Bệnh sán lá gan nhỏ là gì? Cách phòng bệnh sán lá gan nhỏ
- Sán lá gan nhỏ là gì?
- Nguyên nhân nhiễm bệnh sán lá gan nhỏ
- Triệu chứng của người bệnh sán lá gan nhỏ
- Triệu chứng giai đoạn cấp tính
- Triệu chứng giai đoạn mạn tính
- Tác hại của sán lá gan nhỏ đối với sức khỏe
- Nhóm đối tượng nguy cơ nhiễm sán lá gan nhỏ
- Phương pháp chẩn đoán bệnh sán lá gan nhỏ
- Khi nào cần thăm khám y tế?
- Các loại thuốc điều trị sán lá gan nhỏ
- Biện pháp phòng bệnh sán lá gan nhỏ
- Lời kết
Sán lá gan nhỏ là gì?
Sán lá gan nhỏ ký sinh chủ yếu trong đường mật nhỏ trong gan người và một số động vật ăn cá. Nếu không điều trị kịp thời, sán lá gan nhỏ có thể gây tổn thương đường mật, dẫn đến nhiều biến chứng như tắc nghẽn đường mật, tăng nguy cơ ung thư.

Nguyên nhân nhiễm bệnh sán lá gan nhỏ
Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa. Những nguyên nhân gồm:
- Ăn các loại ốc và cá nước ngọt chưa nấu chín kỹ như gỏi cá, sashimi, cá tái.
- Ăn các loại rau sống mọc ở môi trường nước như rau cần, rau muống, xà lách xoong không rửa kỹ.
- Uống nước ao, hồ, sông, suối chưa đun sôi.
- Tiếp xúc với môi trường nước ô nhiễm khi chăn nuôi thủy sản.
- Sử dụng phân tươi để bón rau.
Xét nghiệm 10+ ký sinh trùng ở người lớn và trẻ em
- Xét nghiệm sán chó, mèo, giun đũa, sán lá gan lớn ….
- Tầm soát nguy cơ nhiễm trùng gây tổn thương não, phổi, hệ thần kinh
- Quy trình đơn giản, nhanh chóng, nhận kết quả online
- Xét nghiệm ngoài giờ hành chính tại hơn 40+ điểm lấy mẫu Diag
Triệu chứng của người bệnh sán lá gan nhỏ
Nhiễm sán lá gan nhỏ chia thành hai giai đoạn cấp và mạn tính và có sự khác biệt về triệu chứng. Cụ thể:
Triệu chứng giai đoạn cấp tính
Nếu số lượng sán trong cơ thể ít, người bệnh thường không xuất hiện triệu chứng. Các triệu chứng của bệnh chỉ xuất hiện rõ rệt hơn nếu số lượng sán trong cơ thể tăng, bao gồm:
- Sốt nhẹ: Đi kèm cảm giác ớn lạnh. Cơn sốt thường xuất hiện đột ngột và kéo dài.
- Đau vùng gan: Cơn đau âm ỉ hoặc đột ngột, có thể lan lên vùng thượng vị hoặc phía sau lưng.
- Mệt mỏi, chán ăn: Tình trạng thiếu năng lượng, chán ăn kéo dài dù đã nghỉ ngơi đủ.
- Rối loạn tiêu hóa: Cảm thấy đầy hơi, buồn nôn và tiêu chảy kéo dài.

Triệu chứng giai đoạn mạn tính
Các triệu chứng thường kéo dài và liên quan đến các vấn đề viêm đường mật và tổn thương:
- Đau tức vùng gan: Cơn đau âm ỉ và kéo dài liên tục, đi kèm cảm giác tức bụng. Đau hơn khi ăn no, nhất là đồ ăn nhiều dầu mỡ.
- Ngứa da: Nhất là ở vùng mặt và tay chân. Có xu hướng ngứa nhiều hơn vào ban đêm hoặc khi da khô.
- Vàng da, vàng mắt: Thường đi kèm với tình trạng nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu.
- Mệt mỏi, suy nhược cơ thể: Cơ thể thiếu năng lượng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.

Tác hại của sán lá gan nhỏ đối với sức khỏe
Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp phải các vấn đề như:
- Áp xe đường mật: Do sán làm tắc nghẽn đường mật khiến dịch mật ứ đọng, dẫn đến hình thành ổ mủ. Bệnh nhân đau dữ dội ở vùng gan và sốt cao. Nếu áp xe vỡ có thể gây nhiễm trùng lan rộng.
- Sỏi mật: Tình trạng viêm đường mật kéo dài và dịch mật ứ đọng khiến hình thành sỏi trong túi hoặc ống mật. Người bệnh có thể đau quặn bụng và cần can thiệp y tế.
- Xơ hóa đường mật: Xảy ra khi mô gan bị tổn thương kéo dài dẫn đến hình thành sẹo, gây suy giảm chức năng. Người bệnh có thể phù nề (các chi, mặt và bụng), dễ bầm tím, gan to.
- Ung thư đường mật: Xảy ra khi tình trạng viêm và tổn thương kéo dài, làm tăng nguy cơ hình thành tế bào ung thư. Bệnh có tiên lượng xấu, khả năng đáp ứng điều trị kém.
Nhóm đối tượng nguy cơ nhiễm sán lá gan nhỏ
Bất kỳ ai đều có thể nhiễm sán lá gan nhỏ. Tuy nhiên, dưới đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn:
- Người ăn các loại ốc, cá nước ngọt sống hoặc chưa nấu chín kỹ.
- Người có thói quen ăn các loại rau sống, củ quả chưa rửa sạch.
- Người sống hoặc làm việc gần nguồn nước ngọt bị ô nhiễm hoặc làm trong ngành thủy sản hoặc nông nghiệp.
- Người sống trong vùng có dịch hoặc tỷ lệ mắc bệnh cao như Việt Nam, Trung Quốc.
Phương pháp chẩn đoán bệnh sán lá gan nhỏ
Các phương pháp dùng để chẩn đoán bác sĩ có thể chỉ định gồm:
- Xét nghiệm phân: Bác sĩ sẽ kiểm tra mẫu phân để tìm trứng sán lá gan nhỏ. Tuy nhiên, nếu trong giai đoạn nhiễm cấp tính hoặc số lượng sán ít thì có thể dẫn đến tình trạng âm tính giả do chưa xuất hiện trứng trong phân.
- Xét nghiệm huyết thanh (ELISA): Phát hiện kháng thể chống lại sán lá gan, có giá trị trong việc sàng lọc bệnh sớm hoặc khi kết quả xét nghiệm phân âm tính.
- Hình ảnh học (Siêu âm, CT, MRI): Đánh giá tình trạng đường mật (giãn, dày thành), nhu mô gan, phát hiện biến chứng (sỏi, xơ hóa, u đường mật).
- Xét nghiệm dịch mật hoặc dịch tá tràng: Tìm kiếm sự hiện diện của ký sinh trùng hoặc trứng sán lá gan nhỏ. Đây là xét nghiệm chỉ định trong trường hợp các xét nghiệm trước đó chưa đủ để khẳng định có bị nhiễm sán hay không.
Hiện nay, DIAG là trung tâm y khoa chuyên cung cấp dịch vụ xét nghiệm ký sinh trùng, chẩn đoán hình ảnh chất lượng cao. Các kết quả tại DIAG có giá trị cao trong việc điều trị.
Khách hàng có thể liên hệ với DIAG qua :
- Trang chủ Diag: https://diag.vn/
- Hotline: 1900 1717
Xem thêm: Xét nghiệm sán lá gan
Khi nào cần thăm khám y tế?
Mọi người cần thăm khám y tế khi:
- Xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau vùng dưới xương sườn phải kéo dài, sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, v.v.
- Từng điều trị nhiễm sán lá gan nhỏ nên cần tái khám định kỳ để theo dõi hiệu quả, đánh giá nguy cơ tái nhiễm.
- Thuộc các nhóm đối tượng nguy cơ cao.
Các loại thuốc điều trị sán lá gan nhỏ
Sử dụng thuốc là phương pháp điều trị chính ở bệnh nhân nhiễm sán lá gan nhỏ. Bác sĩ có thể chỉ định:
- Praziquantel: Thuốc Praziquantel là lựa chọn hàng đầu và rất hiệu quả để điều trị sán lá gan nhỏ (Clonorchis, Opisthorchis).
- Albendazole: Có thể được dùng nhưng hiệu quả kém hơn đáng kể so với Praziquantel và không phải là lựa chọn ưu tiên.

Bên cạnh đó, trong trường hợp người bệnh xuất hiện các triệu chứng như sốt hoặc đau bụng, bác sĩ có thể kết hợp dùng thêm thuốc giảm đau, chống viêm.
Biện pháp phòng bệnh sán lá gan nhỏ
Để chủ động bảo vệ sức khỏe, mọi người nên thực hiện quy tắc ăn chín uống sôi và các biện pháp phòng sán lá gan:
- Nấu chín kỹ các loại cá nước ngọt, tôm, ốc. Hạn chế ăn quá nhiều gỏi cá, cá sống.
- Rửa kỹ và nấu chín các loại rau củ quả.
- Uống nước đun sôi hoặc đã được lọc cẩn thận.
- Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
- Không dùng phân tươi để bón rau.
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu sống tại vùng có nguy cơ nhiễm sán cao.
Lời kết
Sán lá gan nhỏ là một loại ký sinh trùng có thể sống trong gan của động vật như bò, dê, cừu, và cả người. Để phòng ngừa bệnh sán lá gan nhỏ, bạn cần chú ý nấu chín thực phẩm, rửa tay sạch sẽ, và sử dụng nước sạch. Hãy thực hiện những biện pháp này để bảo vệ sức khỏe, tránh nguy cơ nhiễm sán lá gan nhỏ và các bệnh lý liên quan đến gan.
Xem thêm: Bệnh sán lá gan có nguy hiểm không?
https://www.cdc.gov/dpdx/opisthorchiasis/index.html
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2683991/
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0001706X16300390

