Siêu âm đầu dò có dễ sảy thai không? Có nguy hiểm không?
Mới có bầu có nên siêu âm đầu dò không?
CÓ. Trong giai đoạn mới mang thai, siêu âm đầu dò thường được bác sĩ ưu tiên chỉ định khi cần đánh giá thai sớm và chính xác hơn so với siêu âm bụng.
Phương pháp này sử dụng một đầu dò chuyên dụng đặt nhẹ vào âm đạo, cho phép thu được hình ảnh rõ nét của tử cung, buồng trứng và vùng chậu. Nhờ khoảng cách gần, bác sĩ có thể sớm xác định thai đã làm tổ trong tử cung hay chưa, từ đó loại trừ nguy cơ thai ngoài tử cung – một tình trạng cần phát hiện và xử trí sớm.
Ngoài ra, siêu âm đầu dò còn giúp đánh giá tình trạng niêm mạc tử cung, phát hiện các bất thường ở buồng trứng như u nang, khối u hoặc dấu hiệu viêm nhiễm có thể ảnh hưởng đến thai kỳ. Vì vậy, nếu mới có bầu vẫn có thể thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ, đặc biệt trong những tuần đầu để đảm bảo theo dõi thai sớm, đúng và an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Siêu âm đầu dò có dễ sảy thai không?
KHÔNG. Hiện nay, không có bằng chứng khoa học uy tín nào cho thấy siêu âm đầu dò làm tăng nguy cơ sảy thai. Đây là phương pháp an toàn khi được thực hiện đúng chỉ định và đúng kỹ thuật bởi bác sĩ chuyên môn.
Siêu âm đầu dò không sử dụng tia X mà hoạt động dựa trên sóng siêu âm tần số thấp, đã được chứng minh là an toàn trong thai kỳ sớm. Đầu dò chỉ được đặt nhẹ trong âm đạo để thu hình ảnh rõ hơn của tử cung và vùng chậu, không đi vào tử cung và không tiếp xúc trực tiếp với thai nhi, vì vậy không gây tổn thương hay kích thích làm sảy thai.
Trong thực tế, một số trường hợp sảy thai xảy ra sau thời điểm siêu âm khiến nhiều người lầm tưởng rằng siêu âm đầu dò bị sảy thai. Tuy nhiên, các nguyên nhân thường gặp đã tồn tại từ trước khi siêu âm, như thai ngừng phát triển sớm, bất thường nhiễm sắc thể, thai ngoài tử cung hoặc rối loạn nội tiết của người mẹ.

Khám thai lần đầu có nên siêu âm đầu dò không?
CÓ. Khi khám thai lần đầu, đặc biệt ở giai đoạn thai rất sớm, bác sĩ có thể và thường nên chỉ định siêu âm đầu dò nếu thấy cần thiết. Ở khoảng 4 – 6 tuần đầu thai kỳ, siêu âm bụng thường chưa cho hình ảnh rõ ràng do thai còn rất nhỏ, trong khi siêu âm đầu dò giúp quan sát chi tiết hơn.
Phương pháp siêu âm đầu dò cho phép bác sĩ xác định vị trí thai đã làm tổ hay chưa, ước tính tuổi thai chính xác hơn, đồng thời phát hiện sớm các bất thường quan trọng như thai ngoài tử cung, túi thai phát triển không phù hợp, hoặc các vấn đề ở buồng trứng và niêm mạc tử cung.
Vì vậy, mẹ bầu nên thực hiện nếu bác sĩ chỉ định, đặc biệt khi mẹ mới phát hiện có thai, có chậm kinh nhưng siêu âm bụng chưa thấy túi thai, hoặc có dấu hiệu bất thường cần kiểm tra sớm. Việc lựa chọn phương pháp luôn dựa trên mục tiêu bảo vệ sức khỏe của mẹ và thai nhi, không phải làm theo thói quen hay tùy tiện.
Xem thêm: Cách tính cân nặng thai nhi trên siêu âm

Thời điểm nào nên thực hiện siêu âm đầu dò là khi nào?
Dưới đây là những mốc thường được khuyến nghị trong thực hành sản khoa hiện nay:
- Sau khi trễ kinh khoảng 5 – 7 ngày: Đây là thời điểm khá phổ biến để bác sĩ cân nhắc siêu âm đầu dò. Lúc này, nếu đã có hiện tượng thụ tinh và làm tổ, siêu âm đầu dò có thể giúp phát hiện túi thai sớm trong tử cung, trong khi siêu âm bụng thường chưa cho hình ảnh rõ ràng.
- Khi que thử thai cho kết quả dương tính: Nếu thử thai tại nhà thấy hai vạch, nhưng chưa xác định được thai đã vào tử cung hay chưa, siêu âm đầu dò là phương pháp phù hợp để kiểm tra sớm.
- Khi xuất hiện triệu chứng bất thường trong giai đoạn đầu thai kỳ: Trong trường hợp đau bụng dưới, ra máu âm đạo, choáng váng hoặc tiền sử thai ngoài tử cung, bác sĩ thường chỉ định siêu âm đầu dò sớm.
- Khi bác sĩ cần đánh giá chi tiết tử cung và buồng trứng: Ở giai đoạn rất sớm, siêu âm đầu dò giúp quan sát rõ niêm mạc tử cung, buồng trứng, nang hoàng thể hoặc các khối bất thường, hỗ trợ bác sĩ đưa ra kế hoạch theo dõi và chăm sóc thai kỳ phù hợp ngay từ đầu.

Ai không nên thực hiện siêu âm đầu dò?
Siêu âm đầu dò là một phương pháp an toàn khi được thực hiện đúng chỉ định và đúng quy trình. Một số cảm giác có thể gặp như cảm giác khó chịu nhẹ ở âm đạo, cảm giác căng tức thoáng qua. Những cảm giác này thường ngắn và không ảnh hưởng đến thai nhi hay sức khỏe lâu dài. Không có bằng chứng cho thấy siêu âm đầu dò nhiều có hại không nếu được bác sĩ chỉ định hợp lý, không lạm dụng.
Các lưu ý quan trọng khi đi siêu âm đầu dò cho mẹ bầu
Để quá trình thăm khám diễn ra thuận lợi, mẹ bầu nên lưu ý:
- Chọn cơ sở y tế uy tín và bác sĩ sản khoa có kinh nghiệm: Siêu âm đầu dò cần được thực hiện đúng kỹ thuật để đảm bảo an toàn và cho hình ảnh chính xác. Cơ sở y tế uy tín với thiết bị đạt chuẩn giúp bác sĩ đánh giá rõ tử cung, buồng trứng và vị trí thai ngay từ giai đoạn sớm.
- Trao đổi đầy đủ tiền sử và triệu chứng hiện tại: Mẹ bầu nên thông báo cho bác sĩ về tiền sử sảy thai, thai ngoài tử cung, viêm nhiễm phụ khoa hoặc các triệu chứng đang gặp phải. Thông tin này giúp bác sĩ chỉ định và theo dõi phù hợp.
- Giữ tâm lý thoải mái trước và trong khi thăm khám: Siêu âm đầu dò thường diễn ra nhanh và không gây đau. Việc căng thẳng quá mức có thể khiến mẹ cảm thấy khó chịu hơn không cần thiết.
- Không cần nhịn ăn hay nhịn tiểu trước khi siêu âm: Khác với siêu âm bụng, siêu âm đầu dò không yêu cầu bàng quang đầy, giúp mẹ bầu thuận tiện hơn khi đi khám sớm.
- Tuân thủ hướng dẫn chăm sóc y tế sau siêu âm: Sau thăm khám, mẹ bầu nên thực hiện đúng lịch hẹn và hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo theo dõi thai kỳ an toàn và phát hiện sớm các bất thường nếu có.
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556135/
3. https://www.cuh.nhs.uk/patient-information/transvaginal-ultrasound-scan-tvs-in-early-pregnancy/
4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3282930/
5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20393955/
6. https://www.parents.com/pregnancy/stages/ultrasound/are-ultrasounds-safe/
