Bệnh giun đầu gai gây ra bởi ký sinh trùng Gnathostoma spp. hiếm gặp ở người. Giun chủ yếu ký sinh ở các động vật ăn thịt hoặc các loại động vật trung gian, lây nhiễm cho người theo các thể khác nhau, nguy hiểm nhất là thể thần kinh. DIAG sẽ chia sẻ chi tiết các triệu chứng khi người bệnh nhiễm giun đầu gai để bạn phát hiện và điều trị sớm.

Giun đầu gai là bệnh gì?

Giun đầu gai (Gnathostoma spinigerum) là một loại giun tròn gây bệnh giun đầu gai ở người. Giun trưởng thành ký sinh chủ yếu ở dạ dày của các động vật ăn thịt như chó, mèo, lợn; còn ấu trùng tồn tại trong các loài động vật trung gian như lươn, cá nước ngọt, ếch, nhái, tôm, chim, bò sát,… Người bệnh bị nhiễm do ăn các loại thực phẩm sống hoặc chưa nấu chín kỹ chứa ấu trùng giun đầu gai, hoặc uống nước nhiễm ấu trùng sống.

Giun đầu gai hay còn gọi là Gnathostoma spp., là một loại ký sinh trùng nguy hiểm đối với người.
Giun đầu gai hay còn gọi là Gnathostoma spp., là một loại ký sinh trùng nguy hiểm đối với người.

Con đường lây truyền của giun đầu gai chủ yếu là qua đường tiêu hóa. Khi ấu trùng xâm nhập cơ thể người sẽ không phát triển thành giun trưởng thành mà tồn tại ở dạng ấu trùng di chuyển trong các mô cơ thể. Ấu trùng có khả năng bám dính và di chuyển qua da, mô mềm và các nội tạng, gây ra các tổn thương tùy từng vị trí cơ thể.

Bệnh giun đầu gai được chia thành nhiều thể khác nhau, phổ biến nhất là thể da và mô mềm. Trong khi đó thể thần kinh trung ương là thể nguy hiểm nhất do ấu trùng xâm nhập vào não hoặc tủy sống, có thể gây các bệnh liên quan đến thần kinh và thậm chí là tử vong.

Xem thêm: Giun đũa

Giun đầu gai có nguy hiểm không?

Nhiễm bệnh giun đầu gai có thể dẫn đến các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng, tùy thuộc vào vị trí mà ấu trùng di chuyển trong cơ thể, trong đó đặc biệt là thể thần kinh trung ương.

  • Thể da và mô mềm: Biểu hiện điển hình là hội chứng ấu trùng di chuyển dưới da, tạo nên các nốt sưng, u cục di động, kèm ngứa và đau. Các ổ viêm áp xe có thể hình thành do ấu trùng ký sinh và gây viêm nhiễm thứ phát.
  • Thể nội tạng: Ấu trùng có thể xâm nhập vào các cơ quan nội tạng như gan, phổi, cơ, gây các triệu chứng như bụng đau, đau ngực, khó thở, ho ra máu hoặc ho ra giun.
  • Thể thần kinh trung ương: Nếu ấu trùng xâm nhập vào não hoặc tủy sống, có thể gây viêm màng não cấp tính, rối loạn tri giác, yếu liệt nửa người, hôn mê và có thể tử vong.
  • Thể mắt và các vị trí khác: Ấu trùng xâm nhập mắt gây viêm mống mắt, xuất huyết, giảm thị lực hoặc mù lòa. Trường hợp ấu trùng di chuyển vào các hốc tai, hốc mũi cũng gây ra viêm và đau nhức.
Sơ đồ đường lây truyền giun đầu gai từ động vật sang cơ thể người.
Sơ đồ đường lây truyền giun đầu gai từ động vật sang cơ thể người.

Triệu chứng bệnh giun đầu gai

Các triệu chứng nhiễm bệnh giun đầu gai rất đa dạng và phụ thuộc vào vị trí khi ấu trùng di chuyển. Triệu chứng thường xuất hiện từ 24-48 giờ sau khi người bệnh ăn phải ấu trùng, với một số dấu hiệu lúc ban đầu như sốt, mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng.

Cơn đau có thể là đau dữ dội vùng bụng hoặc đau thần kinh rễ khi ấu trùng xâm nhập hệ thần kinh; các nốt sưng di chuyển dưới da thường cứng, có thể đau hoặc ngứa.

Đối với cơn đau thần kinh có thể lan theo rễ thần kinh hoặc gây yếu liệt một phần cơ thể; đau bụng đôi khi có thể lan ra vùng gan hoặc vùng hố chậu phải. Các biểu hiện thần kinh thường cấp tính, đau dữ dội và có thể tiến triển nhanh trong vài ngày.

Một số triệu chứng kèm theo có thể xuất hiện như tăng bạch cầu ái toan, sốt, nổi mẩn ngứa hoặc viêm dưới da. Các biểu hiện khác có thể gồm ho ra máu, khó thở khi phổi bị ảnh hưởng, giảm thị lực hoặc viêm màng mống mắt khi ấu trùng xâm nhập mắt.

Giun đầu gai gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đối với người nhiễm bệnh.
Giun đầu gai gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đối với người nhiễm bệnh.

Tham khảo: Giun xoắn

Cách điều trị giun đầu gai

Để điều trị bệnh giun đầu gai, có thể điều trị thuốc đặc hiệu phối hợp với điều trị triệu chứng và điều trị theo thể bệnh. Tùy theo tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị bệnh giun đầu gai phù hợp.

Đối với việc dùng thuốc tẩy giun đầu gai, một số loại thuốc chống ký sinh trùng có thể được sử dụng như sau:

  • Albendazole: Albendazole đã được chứng minh là có hiệu quả cao, với tỷ lệ chữa khỏi trên 90% sau 6 tháng điều trị. Tuy nhiên, có thể xảy ra hiện tượng ấu trùng di chuyển ra ngoài cơ thể trong quá trình điều trị.
  • Ivermectin: Ivermectin cũng đã được chứng minh là có hiệu quả, với tỷ lệ chữa khỏi từ 76% đến 95.2%. Tuy nhiên, có thể gây ra sự gia tăng tạm thời của các vấn đề da liễu.

Lưu ý rằng người bệnh chỉ sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua thuốc khi chưa có đơn thuốc từ bác sĩ để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Ngoài ra, bệnh nhân cũng cần lưu ý những điều sau trong quá trình điều trị bệnh giun đầu gai:

  • Theo dõi triệu chứng: Cần theo dõi các triệu chứng tái phát sau khi điều trị, vì có thể xảy ra tái phát trong vòng 26 tháng sau liệu trình ban đầu.
  • Điều trị hỗ trợ: Trong trường hợp nhiễm giun đầu gai ở hệ thần kinh trung ương hoặc mắt, việc điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Do đó, cần cung cấp chăm sóc hỗ trợ và theo dõi cẩn thận.

Xem thêm: Giun đầu búa có độc không?

Biện pháp phòng ngừa bệnh giun đầu gai

Tuân thủ các biện pháp trên sẽ giúp giảm nguy cơ nhiễm giun đầu gai và bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình. Để phòng tránh bệnh giun đầu gai, cần tuân thủ các biện pháp sau:

  • Tránh ăn thịt sống hoặc chưa nấu chín: Đặc biệt là các loài cá nước ngọt, lươn, ếch, chim và bò sát.
  • Nấu chín kỹ thực phẩm: Đảm bảo thực phẩm được nấu chín hoàn toàn để tiêu diệt ấu trùng giun.
  • Rửa tay sạch sẽ: Trước và sau khi xử lý thực phẩm, đặc biệt là khi tiếp xúc với thịt sống.
  • Sử dụng dụng cụ nấu ăn riêng biệt: Dùng dao, thớt riêng cho thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo.
  • Chọn mua thực phẩm từ nguồn uy tín: Đảm bảo thực phẩm được mua từ các nguồn cung cấp đáng tin cậy và đã qua kiểm định an toàn thực phẩm.
  • Quản lý chất thải động vật: Đảm bảo chất thải của động vật được xử lý đúng cách để tránh ô nhiễm môi trường và nguồn nước.
Đảm bảo vệ sinh môi trường xung quanh và ăn chín uống sôi để phòng tránh giun đầu gai.
Đảm bảo vệ sinh môi trường xung quanh và ăn chín uống sôi để phòng tránh giun đầu gai.
diag
Xét nghiệm 10+ ký sinh trùng ở người lớn và trẻ em
  • Xét nghiệm sán chó, mèo, giun đũa, sán lá gan lớn ….
  • Tầm soát nguy cơ nhiễm trùng gây tổn thương não, phổi, hệ thần kinh
  • Quy trình đơn giản, nhanh chóng, nhận kết quả online
  • Xét nghiệm ngoài giờ hành chính tại hơn 40+ điểm lấy mẫu Diag
200+
Cơ sở y tế đối tác
2400+
Bác sĩ tin tưởng

Lời kết

Bệnh giun đầu gai biểu hiện chủ yếu là các nốt sưng viêm có tính di chuyển dưới da kèm triệu chứng toàn thân như sốt và tăng bạch cầu ái toan. Khi ấu trùng xâm nhập nội tạng hoặc hệ thần kinh, triệu chứng trở nên phức tạp, gây đau dữ dội, rối loạn thần kinh hoặc tổn thương các cơ quan khác nhau tùy theo vị trí di chuyển của ấu trùng.

Xem thêm: