Giun lươn là một loại giun tròn, xâm nhập vào da người khi tiếp xúc trực tiếp với đất bị nhiễm khuẩn. Vì khả năng tồn tại rất lâu trong cơ thể, bệnh giun lươn có thể gây khó khăn cho người nhiễm với các triệu chứng như đau bụng vùng thượng vị, viêm da tại chỗ xâm nhập,… Trong bài viết dưới, DIAG sẽ giải đáp chi tiết về nguyên nhân gây bệnh giun lươn và cách phòng ngừa.

Bệnh giun lươn là gì?

Giun lươn (Strongyloides stercoralis) là một loại giun tròn, thuộc nhóm giun đường ruột và là ký sinh trùng nguy hiểm nhất thuộc nhóm này. Giun lươn có kích thước nhỏ và có khả năng tự nhân lên trong cơ thể người. Do chu kỳ tự nhiễm, bệnh giun lươn có thể trở thành mạn tính và kéo dài hàng thập kỷ mà không có triệu chứng rõ ràng.

Giun lươn là một loại giun tròn ký sinh thuộc nhóm giun đường ruột và là loại ký sinh trùng nguy hiểm nhất thuộc nhóm này.
Giun lươn là một loại giun tròn ký sinh thuộc nhóm giun đường ruột và là loại ký sinh trùng nguy hiểm nhất thuộc nhóm này.

Giun lươn ký sinh chủ yếu trong màng nhầy ruột non, đặc biệt là khu vực tá tràng, nơi chúng đẻ trứng và phát triển. Chu trình phát triển của giun lươn khá phức tạp với các giai đoạn sau:

  • Trứng giun lươn: Giun cái trưởng thành sinh trứng trong niêm mạc ruột non. Sau đó trứng giun lươn trôi ra ngoài theo phân và nở thành ấu trùng trong môi trường đất ẩm.
  • Ấu trùng giun lươn giai đoạn 1: Đây là ấu trùng non, không có khả năng gây xâm nhập, sống tự do trong đất hoặc được thải ra ngoài qua phân. Ấu trùng này có thể phát triển thành ấu trùng có thực hoặc trưởng thành sống tự do.
  • Ấu trùng có thực: Đây là giai đoạn ấu trùng trưởng thành, có khả năng xâm nhập qua da người khi tiếp xúc với đất bị ô nhiễm, thường là qua chân hoặc các vùng da tiếp xúc với đất ẩm ướt. Sau đó, ấu trùng theo hệ tuần hoàn đến phổi, rồi lên khí quản, được nuốt xuống ruột non, nơi chúng phát triển thành giun trưởng thành và tiếp tục vòng đời ký sinh trong người.
Chu trình phát triển của giun lươn từ trứng giun lươn đến ấu trùng giun lươn giai đoạn 1 đến ấu trùng có thực.
Chu trình phát triển của giun lươn từ trứng giun lươn đến ấu trùng giun lươn giai đoạn 1 đến ấu trùng có thực.

Nguyên nhân bị giun lươn

Nguyên nhân nhiễm giun lươn là do người bệnh tiếp xúc với đất hoặc nước bị ô nhiễm phân chứa ấu trùng này. Các ấu trùng có thể xâm nhập vào cơ thể người qua da, thường do đi chân trần trên đất bị nhiễm.

Đối với câu hỏi ‘bệnh giun lươn có lây từ người sang người không’, bệnh giun lươn không trực tiếp lây nhiễm trong sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên trong một số trường hợp đặc biệt, giun lươn cũng có thể lây truyền từ người qua người khi cấy ghép nội tạng.

Triệu chứng nhiễm giun lươn

Bệnh giun lươn có thể biểu hiện với các triệu chứng khác nhau tùy theo giai đoạn cấp tính hoặc mãn tính, thậm chí có thể không có triệu chứng rõ ràng trong nhiều trường hợp.

Triệu chứng cấp tính

  • Phát ban ngứa, da bị viêm tại vị trí ấu trùng giun xâm nhập qua da, thường là vùng chân hoặc các vùng da tiếp xúc với đất ẩm.
  • Hội chứng Loeffler (ho khan, kích thích đường hô hấp, viêm phế quản, thậm chí viêm phổi) do phản ứng viêm ở phổi khi ấu trùng đi qua.
  • Rối loạn tiêu hóa (bụng đau, tiêu chảy, chán ăn, buồn nôn, nôn mửa) khi ấu trùng và giun trưởng thành ở đường tiêu hóa.
  • Một số bệnh nhân cấp tính có thể có biểu hiện sốt nhẹ, mệt mỏi.

Triệu chứng mãn tính

Do khả năng tự nhiễm, nhiều bệnh nhân không có triệu chứng rõ ràng. Nếu có triệu chứng, thường là các biểu hiện như:

  • Đau bụng mơ hồ, tiêu chảy dai dẳng hoặc táo bón từng đợt xen kẽ, rối loạn tiêu hóa, cảm giác đầy bụng, chướng hơi. cơ thể người bệnh có thể có giảm cân nhẹ do kém hấp thu.
  • Phát ban mề đay mạn tính hoặc nổi mẩn ngứa da do phản ứng viêm hoặc do di chuyển của ấu trùng trong da.
  • Ho kéo dài, khó thở, khò khè, tương tự những biểu hiện cấp tính nhưng nhẹ và kéo dài hơn.
  • Xét nghiệm phân có thể phát hiện máu ẩn trong phân, thậm chí hiếm khi xảy ra xuất huyết tiêu hóa thực sự do tổn thương niêm mạc ruột.

Thời gian ủ bệnh

Thời gian ủ bệnh có thể thay đổi tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Dưới đây là một số thông tin chi tiết về thời gian:

  • Phản ứng cục bộ trên da: Phản ứng cục bộ tại chỗ xâm nhập của ấu trùng vào da có thể xảy ra ngay lập tức, gây ra phát ban đỏ và ngứa.
  • Triệu chứng phổi: Các triệu chứng liên quan đến phổi, như ho khan và đau họng, thường phát triển sau khoảng 1 tuần kể từ khi ấu trùng xâm nhập vào cơ thể.
  • Triệu chứng đường tiêu hóa: Các triệu chứng đường tiêu hóa thường xuất hiện sau khoảng 3-4 tuần kể từ khi nhiễm bệnh.

Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ 1 đến 4 tuần, tùy thuộc vào mức độ nhiễm và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Trong một số trường hợp, nhiễm trứng giun có thể không gây ra triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện qua các xét nghiệm cận lâm sàng.

Thời gian ủ bệnh có thể thay đổi tùy từng trường hợp cụ thể, có thể kéo dài từ 1 đến 4 tuần.
Thời gian ủ bệnh có thể thay đổi tùy từng trường hợp cụ thể, có thể kéo dài từ 1 đến 4 tuần.

Cách chẩn đoán bệnh giun lươn

Để chẩn đoán nhiễm giun lươn, các phương pháp xét nghiệm cận lâm sàng thường được sử dụng bao gồm:

  • Soi mẫu trên kính hiển vi: Mẫu gồm phân hoặc dịch hút tá tràng. Trong trường hợp bệnh nhân có hội chứng bội nhiễm và giun lan tỏa thì sẽ lấy đờm hoặc chất nhầy ho ra từ phổi của bạn.
  • Tìm các kháng thể bằng thử nghiệm miễn dịch Enzyme.

Cách điều trị nhiễm giun lươn

Các loại thuốc điều trị giun lươn như:

  • Ivermectin: Đây là loại thuốc được sử dụng phổ biến nhất để chữa trị bệnh lý. Liều dùng thường là 200 µg/kg uống một lần mỗi ngày trong 1-2 ngày.
  • Albendazole: Là một lựa chọn thay thế, được sử dụng với liều 400 mg uống hai lần mỗi ngày trong 7 ngày.

Cần lưu ý rằng chỉ được sử dụng thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Sau khi điều trị, cần thực hiện các xét nghiệm phân để kiểm tra xem giun đã được loại bỏ hoàn toàn hay chưa. Nếu vẫn còn ấu trùng, cần tiếp tục chữa trị.

diag
Xét nghiệm 10+ ký sinh trùng ở người lớn và trẻ em
  • Xét nghiệm sán chó, mèo, giun đũa, sán lá gan lớn ….
  • Tầm soát nguy cơ nhiễm trùng gây tổn thương não, phổi, hệ thần kinh
  • Quy trình đơn giản, nhanh chóng, nhận kết quả online
  • Xét nghiệm ngoài giờ hành chính tại hơn 40+ điểm lấy mẫu Diag
200+
Cơ sở y tế đối tác
2400+
Bác sĩ tin tưởng

Cách phòng tránh nhiễm giun lươn

Để phòng ngừa bệnh giun lươn, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:

  • Tránh tiếp xúc với đất và nước bẩn: Mang dép hoặc giày bảo hộ khi đi bộ trên đất, đặc biệt ở những vùng có nguy cơ nhiễm giun cao, như khu vực nông thôn hoặc vùng khí hậu nhiệt đới ẩm.
  • Giữ vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng xà phòng sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh để tránh nhiễm ký sinh qua đường miệng. Vệ sinh toàn thân thường xuyên, đặc biệt ở vùng da tiếp xúc với đất.
  • Sử dụng nhà vệ sinh hợp vệ sinh: Xử lý phân đúng cách, không phóng uế bừa bãi để tránh ô nhiễm đất và nguồn nước. Tăng cường hệ thống vệ sinh trong cộng đồng, hạn chế nguồn lây từ môi trường.
  • Giữ vệ sinh môi trường sống: Dọn dẹp và giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ để giảm nguy cơ nhiễm bệnh.
  • Tẩy giun định kỳ: Thực hiện tẩy giun theo hướng dẫn y tế, đặc biệt ở những vùng có tỷ lệ nhiễm cao để giảm tải ký sinh trùng tiềm ẩn.
  • Vệ sinh thực phẩm và rau củ: Rửa sạch rau, củ quả trước khi chế biến để loại bỏ trứng hoặc ấu trùng ký sinh dù nguy cơ thấp. Tránh ăn thức ăn sống, chưa chín kỹ vì có thể mang theo ký sinh trùng hoặc vi khuẩn gây hại.

Lời kết

Giun lươn là một bệnh ký sinh trùng đường ruột nguy hiểm đối với sức khỏe người bệnh vì khả năng tự nhiễm và không có triệu chứng rõ ràng. Để phòng tránh bệnh, bạn nên chú ý vệ sinh môi trường sống xung quanh và hạn chế tiếp xúc da với đất. Trong trường hợp có những triệu chứng của bệnh, bạn nên lập tức đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.