chuyên khoa.

Kết quả siêu âm thai bình thường như thế nào?

Sau khi thực hiện siêu âm tim thai, phần lớn mẹ bầu đều hồi hộp chờ kết quả. Việc hiểu sơ bộ thế nào là bình thường và khi nào cần theo dõi thêm sẽ giúp bạn bớt lo lắng. Tuy nhiên, kết luận cuối cùng luôn phải do bác sĩ chuyên khoa sản và tim mạch nhi đưa ra, dựa trên toàn bộ bối cảnh thai kỳ.

Một kết quả siêu âm tim thai được xem là bình thường khi:

  • Cấu trúc tim thai rõ ràng với bốn buồng tim cân đối, hai thất và hai nhĩ có kích thước phù hợp với tuổi thai.
  • Vách liên thất và vách liên nhĩ không có lỗ thông lớn.
  • Các van tim mở và đóng đồng bộ, không ghi nhận hẹp hoặc hở đáng kể.
  • Dòng máu qua tim trên siêu âm Doppler cho thấy hướng chảy và vận tốc phù hợp, không có dấu hiệu rối loạn nghiêm trọng.
  • Nhịp tim thai ổn định theo tuổi thai, thường được đo bằng chế độ siêu âm M-mode để đảm bảo an toàn tối đa cho thai nhi. Chế độ Doppler chỉ được sử dụng để đánh giá hướng đi và vận tốc của dòng máu qua tim.

Khi nào cần theo dõi thêm?

Kết quả được xem là bất thường khi:

  • Phát hiện nghi ngờ lỗ thông vách tim, bất cân xứng giữa các buồng tim, bất thường vị trí các mạch máu lớn, hoặc dòng máu qua van tim không đúng hướng.
  • Nhịp tim thai quá nhanh, quá chậm hoặc không đều cũng là dấu hiệu cần đánh giá thêm.

Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tim thai lặp lại sau một thời gian hoặc chuyển mẹ bầu đến chuyên gia tim mạch nhi để khảo sát chuyên sâu hơn. Cần lưu ý rằng không phải mọi bất thường đều đồng nghĩa với bệnh lý nghiêm trọng; một số thay đổi nhỏ có thể tự điều chỉnh theo quá trình phát triển của thai nhi. Vì vậy, mẹ bầu không nên tự diễn giải kết quả mà nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn chính xác.

Quy trình siêu âm tim thai diễn ra như thế nào?

Siêu âm tim thai và tim bẩm sinh, đây là một quy trình không xâm lấn, thực hiện qua thành bụng mẹ, tương tự siêu âm thai nhưng tập trung chuyên sâu vào cấu trúc tim của bé.

Dưới đây là các bước cơ bản trong quy trình:

  • Bước 1 – Chuẩn bị và tư thế của mẹ bầu: Mẹ bầu được hướng dẫn nằm ngửa hoặc hơi nghiêng trên giường khám để bác sĩ dễ quan sát tim thai. Thông thường không cần nhịn ăn hay chuẩn bị đặc biệt trước khi thực hiện, trừ khi có chỉ định riêng.
  • Bước 2 – Bôi gel dẫn truyền sóng siêu âm: Bác sĩ bôi một lớp gel lên vùng bụng để giúp đầu dò tiếp xúc tốt với da và truyền sóng siêu âm hiệu quả. Gel này không gây đau và dễ lau sạch sau khi khám.
  • Bước 3 – Khảo sát tim thai ở nhiều mặt cắt: Đầu dò được di chuyển nhẹ nhàng trên bụng để quan sát tim thai ở nhiều góc độ khác nhau. Bác sĩ sẽ đánh giá bốn buồng tim, vách tim, van tim và các mạch máu lớn theo các mặt cắt chuẩn được khuyến cáo trong thực hành siêu âm tim thai.
  • Bước 4 – Kết hợp siêu âm 2D và Doppler màu: Hình ảnh 2D giúp quan sát cấu trúc tim, trong khi Doppler màu hỗ trợ đánh giá dòng máu qua các buồng tim và van tim. Đây là bước quan trọng để phát hiện bất thường về dòng chảy hoặc rối loạn chức năng tim.
  • Bước 5 – Đo nhịp tim và đánh giá hoạt động tim: Bác sĩ sử dụng chế độ siêu âm M-mode để đo nhịp tim thai, kiểm tra tần số, sự đều đặn của nhịp tim và đảm bảo an toàn tối đa cho thai nhi. Điều này giúp phát hiện các rối loạn nhịp nếu có.

Nên thực hiện khám thai ở đâu?

Khi theo dõi thai kỳ, việc lựa chọn địa chỉ khám thai uy tín đóng vai trò rất quan trọng để siêu âm tim thai diễn ra chính xác và an toàn. Chọn cơ sở có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa sản giàu kinh nghiệm và hệ thống máy siêu âm hiện đại giúp bạn yên tâm hơn trong từng mốc khám và giảm bớt lo lắng trong suốt hành trình mang thai.

Trung Tâm Y Khoa DIAG là một trong những địa chỉ thăm khám mà mẹ bầu có thể cân nhắc khi cần thực hiện siêu âm tim thai hoặc các dịch vụ khám thai định kỳ. DIAG có đội ngũ bác sĩ chuyên sâu, dịch vụ xét nghiệm và siêu âm đầy đủ, giúp bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe mẹ và bé. Khi khám tại DIAG, bạn được tư vấn rõ ràng về mục đích từng xét nghiệm và siêu âm, đồng thời nhận được hướng dẫn chi tiết về các bước tiếp theo trong chăm sóc thai kỳ.

Thăm khám tại DIAG giúp bạn chủ động trong việc theo dõi tiến triển của thai, đặc biệt khi có chỉ định siêu âm tim thai để phát hiện sớm các bất thường về cấu trúc hoặc chức năng tim của bé. Khám tại trung tâm cũng hỗ trợ việc kết hợp với các gói xét nghiệm thai kỳ đầy đủ, đảm bảo mỗi lần khám thai là một bước chuẩn xác trong kế hoạch chăm sóc sức khỏe trước khi sinh.

Liên hệ ngay với DIAG qua:

Xem thêm: Siêu âm tim thai nhi giá bao nhiêu?