Bị run tay, run chân là thiếu chất gì? Hướng dẫn bổ sung đúng cách

Thiếu chất là một nguyên nhân quan trọng gây run tay, run chân

Mọi chuyển động của cơ thể đều được điều khiển bởi sự phối hợp nhịp nhàng giữa não, dây thần kinh và cơ. Não đóng vai trò điều khiển, dây thần kinh truyền tín hiệu từ não xuống cơ, và cơ thực hiện co – giãn để tạo ra cử động. Khi quá trình truyền tín hiệu này bị rối loạn hoặc không ổn định thì cơ có thể co giãn ngoài ý muốn, từ đó gây ra hiện tượng run.

Vậy nên có thể hiểu: Run tay hoặc run chân là hậu quả của sự rối loạn trong quá trình điều khiển vận động của hệ thần kinh, và dinh dưỡng đóng vai trò nền tảng trong quá trình này vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc và chức năng của hệ thần kinh cũng như khả năng phối hợp với cơ.

Bị run tay, run chân là thiếu chất gì?

Thiếu Vitamin B12

Vitamin B12 là loại vitamin góp vai trò quan trọng trong quá trình tạo và duy trì lớp bảo vệ myelin bảo vệ dây thần kinh. Vi chất này thậm chí còn được xác định là có tham gia vào các phản ứng chuyển hóa giúp ngăn ngừa sự tích tụ của các chất có thể gây độc cho hệ thần kinh.

Do dó, sự thiếu hụt Vitamin B12 thường gây ra hiện tượng run tay, run chân thông qua một số tác động rõ rệt lên hệ thần kinh:

• Làm suy yếu / tổn thương lớp myelin, khiến tín hiệu thần kinh truyền đi chậm hơn và kém chính xác, làm cho sự phối hợp vận động giữa não – dây thần kinh – cơ trở nên không ổn định.
• Gây rối loạn quá trình chuyển hóa để điều hòa các chất gây độc hệ thần kinh (như homocysteine, methylmalonic acid), đặc biệt là ảnh hưởng đến những vùng liên quan đến kiểm soát vận động.

Thiếu Vitamin D

Các nghiên cứu đã cho thấy vitamin D tham gia điều hòa cân bằng canxi (Ca²⁺) và nhờ đó góp phần duy trì sự ổn định trong hoạt động điện của tế bào thần kinh và cơ.

Thiếu vitamin D sẽ khiến hoạt động điện bị rối loạn, làm cho tế bào thần kinh và cơ trở nên dễ bị kích thích hoặc hoạt động không ổn định. Hậu quả là tín hiệu từ não truyền xuống cơ không còn chính xác và đồng bộ, từ đó có thể xuất hiện các biểu hiện như run tay chân nhẹ, co cơ hoặc giảm khả năng phối hợp vận động.

Tuy nhiên, thiếu vitamin D hiện chỉ được ghi nhận là một yếu tố có liên quan đến các rối loạn vận động (bao gồm run tay run chân) chứ chưa được xác định là nguyên nhân trực tiếp gây run. Vì vậy, khi xuất hiện tình trạng run thì cần được thăm khám và đánh giá toàn diện hơn thay vì chỉ tập trung vào việc bổ sung vitamin D.

Nếu bạn đang băn khoăn không biết mình đang thiếu hụt Vitamin D như thế nào và cần bổ sung ra sao thì có thể chọn gói xét nghiệm dinh dưỡng tại DIAG. Gói xét nghiệm không chỉ xác định đúng lượng Vitamin hiện có trong cơ thể mà còn giúp kiểm tra thêm 10 vi chất quan trọng khác để bạn an tâm duy trì sức khỏe lâu dài.

Hãy tìm hiểu thêm về Gói xét nghiệm Vi chất Dinh dưỡng chuyên sâu tại đây.

Thiếu Magie và Canxi

Canxi và Magie là hai khoáng chất có liên quan trực tiếp đến cách hệ thần kinh và cơ hoạt động. Canxi giúp cơ co lại khi nhận tín hiệu, trong khi magie hỗ trợ kiểm soát mức độ “kích thích” của thần kinh để mọi thứ diễn ra ổn định. Khi có đủ cả hai chất này thì các tín hiệu truyền từ não xuống cơ sẽ nhịp nhàng và chính xác.

Khi cơ thể thiếu canxi thì các dây thần kinh và cơ trở nên “nhạy” hơn bình thường, nên chỉ cần một kích thích nhỏ cũng có thể làm cơ co lại. Vì nên dễ xuất hiện tình trạng run hoặc co cơ không kiểm soát.

Còn magie giống như “phanh” giúp hệ thần kinh hoạt động ổn định. Khi thiếu magie thì cơ thể mất đi sự kiểm soát này, khiến tín hiệu thần kinh dễ bị quá mức và trở nên rối loạn, từ đó cũng gây ra run tay hoặc run chân.

Hướng dẫn bổ sung vi chất chuẩn khoa học

Nguyên tắc bổ sung dinh dưỡng chung

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) và Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) đều khuyến cáo ưu tiên bổ sung vi chất từ thực phẩm tự nhiên trước. Đây là những nguồn dễ hấp thu, ít nguy cơ quá liều và hỗ trợ thêm nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu khác.

Cách bổ sung đúng là:

• Cải thiện chế độ ăn uống đa dạng (không phụ thuộc 1 – 2 nhóm cố định).
• Kết hợp đúng nhóm thực phẩm.
• Duy trì chế độ này mỗi ngày.

Bổ sung Vitamin B12 từ thực phẩm

Các nguồn động vật tự nhiên phù hợp:

• Thịt đỏ, thịt bò, thịt heo.
• Gan động vật.
• Cá hồi, cá thu, cá ngừ.
• Trứng.
• Sữa và chế phẩm từ sữa như phô mai, sữa chua…

Cách bổ sung hiệu quả:

• Mỗi ngày nên có ít nhất 1 – 2 khẩu phần ăn chứa thực phẩm động vật.
• Tránh chế biến với lửa lớn vì vitamin nhóm B dễ bị tiêu hủy bởi nhiệt độ cao.

Bổ sung Vitamin D từ tự nhiên

Ưu tiên nguồn vitamin D từ ánh nắng:

• Phơi nắng khoảng 10 – 20 phút mỗi ngày, trước 9h sáng hoặc sau 4h chiều.
• Phơi nắng vùng da tay, chân, mặt nhưng không cần quá nhiều.

Các nguồn thực phẩm phù hợp:

• Cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi.
• Lòng đỏ trứng.
• Sữa.

Cách bổ sung hiệu quả:

• Cần thiết phải phơi nắng để cải thiện, nếu chỉ ăn uống thường khó đủ vitamin D.
• Ưu tiên chế biến cá hoặc trứng với dầu oliu/mỡ tự nhiên để cơ thể hấp thụ được tối đa.

Bổ sung Magie (Mg)

Các nguồn thực phẩm phù hợp:

• Rau xanh đậm: rau bina, cải bó xôi, cải xoăn (kale), rau chân vịt.
• Các loại hạt: hạt điều, hạt hạnh nhân, hạt chia.
• Các loại đậu: đậu nành, đậu đen.
• Ngũ cốc nguyên cám: gạo lứt, yến mạch.

Cách bổ sung hiệu quả:

• Chế độ ăn mỗi ngày nên có 1 phần rau xanh với 1 nắm nhỏ hạt (khoảng 20 – 30g).
• Ưu tiên ăn các loại hạt ở dạng thô, không rang quá cháy.
• Rau xanh nên hấp tái hoặc chần sơ để giữ nguyên khoáng chất.

Bổ sung Canxi (Ca)

Các nguồn thực phẩm phù hợp:

• Sữa và chế phẩm từ sữa như sữa tươi, sữa chua, phô mai.
• Cá nhỏ ăn cả xương như cá cơm, cá mòi.
• Đậu phụ.
• Rau xanh như cải xanh, bông cải.

Cách bổ sung hiệu quả:

• Chế độ ăn mỗi ngày nên có 1 – 2 ly sữa hoặc tương đương.
• Bổ sung canxi cần kết hợp với phơi nắng, vì cơ thể cần vitamin D để hấp thụ canxi tốt hơn.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.