Giun xoắn và những điều cần biết về bệnh giun xoắn
Giun xoắn là gì?
Giun xoắn Trichinella spiralis là một loại ký sinh thuộc ngành giun tròn (nematode). Chúng ký sinh chủ yếu ở ruột non và cơ vân của vật chủ đối với câu hỏi “giun xoắn ký sinh ở đâu”. Bệnh giun xoắn (trichinosis) xảy ra khi con người ăn phải thịt sống hoặc chưa nấu chín chứa ấu trùng giun xoắn.

Khi ấu trùng giun xoắn được ăn vào, chúng thoát khén tại dạ dày và di chuyển đến ruột non, nơi chúng phát triển thành giun trưởng thành. Sau đó ấu trùng mới được sinh ra và di chuyển qua hệ tuần hoàn đến các cơ vân, nơi chúng tạo kén và ký sinh. Khi trưởng thành, giun cái dài khoảng 2,2mm và giun đực dài khoảng 1,2mm.
Xem thêm: Giun đầu gai
Các loại thịt động vật thường bị nhiễm bao gồm thịt lợn, thịt thú rừng như gấu, lợn rừng, và cáo. Giun xoắn không lây truyền trực tiếp từ người sang người.
Chu kỳ phát triển của giun xoắn
- Nhiễm trùng ban đầu: Khi con người ăn phải thịt nhiễm ấu trùng giun xoắn chưa nấu chín, ấu trùng sẽ thoát kén tại dạ dày nhờ tác động của axit dạ dày và pepsin. Sau đó, ấu trùng bắt đầu di chuyển đến ruột non và xâm nhập vào niêm mạc ruột non.
- Phát triển trong ruột non: Ở ruột non, sau 24 giờ, ấu trùng phát triển thành giun trưởng thành và xâm nhập trong niêm mạc ruột non. Sau 4-5 ngày, giun cái có thể đẻ ấu trùng.
- Xâm nhập cơ vân: Ấu trùng mới sinh ra xâm nhập vào hệ tuần hoàn và di chuyển đến các cơ vân, cơ hoành, và các cơ khác trong cơ thể. Tại đây, ấu trùng tạo kén và ký sinh trong cơ. Sau 10-15 ngày, các kén này có khả năng lây nhiễm.
- Tạo kén và tồn tại: Kén giun xoắn trong cơ có thể tồn tại vài năm, thậm chí tới 20-30 năm và vẫn có khả năng lây nhiễm. Sau 6-9 tháng, kén sẽ bị vôi hóa dần.
Xem thêm: Giun đầu búa có độc không?

Nguyên nhân gây bệnh giun xoắn
Bệnh giun xoắn (trichinosis) là một bệnh nhiễm ký sinh do giun tròn Trichinella spiralis gây ra. Nguyên nhân chính gây bệnh giun xoắn bao gồm:
- Ăn thịt sống hoặc chưa nấu chín: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Các loại thịt động vật như thịt lợn, thịt thú rừng như gấu, lợn rừng, và cáo thường chứa ấu trùng giun xoắn. Khi ăn phải thịt nhiễm ấu trùng chưa được nấu kỹ, ấu trùng sẽ thoát kén tại dạ dày và bắt đầu chu kỳ trong cơ thể người.
- Thịt được bảo quản không đúng cách: Thịt không được bảo quản đúng cách có thể bị nhiễm giun xoắn.
- Dụng cụ nhà bếp không sạch sẽ: Sử dụng dụng cụ nhà bếp không sạch sẽ để chế biến thịt cũng có thể dẫn đến lây nhiễm giun xoắn.
- Thịt từ động vật hoang dã bị nhiễm: Ăn thịt sống hoặc chưa chín kỹ từ các động vật hoang dã, đặc biệt là các loài ăn thịt hoặc ăn tạp như lợn rừng, gấu, hải mã, cáo, và các loài khác, cũng là một nguồn lây nhiễm giun xoắn quan trọng.
Xem thêm: Giun dẹp
Triệu chứng nhiễm giun xoắn
Dấu hiệu lâm sàng
Giai đoạn đầu:
- Tiêu chảy: Thường xuất hiện trong 1-2 ngày sau khi nhiễm.
- Đau bụng: Cảm giác đau và khó chịu ở vùng bụng.
- Buồn nôn và nôn mửa: Thường gặp trong giai đoạn đầu của nhiễm trùng.
Giai đoạn sau (khoảng 2-8 tuần sau nhiễm):
- Sốt cao và ớn lạnh: Thân nhiệt có thể tăng lên đến 39-40°C23.
- Đau cơ và sưng cơ: Đau cơ khi thở sâu, ho, nhai, nuốt, và vận động.
- Phù mí mắt và mặt: Phù mí mắt là dấu hiệu sớm và đặc trưng của bệnh, đôi khi phù cả đầu hoặc lan xuống cổ và chi trên.
- Đau khớp: Đau và sưng khớp.
- Mệt mỏi và kiệt sức: Cảm giác mệt mỏi kéo dài.
Triệu chứng chẩn đoán
Lâm sàng:
- Phù mi mắt: Phù mí mắt kèm theo xuất huyết dưới giác mạc, võng mạc.
- Đau cơ: Đau cơ xuất hiện khi thở sâu, ho, nhai, nuốt, và vận động.
- Sốt: Sốt nhẹ sau tăng dần, thân nhiệt có thể lên tới 39-40°C23.
Cận lâm sàng:
- Tăng bạch cầu ái toan: Thể nhẹ, bạch cầu ái toan tăng 15-30%; thể nặng tăng tới 50-60%.
- Sinh thiết cơ: Có thể thấy những nang ấu trùng giun xoắn ở giai đoạn toàn phát.
- Xét nghiệm kháng thể: Xét nghiệm phát hiện kháng thể kháng giun xoắn (ELISA dương tính).
Xem thêm: Giun chỉ

Điều trị bệnh giun xoắn
Điều trị bệnh giun xoắn bao gồm việc sử dụng thuốc chống ký sinh và các biện pháp hỗ trợ để giảm triệu chứng. Dưới đây là các phương pháp điều trị chi tiết.
Sử dụng thuốc chống ký sinh trùng:
- Albendazole (Albenza) và Mebendazole (Emverm): Đây là hai loại thuốc chính được sử dụng để điều trị giun xoắn. Chúng có tác dụng tiêu diệt giun trưởng thành và ấu trùng trong ruột non. Tuy nhiên, nếu ấu trùng đã xâm nhập vào cơ, thuốc có thể không tiêu diệt hết tất cả các ký sinh.
- Praziquantel: Được sử dụng trong một số trường hợp để điều trị giun xoắn.
Thuốc giảm đau và chống viêm:
- Thuốc giảm đau: Được sử dụng để giảm đau cơ và các triệu chứng khác liên quan đến viêm cơ.
- Steroid (Corticosteroids): Được sử dụng trong các trường hợp nặng để giảm viêm và phản ứng dị ứng do ký sinh trùng gây ra.
Điều trị triệu chứng:
- Bù nước và điện giải: Đối với những bệnh nhân bị tiêu chảy và mất nước, việc bù nước và điện giải là rất quan trọng.
- Hạ sốt: Sử dụng thuốc hạ sốt để kiểm soát nhiệt độ.
Lưu ý rằng chỉ sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để tránh các tác dụng phụ không mong muốn. Ngoài ra, việc điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng thường kéo dài từ 5 đến 14 ngày, tùy thuộc vào mức độ nhiễm trùng. Bệnh nhân cần được theo dõi và tái khám để đảm bảo rằng tất cả các ký sinh trùng đã bị tiêu diệt và không có biến chứng nào xảy ra.
Biện pháp phòng tránh bệnh giun xoắn
Để phòng tránh nhiễm bệnh hoặc tái nhiễm giun xoắn, bạn nên chú ý các vấn đề sau trong cuộc sống hàng ngày:
- Nấu chín thịt kỹ lưỡng: Đảm bảo thịt lợn và thịt thú rừng được nấu kỹ ở nhiệt độ ít nhất là 71°C (160°F) để tiêu diệt ấu trùng giun xoắn. Sử dụng nhiệt kế thực phẩm để kiểm tra nhiệt độ bên trong của thịt.
- Đông lạnh thịt: Đông lạnh thịt lợn ở nhiệt độ -15°C (5°F) trong ít nhất 3 tuần có thể tiêu diệt ấu trùng giun xoắn. Lưu ý rằng đông lạnh không hiệu quả đối với thịt thú rừng như gấu hoặc lợn rừng.
- Vệ sinh an toàn thực phẩm: Rửa tay kỹ lưỡng bằng xà phòng và nước ấm trước và sau khi xử lý thịt sống. Sử dụng dụng cụ nhà bếp sạch sẽ và không dùng chung dao, thớt cho thịt sống và thực phẩm khác.
- Tránh ăn thịt sống hoặc chưa nấu chín: Tránh ăn tiết canh, thịt sống hoặc thịt tái, đặc biệt là thịt lợn và thịt thú rừng.
- Kiểm tra thú y: Ở những nơi có quy định, thịt (đặc biệt là thịt lợn) có thể được kiểm tra bằng các phương pháp chuyên biệt để phát hiện ấu trùng giun xoắn tại các cơ sở giết mổ. Tuy nhiên, việc kiểm tra cảm quan thông thường không đủ để loại trừ nguy cơ.
- Giáo dục cộng đồng: Tăng cường nhận thức về nguy cơ nhiễm giun xoắn và các biện pháp phòng tránh thông qua các chương trình giáo dục cộng đồng.
Xét nghiệm 10+ ký sinh trùng ở người lớn và trẻ em
- Xét nghiệm sán chó, mèo, giun đũa, sán lá gan lớn ….
- Tầm soát nguy cơ nhiễm trùng gây tổn thương não, phổi, hệ thần kinh
- Quy trình đơn giản, nhanh chóng, nhận kết quả online
- Xét nghiệm ngoài giờ hành chính tại hơn 40+ điểm lấy mẫu Diag
Lời kết
Trong bài viết lần này, Diag đã chia sẻ về giun xoắn và các thông tin cần biết về bệnh giun xoắn. Việc nhận biết dấu hiệu của bệnh nhiễm ký sinh trùng giúp bạn lập tức phát hiện và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm đối với sức khỏe.
Xem thêm:
https://impehcm.org.vn/noi-dung/kham-benh-giun-san/phac-do-dieu-tri-benh-giun-xoan.html

