Hay bị dị ứng là thiếu chất gì? Bổ sung thế nào?

Hay bị dị ứng không phải do thiếu một chất cụ thể, mà chủ yếu liên quan đến phản ứng quá mức của hệ miễn dịch với dị nguyên. Tuy nhiên, thiếu một số vi chất như sắt, vitamin D, A, kẽm… có thể làm hệ miễn dịch mất cân bằng và tăng nguy cơ dị ứng. Cùng DIAG tìm hiểu kỹ hơn qua bài viết sau đây!

Hay bị dị ứng là thiếu chất gì?

Hay bị dị ứng không phải do thiếu một chất cụ thể, mà chủ yếu liên quan đến sự rối loạn trong phản ứng của hệ miễn dịch với các dị nguyên như thực phẩm, phấn hoa hoặc môi trường. Tuy nhiên, thiếu một số vi chất quan trọng có thể làm hệ miễn dịch hoạt động kém ổn định, từ đó làm tăng nguy cơ hoặc mức độ nặng của phản ứng dị ứng.

Một số nghiên cứu cho thấy thiếu sắt, vitamin D và vitamin A có liên quan đến tình trạng mất cân bằng miễn dịch và phản ứng viêm, góp phần khiến cơ thể dễ nhạy cảm hơn với dị nguyên. Vì vậy, việc đảm bảo đủ vi chất không giúp “chữa dị ứng”, nhưng có thể hỗ trợ kiểm soát và giảm nguy cơ tái phát.

Thiếu sắt

Sắt không chỉ giúp tạo máu mà còn hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động ổn định. Khi thiếu sắt, hệ miễn dịch dễ mất cân bằng và phản ứng quá mức với các tác nhân bên ngoài, từ đó làm tăng nguy cơ dị ứng như viêm mũi dị ứng, nổi mề đay hoặc hen. Một số nghiên cứu cho thấy cải thiện tình trạng thiếu sắt có thể giúp giảm mức độ triệu chứng dị ứng.

Để bổ sung sắt hiệu quả, nên ưu tiên thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, huyết, hải sản, đậu và rau lá xanh đậm. Nên kết hợp với vitamin C để tăng hấp thu và hạn chế uống trà, cà phê ngay sau ăn. Trường hợp nghi ngờ thiếu sắt, nên xét nghiệm máu và bổ sung theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh thừa sắt gây hại.

Thiếu vitamin D

Vitamin D có vai trò điều hòa hệ miễn dịch, giúp kiểm soát phản ứng viêm và giảm nguy cơ phản ứng quá mức của cơ thể với dị nguyên. Khi thiếu vitamin D, hệ miễn dịch dễ mất cân bằng, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh dị ứng như viêm mũi dị ứng, hen phế quản hoặc viêm da cơ địa. Nhiều nghiên cứu ghi nhận nồng độ vitamin D thấp có liên quan đến mức độ nặng hơn của các bệnh dị ứng.

Để bổ sung vitamin D, nên tăng cường tiếp xúc ánh nắng sáng sớm khoảng 10–20 phút mỗi ngày, đồng thời bổ sung qua thực phẩm như cá béo (cá hồi, cá thu), lòng đỏ trứng và sữa tăng cường vi chất. Trong trường hợp thiếu hụt, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung vitamin D liều phù hợp sau khi xét nghiệm.

Thiếu vitamin A

Vitamin A giúp duy trì hàng rào bảo vệ của niêm mạc (mắt, đường hô hấp, tiêu hóa) và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động ổn định. Khi thiếu vitamin A, lớp niêm mạc dễ bị tổn thương, tạo điều kiện cho dị nguyên xâm nhập và kích hoạt phản ứng dị ứng. Ngoài ra, thiếu vitamin A còn làm suy giảm khả năng điều hòa miễn dịch, khiến cơ thể dễ phản ứng quá mức.

Để bổ sung vitamin A, nên tăng cường các thực phẩm giàu beta-carotene như cà rốt, bí đỏ, khoai lang, rau xanh đậm và thực phẩm nguồn động vật như gan, trứng, sữa. Cần lưu ý không tự ý bổ sung liều cao vitamin A vì có thể gây ngộ độc; tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu nghi ngờ thiếu hụt.

Thiếu kẽm

Kẽm là vi chất quan trọng giúp duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch và kiểm soát phản ứng viêm. Khi thiếu kẽm, cơ thể dễ suy giảm khả năng bảo vệ trước tác nhân bên ngoài, đồng thời tăng nguy cơ phản ứng quá mức với dị nguyên, dẫn đến các biểu hiện như viêm da dị ứng, viêm mũi dị ứng. Nhiều nghiên cứu cho thấy thiếu kẽm có thể làm rối loạn cân bằng miễn dịch và kéo dài tình trạng viêm.

Để bổ sung kẽm, nên ưu tiên thực phẩm như hàu, hải sản, thịt đỏ, hạt bí, các loại đậu và ngũ cốc nguyên cám. Việc bổ sung kẽm nên thực hiện theo nhu cầu khuyến nghị; trong trường hợp nghi ngờ thiếu hụt, bạn nên xét nghiệm vi chất và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thực phẩm chức năng.

Thiếu selen

Selen có vai trò chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương và hỗ trợ điều hòa hệ miễn dịch. Khi thiếu selen, cơ thể dễ tăng phản ứng viêm và giảm khả năng kiểm soát các phản ứng miễn dịch bất thường, từ đó có thể làm tăng nguy cơ hoặc mức độ nặng của các bệnh dị ứng.

Để bổ sung selen, có thể tăng cường các thực phẩm như hải sản, cá, trứng, thịt và đặc biệt là hạt Brazil (Brazil nut). Tuy nhiên, selen chỉ cần với lượng nhỏ nên không nên tự ý bổ sung liều cao; tốt nhất nên kiểm tra tình trạng vi chất trước khi bổ sung kéo dài.

Thiếu vitamin C và vitamin E

Vitamin C và vitamin E là hai chất chống oxy hóa quan trọng, giúp giảm stress oxy hóa và kiểm soát phản ứng viêm trong cơ thể. Khi thiếu các vitamin này, hệ miễn dịch có thể phản ứng mạnh hơn với dị nguyên, làm tăng nguy cơ xuất hiện các triệu chứng dị ứng như nổi mề đay, viêm mũi hoặc kích ứng da.

Để bổ sung, nên tăng cường thực phẩm giàu vitamin C như cam, quýt, ổi, kiwi, rau xanh và vitamin E từ các loại hạt, dầu thực vật (dầu hướng dương, dầu ô liu). Việc duy trì chế độ ăn đa dạng, cân bằng là cách an toàn và hiệu quả để đảm bảo đủ các vitamin này.

Nên làm gì khi bị dị ứng?

Khi bị dị ứng, điều quan trọng nhất là xác định và tránh tác nhân gây dị ứng, đồng thời kiểm soát triệu chứng sớm để hạn chế biến chứng. Bên cạnh đó, việc theo dõi sức khỏe và đánh giá tình trạng miễn dịch, dinh dưỡng cũng giúp giảm nguy cơ tái phát.

• Tránh tiếp xúc với dị nguyên: Xác định các yếu tố gây dị ứng như thực phẩm, bụi, phấn hoa, lông động vật hoặc mỹ phẩm. Việc hạn chế tiếp xúc là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa tái phát.
• Kiểm soát triệu chứng đúng cách: Có thể sử dụng thuốc kháng histamin hoặc thuốc theo chỉ định của bác sĩ để giảm ngứa, nổi mề đay, hắt hơi. Không nên tự ý dùng thuốc kéo dài nếu chưa được thăm khám.
• Chăm sóc và bảo vệ cơ thể: Giữ vệ sinh môi trường sống, dưỡng ẩm da, đeo khẩu trang khi ra ngoài và duy trì lối sống lành mạnh để giảm kích thích dị ứng.
• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ: Đảm bảo cung cấp đủ vi chất như sắt, kẽm, vitamin A, D, C… giúp hệ miễn dịch hoạt động ổn định và giảm nguy cơ phản ứng quá mức.

Nếu dị ứng xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc không rõ nguyên nhân, nên thăm khám và thực hiện các xét nghiệm dị ứng (phát hiện lên đến 72 dị nguyên) tại DIAG hoặc xét nghiệm vi chất để xác định nguyên nhân và điều chỉnh phù hợp.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.