Hay bị muỗi đốt là thiếu chất gì và câu trả lời từ chuyên gia

Muỗi chọn người để đốt không phải do thiếu chất

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng nhiều nghiên cứu khoa học uy tín, hiện vẫn chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy thiếu vitamin hay vi chất dinh dưỡng khiến một người bị dễ bị muỗi đốt.

Thay vào đó, muỗi chọn người để đốt phụ thuộc chủ yếu vào các tín hiệu sinh học ngoại vi riêng biệt mà cơ thể con người phát ra – là những tín hiệu bên ngoài cơ thể người, bao gồm tín hiệu về mùi hương, CO₂, nhiệt độ, độ ẩm và hệ vi sinh vật trên da.

Muỗi hoạt động giống như một “máy dò sinh học” thực hiện việc đốt thông qua một quá trình nhiều bước: tìm mục tiêu từ xa dựa vào CO₂, chọn người dựa vào mùi cơ thể, và quyết định đốt dựa vào nhiệt – độ ẩm – hệ vi sinh vật trên da.

1. Tìm mục tiêu: Muỗi rất nhạy với khí CO₂ được con người thải ra và sẽ bay đến những người thở ra nhiều CO₂. Đặc biệt là người đang vận động hoặc có cơ thể to lớn rất dễ thu hút muỗi, do đó thường bị chúng phát hiện trước.
2. Chọn người đốt: Khi tiếp cận gần hơn thì muỗi cần phần biệt người này với người kia bằng mùi cơ thể. Mùi này là hoàn toàn riêng biệt, không chỉ đến từ mồ hôi mà còn do hệ vi sinh vật trên da khác nhau ở mỗi người. Vậy nên đây là lý do tại sao trong cùng một môi trường mà có người bị muỗi đốt rất nhiều nhưng người khác gần như không bị.
3. Quyết định đốt: Muỗi sử dụng các cảm biến nhiệt và độ ẩm để xác định vị trí đốt khi đã chọn được người phù hợp. Những vùng da ấm hơn hoặc có nhiều mồ hôi rất dễ thu hút muỗi, vì giúp chúng xác định vị trí mạch máu dưới da một cách hiệu quả.

Quá trình sàng lọc và tiếp cận này là rất đặc trưng ở muỗi và hoàn toàn không phụ thuộc vào vi chất dinh dưỡng mà dựa trên các tín hiệu sinh học phát ra bên ngoài cơ thể, và hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy vi chất đóng vai trò trực tiếp trong quá trình này.

Mặc dù dinh dưỡng không liên quan đến hành vi đốt của muỗi, nhưng bạn vẫn có thể xét nghiệm kiểm tra vi chất để chủ động cải thiện miễn dịch giúp bảo vệ cơ thể trước các bệnh truyền nhiễm do muỗi gây ra, đặc biệt là sốt xuất huyết.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về Gói xét nghiệm Dinh dưỡng của DIAG tại đây.

Vitamin nhóm B không phải nguyên nhân khiến muỗi đốt nhiều

Một hiểu lầm rất phổ biến hiện nay là: thiếu vitamin nhóm B khiến bạn dễ bị muỗi đốt hơn, uống vitamin B sẽ hết bị muỗi đốt, hay vitamin B làm thay đổi mùi cơ thể đủ để đuổi muỗi.

Hiểu lầm này xuất phát từ giả thuyết cho rằng vitamin nhóm B (đặc biệt là B1) có thể làm thay đổi mùi cơ thể theo hướng khiến muỗi không còn thích nữa. Điều này hình thành suy luận rằng:

• Thiếu vitamin B → dễ bị muỗi đốt.
• Bổ sung vitamin B → chống muỗi.

Tuy nhiên, đây chỉ là suy đoán mang tính kinh nghiệm và các bằng chứng khoa học hiện có không ủng hộ giả thuyết này.

Nhiều nghiên cứu chuyên sâu đã kiểm tra giả thuyết và cho thấy không có sự khác biệt rõ ràng về mức độ bị muỗi đốt giữa những người có và không bổ sung vitamin B. Nếu có sự thay đổi về mùi cơ thể sau khi uống vitamin B thì thay đổi đó rất nhỏ và không đủ để ảnh hưởng đến hành vi của muỗi.

Ngoài ra, việc vi chất dinh dưỡng có ảnh hưởng đến mức độ nặng của các bệnh do muỗi truyền (như sốt xuất huyết) cũng không có nghĩa là vi chất ảnh hưởng đến việc muỗi chọn người để đốt. Đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

Bởi trên thực tế, vi chất dinh dưỡng (bao gồm vitamin B) chủ yếu đóng vai trò trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch và giúp cơ thể chống lại bệnh tật. Thiếu vi chất có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn chứ không phải thu hút muỗi nhiều hơn.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.