Thủ tục xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh như thế nào?

Làm giấy khai sinh có cần xét nghiệm ADN không?

Việc xét nghiệm ADN không bắt buộc với mọi trường hợp làm giấy khai sinh. Trong trường hợp thông thường, nếu cha và mẹ đã đăng ký kết hôn, có giấy chứng sinh hoặc giấy tờ tương đương, cơ quan hộ tịch có thể cấp giấy khai sinh mà không nhất thiết phải yêu cầu xét nghiệm ADN.

Tuy nhiên, việc xét nghiệm ADN sẽ được yêu cầu khi không có bằng chứng về mối quan hệ cha con hoặc mẹ con. Theo quy định tại Nghị định 123/2015/NĐ‑CP và các thông tư liên quan, nếu không có giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống (ví dụ: cha mẹ chưa đăng ký kết hôn, con sinh ra trước khi đăng ký kết hôn, hoặc không có giấy chứng sinh), cơ quan hộ tịch có thể yêu cầu kết quả giám định ADN làm căn cứ pháp lý.

Giữa xét nghiệm ADN dân sự (xét nghiệm “tự nguyện”) và xét nghiệm ADN pháp lý (giám định huyết thống cho mục đích pháp luật) có sự khác biệt rất rõ về mục đích, quy trình và giá trị sử dụng.

Thủ tục xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh

Hướng dẫn quy trình xét nghiệm ADN để làm giấy khai sinh cho con bao gồm các bước sau đây.

Bước 1: Chuẩn bị giấy tờ cá nhân

Các giấy tờ cần mang theo khi đăng ký làm xét nghiệm ADN để làm giấy khai sinh bao gồm:

• CCCD/hộ chiếu còn hạn của cha, mẹ và người cần xét nghiệm huyết thống.
• Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ tương đương (nếu có).
• Một số trung tâm yêu cầu Giấy chứng sinh, Giấy cam đoan của người làm chứng hoặc văn bản yêu cầu/hướng dẫn của UBND xã/phường.

Bước 2: Đăng ký xét nghiệm ADN pháp lý (hành chính)

Bạn cần chọn trung tâm xét nghiệm ADN pháp lý được Bộ Y tế cấp phép, vì:

• Chỉ xét nghiệm pháp lý mới được UBND xã/phường chấp nhận cho mục đích xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh.
• Xét nghiệm dân sự (tự mua kit tại nhà) không được chấp nhận vì không có chuỗi bảo quản mẫu.

Khi đến trung tâm, bạn cần:

• Điền đơn yêu cầu xét nghiệm ADN pháp lý (mẫu trung tâm cung cấp).
• Ghi rõ: mục đích “xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh” để trung tâm chuẩn bị báo cáo đúng dạng pháp lý.

Bước 3: Thu mẫu theo quy trình pháp lý

Bước này nhằm mục đích để kết quả xét nghiệm ADN có giá trị pháp lý:

• Người thu mẫu là nhân viên trung tâm (hoặc cán bộ tư pháp nếu có).
• Xác minh giấy tờ gốc (CCCD/hộ chiếu), chụp ảnh người được xét nghiệm và người giám sát.
• Lấy mẫu tế bào niêm mạc trong miệng (mặt trong má) bằng que tăm bông vô trùng, không đau, không chảy máu.

Các trung tâm uy tín hiện nay không bắt buộc lấy máu, chỉ dùng mẫu tế bào niêm mạc miệng vì an toàn và đủ chuẩn pháp lý, đặc biệt với trẻ sơ sinh. Chuỗi bảo quản mẫu phải được ghi nhận chặt chẽ, đảm bảo mẫu không bị tráo đổi, sai danh tính.

Bước 4: Chuyển mẫu về phòng xét nghiệm và phân tích

Sau khi thu mẫu:

• Mẫu được niêm phong, ghi mã số, chuyển về phòng xét nghiệm đạt chuẩn (ISO hoặc tương đương) để phân tích vùng STR (Short Tandem Repeat) trong ADN, xác định mối quan hệ huyết thống.
• Thời gian trả kết quả thường từ 4 – 5 ngày làm việc.

Bước 5: Nhận kết quả giám định ADN hành chính pháp lý

Khi nhận kết quả, bạn nên kiểm tra:

• Tên đầy đủ, năm sinh, số CMND/CCCD của từng người được xét nghiệm;
• Kết luận rõ ràng: “Nam/Ông X là cha sinh học của trẻ Y”, xác suất (%) phù hợp với chuẩn (thường đạt ≥99,99% cho cha-con hoặc mẹ-con).
• Chữ ký của chuyên gia di truyền học/đại diện trung tâm và con dấu pháp nhân của đơn vị thực hiện xét nghiệm.

Chỉ khi đủ các yếu tố này, kết quả mới được dùng làm giấy khai sinh tại UBND xã/phường.

Bước 6: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký khai sinh (có kèm xét nghiệm ADN)

Sau khi có kết quả ADN, bạn trở về UBND xã/phường để làm giấy khai sinh. Hồ sơ thường gồm:

• Tờ khai đăng ký khai sinh (mẫu T26 của Bộ Tư pháp).
• Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ tương đương.
• Kết quả xét nghiệm ADN pháp lý (photo công chứng hoặc bản chính theo yêu cầu).
• Giấy tờ tùy thân (CCCD/hộ chiếu) của cha, mẹ.

Nếu cha mẹ chưa đăng ký kết hôn, bạn cần phải làm thêm tờ khai đăng ký nhận con để ghi tên cha vào giấy khai sinh.

Xét nghiệm ADN làm khai sinh bao nhiêu tiền?

Chi phí xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh hiện nay tại Việt Nam thường dao động trong khoảng 3–6 triệu đồng tùy theo cơ sở y tế, thời gian trả kết quả và tính pháp lý của xét nghiệm. Trong đó, Trung Tâm Y Khoa DIAG có mức chi phí cho từng mục đích như sau:

Xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh ở đâu?

Để kết quả xét nghiệm ADN được UBND xã/phường chấp nhận, bạn cần chọn trung tâm xét nghiệm ADN hành chính pháp lý đáp ứng các tiêu chí sau:

• Chuyên thực hiện xét nghiệm ADN huyết thống pháp lý.
• Phòng xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế đạt ISO 15189:2022, ISO/IEC 17025. Đây là các tiêu chuẩn quốc tế về năng lực và chất lượng phòng xét nghiệm y học lâm sàng / pháp y.

Trung tâm Y khoa DIAG sở hữu mạng lưới 40 chi nhánh cùng 2 phòng khám đa khoa đầy đủ chức năng, có đội ngũ bác sĩ và nhân viên y tế chuyên nghiệp trực tiếp hỗ trợ khách hàng thu thập mẫu pháp lý an toàn, minh bạch, đúng quy định của pháp luật ngay tại cơ sở.

Tìm hiểu thêm về Gói xét nghiệm ADN Huyết thống