Bà bầu bị sỏi thận có nên uống canxi không? Cách bổ sung đúng

Canxi rất cần thiết đối với sức khỏe thai kỳ

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều nghiên cứu quốc tế, bổ sung đầy đủ canxi trong thai kỳ là đặc biệt quan trọng để phòng ngừa tiền sản giật ở người mẹ. Canxi sẽ hỗ trợ ổn định huyết áp lâu dài, nhờ đó giảm thiểu biến chứng sinh non và tử vong do tiền sản giật.

Canxi còn là vi chất thiết yếu hỗ trợ thần kinh, cơ và các chức năng chuyển hóa ở người mẹ. Đồng thời, canxi cũng là khoáng chất đảm bảo cho sự phát triển não bộ và cơ tim ở thai nhi.

Có thể thấy, canxi không chỉ duy trì sự chắc khỏe của xương, mà còn đóng vai trò là dưỡng chất nuôi dưỡng sự ổn định chức năng sống trong thai kỳ ở cả hai mẹ con.

Nếu bà bầu bị sỏi thận có nên uống canxi không?

Phụ nữ mang thai có thể cần uống canxi, nhưng việc bổ sung canxi phải được thực hiện đúng cách theo chỉ định của bác sĩ và kết hợp song song với điều trị sỏi thận nếu cần thiết.

Thực tế cho thấy mẹ bầu phải trải qua nhiều biến đổi sinh lý làm thay đổi cách cơ thể xử lý canxi và nước tiểu:

• Tăng hấp thu canxi ở ruột nhờ tác động của hormone (như calcitriol) giúp đảm bảo nguồn canxi cung cấp cho thai nhi.
• Tăng hoạt động lọc cầu thận nhằm tăng bài tiết canxi oxalat qua nước tiểu hiệu quả hơn.
• Giãn niệu quản và giảm nhu động tiết niệu để làm chậm dòng chảy nước tiểu, có thể làm tăng nguy cơ lắng đọng tinh thể và tạo ra sỏi thận.
• Nước tiểu tăng tính kiềm làm tăng kết tinh sỏi canxi phosphat.

Sự thay đổi sinh lý này khi kết hợp với tình trạng sỏi thận hiện tại không chỉ làm sỏi mới hình thành nhanh hơn, mà thậm chí còn có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm:

• Kích thích sỏi cũ di chuyển, gây đau quặn thận cấp tính.
• Gây tắc nghẽn đường tiết niệu dẫn đến ứ nước thận, từ đó tăng nguy cơ suy thận cấp.
• Tăng nguy cơ nhiễm trùng niệu ngược dòng (pyelonephritis) – là một biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi.

Chính “sự cộng hưởng” nguy hiểm này mà mẹ bầu cần phải được theo dõi sức khỏe thai kỳ sát sao kết hợp với siêu âm đường tiết niệu định kỳ. Mọi hoạt động bổ sung canxi (dù qua viên uống bổ sung hay thực phẩm) đều cần có sự hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa.

Xem thêm: Sỏi thận nên ăn gì?

Hướng dẫn bà bầu bị sỏi thận cách bổ sung canxi an toàn

Phần lớn sỏi thận hình thành khi canxi và oxalat kết tinh trong nước tiểu, đặc biệt khi cả hai chất này có nồng độ cao hoặc khi nước tiểu bị cô đặc. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ phổ biến thì canxi lại không phải là “kẻ thù” gây ra sỏi thận trong mọi trường hợp.

Ngược lại, thiếu canxi trong khẩu phần ăn cũng có thể làm tăng nguy cơ tạo sỏi. Nguyên nhân là do lượng oxalat từ thức ăn (như rau bina, cải xoăn) không được ruột hấp thụ hết do thiếu canxi. Thay vì được ruột hấp thụ và đào thải qua phân, thì lượng oxalat dư thừa sẽ được hấp thụ vào máu và đào thải qua thận, làm nồng độ oxalat trong nước tiểu tăng lên đáng kể.

Vậy nên cách bổ sung canxi cho thai phụ bị sỏi thận là đảm bảo sự phối hợp giữa hai mục tiêu quan trọng:

• Đảm bảo nhu cầu canxi để phòng ngừa tiền sản giật ở mẹ và hỗ trợ sự phát triển ở thai nhi.
• Tránh làm tăng nguy cơ tạo sỏi mới hoặc làm sỏi cũ phát triển nặng thêm.

Nguyên tắc an toàn sẽ là: Bổ sung canxi đúng cách, đúng nguồn mà không phải cắt hẳn canxi. Bà bầu bị sỏi thận nên ưu tiên bổ sung canxi từ thực phẩm như sữa và các sản phẩm từ sữa (sữa chua, phô mai ít béo), cá, rau xanh đậm (cải xoăn, cải thìa), và các loại hạt.

Đây là những nguồn canxi tự nhiên có thể được cơ thể hấp thụ một cách ổn định, do đó ít làm tăng hàm lượng canxi trong nước tiểu.

Các thực phẩm nên được chia nhỏ thành những khẩu phần canxi hợp lý trong một ngày, thay vì ăn một lần (một bữa) chứa quá nhiều canxi. Cách này sẽ giúp mẹ hấp thu khoáng chất tối ưu nhất, từ đó giảm hoạt động đào thải canxi quá mức qua thận.

Việc bổ sung canxi thông qua viên uống hay bất kỳ hình thức bổ sung nào khác cần phải sự chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. TUYỆT ĐỐI KHÔNG bổ sung canxi một cách tùy tiện, ngay cả khi đó là sản phẩm được gắn nhãn “dành riêng cho bà bầu”.

Xem thêm: Loại canxi nào uống không bị sỏi thận?

Có cần điều trị sỏi thận khi mang thai không?

Việc điều trị có thể cần thiết nếu sỏi ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thai kỳ hoặc có biến chứng. Tuy nhiên, mọi định hướng điều trị đều cần phải đặt sự an toàn của hai mẹ con lên hàng đầu.

Trong hầu hết các trường hợp sỏi nhỏ thì bác sĩ sẽ chọn cách điều trị bảo tồn, tức là uống nước nhiều, hỗ trợ giảm đau, theo dõi bằng siêu âm và trì hoãn can thiệp cho đến sau sinh nếu có thể.

Nếu sỏi gây triệu chứng tiêu cực, gây nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn nặng, thì bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp bằng đặt ống thông niệu quản hoặc phẫu thuật lấy sỏi an toàn cho thai kỳ. Đồng thời, các chỉ số như canxi, oxalat niệu, pH nước tiểu cũng sẽ được kiểm tra thường xuyên để điều chỉnh chế độ ăn uống cùng hướng bổ sung phù hợp.

Xem thêm

• Người bị sỏi thận có nên ăn trứng gà không?
• Bị sỏi thận có nên uống bia?
• Người bị sỏi thận nên uống sữa gì?
• Sỏi thận có uống được canxi không?