Thèm ngọt và nước ngọt là thiếu chất gì? Giải đáp từ chuyên gia

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng nhiều nghiên cứu khoa học uy tín cho thấy rằng: Thèm ngọt hay thèm đồ ngọt, nước ngọt đều không phải là dấu hiệu của sự thiếu hụt một hay nhiều vi chất cụ thể.

Hiện nay có nhiều thông tin phổ biến nhưng chưa được chứng minh rõ ràng bằng các bằng chứng khoa học mạnh mẽ, và điều này thường khiến người đọc dễ nhầm tưởng cứ thèm ngọt là cần bổ sung vi chất. Việc tự ý bổ sung vi chất khi không thực sự thiếu hụt có thể không cần thiết, hay thậm chí là gây bất lợi cho sức khỏe.

Thay vào đó, y học hiện đại xem “thèm ngọt” là hiện tượng đa yếu tố và có liên quan đến khả năng điều hòa năng lượng của cơ thể, hormone và hành vi ăn uống, chứ không phải thiếu vitamin hay khoáng chất riêng lẻ.

Các chuyên gia y tế đã chỉ ra cảm giác thèm đồ ngọt thường liên quan đến tình trạng thiếu năng lượng tạm thời hoặc biến động đường huyết. Lúc này não sẽ ưu tiên những nguồn năng lượng nhanh (như đường), và từ đó kích thích cơ thể tiêu thụ nhiều đường hơn.

Thậm chí thèm ngọt còn có tính gây nghiện theo kiểu hành vi, vì đường có trong đồ ngọt sẽ kích thích não tiết dopamine. Lúc này dopamine đóng vai trò như một chất tạo cảm giác thỏa mãn và não sẽ ghi nhớ rằng “ăn ngọt = dễ chịu”. Vậy nên mỗi khi buồn, mệt hoặc căng thẳng thì não sẽ thúc đẩy bạn tìm đến đồ ngọt để lặp lại cảm giác đó.

Nếu việc này diễn ra nhiều lần thì một vòng lặp sẽ hình thành: càng ăn càng thấy dễ chịu và càng muốn ăn lại. Đây không phải là nghiện hóa học như chất kích thích nhưng đủ mạnh để tạo thành thói quen rất khó bỏ.

Nếu thường xuyên thèm đồ ngọt và nghi ngờ vấn đề sức khỏe liên quan đến thiếu vi chất thì bạn có thể chọn xét nghiệm Vi chất Dinh dưỡng tại DIAG. Gói xét nghiệm giúp bạn xác định liệu cơ thể có thực sự thiếu hụt hay không và được bác sĩ DIAG định hướng bổ sung đúng cách.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về gói xét nghiệm Vi chất Chuyên sâu tại đây.

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy ăn nhiều đường (nhiều đồ ngọt) có liên quan đến tình trạng dinh dưỡng, nhưng không phải theo kiểu thiếu chất là thèm đường.

Các chuyên gia giải thích rằng điều này chủ yếu là do khẩu phần ăn bị pha loãng dinh dưỡng, nghĩa là cung cấp nhiều năng lượng nhưng lại ít vitamin và khoáng chất khi tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chứa đường, như nước ngọt và bánh kẹo.

Tình trạng này khiến cơ thể thiếu hụt một số vi chất như sắt, kẽm, vitamin nhóm B… nhưng đây là hệ quả của chế độ ăn kém chất lượng, chứ không phải nguyên nhân trực tiếp gây ra cảm giác thèm ngọt.

Trong hầu hết các trường hợp thì tổng năng lượng ăn vào (calories) mới là yếu tố chính quyết định việc cơ thể có đủ vi chất hay không chứ không phải riêng lượng đường.

Nhìn chung, nếu theo quan điểm y khoa chính thống thì thèm đồ ngọt không phải là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu hụt một hoặc nhiều vi chất cụ thể. Thay vào đó, nó phản ánh nhiều hơn về tình trạng năng lượng, thói quen ăn uống và cơ chế thần kinh của cơ thể.

Nếu thực sự là thiếu vi chất thì thường gây ra các biểu hiện rõ rệt hơn, ví dụ như thiếu sắt gây mệt mỏi, thiếu vitamin D ảnh hưởng xương… chứ không đơn thuần là cảm giác thèm ngọt.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.