Uống vitamin A hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ em trước khi có thể bổ sung qua thực phẩm. Cha mẹ nên chú ý đến liều lượng và độ tuổi bổ sung vitamin A của trẻ để đảm bảo sức khỏe trong quá trình trưởng thành. DIAG sẽ giải đáp về việc bổ sung 1 năm trẻ uống vitamin A mấy lần trong bài viết dưới đây.

Tầm quan trọng của việc bổ sung vitamin A cho trẻ

Uống vitamin A đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sự phát triển của trẻ em, đặc biệt là thị giác, hệ miễn dịch, kháng thể, sức đề kháng và sức khỏe tổng thể.

Tầm quan trọng của việc bổ sung vitamin A cho trẻ.
Tầm quan trọng của việc bổ sung vitamin A cho trẻ.

Vitamin A là vitamin thiết yếu cho sự phát triển mắt, giúp trẻ tránh quáng gà và mù lòa do thiếu hụt, đồng thời hỗ trợ hệ miễn dịch chống lại các bệnh như sởi hay tiêu chảy. Chất này còn thúc đẩy tăng trưởng xương, duy trì da và niêm mạc khỏe mạnh, góp phần vào sự phát triển sức khỏe toàn diện.

Ngược lại, thừa vitamin A (đặc biệt dạng bổ sung liều cao) có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính với buồn nôn, chóng mặt, hoặc lâu dài tổn thương gan và xương.

Trẻ mấy tháng uống vitamin A?

Theo WHO và Bộ Y tế Việt Nam, trẻ nhỏ từ 6-59 tháng tuổi ở vùng thiếu vitamin A nghiêm trọng nên uống liều cao định kỳ mỗi 4-6 tháng.

  • Trẻ 6-11 tháng: 100.000 IU.
  • Trẻ 12-59 tháng: 200.000 IU.

Trẻ dưới 6 tháng không được khuyến cáo bổ sung vitamin A trừ khi bú mẹ không hoàn toàn hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao thiếu hụt. Việc bổ sung vitamin A vẫn ưu tiên nguồn từ sữa mẹ.

Trẻ uống vitamin A từ 6 - 59 tháng tuổi.
Trẻ uống vitamin A từ 6 – 59 tháng tuổi.

Lịch uống vitamin A cho bé

Tại Việt Nam, trẻ có hai đợt uống vitamin A liều cao mỗi năm, thường vào tháng 6 và tháng 12, dành cho trẻ từ 6 tháng đến dưới 5 tuổi tại các trạm y tế xã/phường. Đợt tháng 12 thường kéo dài từ ngày 1-10 hoặc 12, với mục tiêu bao phủ trên 98% trẻ em, giúp giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và tử vong do thiếu vitamin A. Trẻ bị bệnh lý nặng như sởi, tiêu chảy kéo dài cũng được ưu tiên bổ sung ngoài lịch chính.

Trẻ có thể uống vitamin A miễn phí tại trạm y tế, kèm khám sàng lọc để an toàn.​ Cha mẹ mang sổ khám bệnh trẻ đến đúng lịch để tránh bỏ lỡ, kết hợp chế độ ăn giàu beta-carotene.

Xem thêm: Uống vitamin A vào lúc nào?

Các hình thức bổ sung vitamin A cho trẻ nhỏ

Uống vitamin A qua các hình thức phù hợp giúp trẻ nhận đủ vi chất thiết yếu, hỗ trợ phát triển mắt và miễn dịch mà không gây thừa.

Dạng viên nang hoặc dung dịch liều cao

Việc bổ sung vitamin A dạng viên nang dầu hoặc dung dịch liều cao cho bé phổ biến trong chiến dịch công cộng được Bộ Y tế triển khai tại địa phương. Hình thức này khắc phục tình trạng thiếu hụt vitamin A ở các khu vực lưu hành cao. Tuy nhiên, cha mẹ chỉ nên đưa các bé đến tại trạm y tế để bổ sung, tránh tự mua để ngừa ngộ độc.

Thông qua chế độ ăn hàng ngày

Cha mẹ cũng có thể bổ sung vitamin A tự nhiên cho bé thông qua các thực phẩm giàu retinol (gan bò, cá, trứng, sữa) và tiền chất beta-carotene (cà rốt, bí đỏ, rau lá xanh). Chế độ ăn đa dạng giúp trẻ từ 1-8 tuổi phát triển mà không lo rủi ro bị thừa chất dinh dưỡng. Cha mẹ nên ưu tiên hình thức này cho trẻ khỏe mạnh.

Sữa mẹ và sữa công thức

Sữa mẹ là nguồn vitamin A lý tưởng cho trẻ dưới 6 tháng, cung cấp lượng dễ hấp thu qua bú hoàn toàn. Sữa công thức bổ sung vitamin A phù hợp cho trẻ không bú mẹ, với liều theo nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị để tránh thiếu hụt. Hình thức này hỗ trợ trẻ sơ sinh mà không cần viên uống riêng.

Các hình thức bổ sung vitamin A cho trẻ nhỏ.
Các hình thức bổ sung vitamin A cho trẻ nhỏ.

Lưu ý khi bổ sung vitamin cho trẻ sơ sinh

Uống vitamin A cho trẻ nhỏ cần cực kỳ thận trọng để tránh ngộ độc và tác dụng phụ nghiêm trọng.

  • Tránh tự ý bổ sung quá liều: Không tự mua viên vitamin A cho trẻ uống mà không có chỉ định y tế, vì liều cao có thể gây ngộ độc cấp tính với buồn nôn, nôn ói, chóng mặt. Cho bé uống vitamin A đúng chỉ dẫn từ bác sĩ giảm rủi ro thừa tích tụ ở gan.​
  • Chống chỉ định và thận trọng: Trẻ bị bệnh gan, vàng da tắc mật, dị ứng retinol hoặc dùng thuốc tương tác cần tránh hoặc dùng liều thấp theo chuyên gia. Phụ nữ mang thai/cho con bú chỉ dùng dưới 10.000 IU/ngày để tránh ảnh hưởng thai nhi. Ưu tiên kiểm tra máu retinol trước khi uống vitamin A cho trẻ có nguy cơ cao.​

Nếu sau khi uống vitamin A trẻ xuất hiện các triệu chứng như nôn mửa liên tục, đau đầu, mệt mỏi, sưng phù, vàng da hoặc co giật, cha mẹ cần đưa bé đến bệnh viện khẩn cấp. Các triệu chứng thoáng qua như cáu kỉnh, tiêu chảy nhẹ thường tự khỏi, nhưng cần theo dõi chặt chẽ trong 24-48 giờ. Cha mẹ nên ghi chép liều lượng và thời gian để bác sĩ xử lý kịp thời.​

Khi bổ sung vitamin A cho trẻ, cha mẹ nên chú ý để tránh bổ sung quá liều.
Khi bổ sung vitamin A cho trẻ, cha mẹ nên chú ý để tránh bổ sung quá liều.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ uống vitamin A đến mấy tuổi?

Việc bổ sung vitamin A liều cao theo chương trình chỉ áp dụng đến trẻ dưới 5 tuổi, sau đó chuyển sang chế độ ăn đa dạng để duy trì lâu dài. Trẻ trên 5 tuổi có hệ tiêu hóa trưởng thành, dễ hấp thu vitamin A từ gan động vật, rau củ, có thể giảm nguy cơ thiếu hụt nếu ăn uống cân bằng. Vậy nên nếu tiếp tục uống vitamin A có thể tăng rủi ro ngộ độc mãn tính như đau xương, khô da.

1 năm cho trẻ uống vitamin A mấy lần?

Tần suất uống vitamin A cho trẻ lý tưởng là mỗi 4-6 tháng một lần đối với trẻ 6-59 tháng tuổi ở vùng nguy cơ cao, tương đương 2-3 lần/năm tùy lịch địa phương.

Xem thêm: Nên cho trẻ uống vitamin a vào lúc nào?