Bị nứt gót chân là thiếu chất gì? Hướng dẫn cải thiện tại nhà

Nứt gót chân là một tình trạng rất thường gặp, nhưng nguyên nhân chủ yếu không phải do thiếu chất mà thường do da khô, đi dép hở gót, đứng lâu hoặc thời tiết lạnh. Vì nên nếu chỉ nhìn thấy nứt gót đơn thuần thì bác sĩ thường không vội kết luận là thiếu vitamin hay vi chất, tuy nhiên thiếu chất vẫn có thể là nguyên nhân trong một số trường hợp nhất định.

Khi nào nứt gót chân có liên quan đến thiếu chất?

Nứt gót chân khi liên quan đến dinh dưỡng giống như da yếu từ bên trong, và tình trạng thiếu hụt này thường đi kèm với nhiều biểu hiện da toàn thân đặc trưng khác. Da có thể khô, bong vảy, dày sừng và dễ nứt ở nhiều vị trí như lòng bàn tay, khóe miệng hoặc các vùng cơ thể chịu lực.

Các hướng dẫn quốc tế mô tả đây là tình trạng dày sừng lòng bàn tay/bàn chân kèm nứt trong thiếu vitamin, chứ không chỉ riêng gót chân.

*Nứt gót chân là một vấn đề đa yếu tố, trong đó thiếu dinh dưỡng được xem là có liên quan chứ không phải là nguyên nhân chính trong mọi trường hợp.*

Ngoài ra còn có một số yếu tố khác gợi ý đến nguyên nhân thiếu chất như:

Tái phát nhiều lần, kéo dài hoặc chậm lành.
Chế độ ăn kém đa dạng với ít rau, ít đạm, hoặc ăn kiêng cực đoan.
Tuổi cao.
Mắc bệnh mạn tính như tiêu hóa kém hấp thu, bệnh gan thận.
Ít tiếp xúc ánh nắng.
Suy dinh dưỡng.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc đánh giá nứt gót chân cần phải kiểm tra đồng thời cả thói quen sinh hoạt cùng bệnh lý nền hiện có. Việc này nhằm định hướng cải thiện tổng thể phù hợp hơn là chỉ bổ sung một loại vitamin đơn lẻ.

Bị nứt gót chân là thiếu chất gì?

Vitamin D

Gót chân có da dày, khô, bong vảy, kèm các vết nứt dọc ở rìa ngoài gót chân và gây đau khi bước đi, thậm chí chảy máu.

Vitamin D có cơ chế hoạt động là hỗ trợ da tự tái tạo và giữ được độ mềm mại, vậy nên khi thiếu vitamin D thì da trở nên khô, kém đàn hồi và dễ nứt. Khả năng tự sửa chữa của da cũng kém đi nên các vết nứt hình thành dễ hơn và lâu lành hơn.

Tình trạng nứt gót do thiếu vitamin D thường kéo dài và tái phát, nhất là vào mùa lạnh. Nếu gót chân phải chịu lực cơ thể mỗi ngày thì lớp da khô và kém đàn hồi này sẽ bị tách ra và nứt, dẫn đến tình trạng nứt gót kéo dài.

Điểm đáng chú ý là tình trạng này không cải thiện nhiều chỉ với việc bôi kem dưỡng ẩm nhưng lại thuyên giảm rõ rệt khi bổ sung vitamin D đúng cách.

Gói xét nghiệm Vi chất Dinh dưỡng tại DIAG giúp bạn đánh giá đúng mức vitamin D hiện có trong cơ thể cùng 10 vi chất quan trọng khác. Kết quả sẽ hỗ trợ định hướng cách cải thiện dinh dưỡng hợp lý, tránh trường hợp bổ sung dư thừa dẫn đến gây hại.

Tìm hiểu thêm về Gói xét nghiệm Dinh dưỡng Chuyên sâu.

Vitamin A

Thiếu vitamin A thường làm cho da khô rõ rệt, dày, thô ráp và dễ bong vảy. Các vết nứt thường hình thành ở những chỗ da bị dày lên và chịu lực nhiều, có thể nông lúc đầu nhưng dần trở nên sâu hơn nếu thiếu hụt kéo dài.

Khác với nứt gót do đơn thuần khô da, tình trạng này thường đi kèm với các dấu hiệu khác như da khô toàn thân, dễ bong tróc, và không cải thiện hoàn toàn nếu chỉ dùng kem dưỡng ngoài da.

Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu vitamin A gây rối loạn quá trình tạo da, làm cho lớp da bên ngoài dày lên nhưng lại khô, kém linh hoạt và đồng thời mất khả năng giữ ẩm tốt. Hậu quả là da gót chân dễ nứt và các vết nứt cũng lâu lành hơn bình thường.

*Thiếu vitamin cũng được xác nhận là một yếu tố có thể khiến da gót chân bị nứt.*

Kẽm

Vùng gót có thể xuất hiện da khô, hơi viêm, dễ bong tróc, và các vết nứt có xu hướng lâu lành, dễ lan rộng hoặc tái phát. Đôi khi vùng da quanh vết nứt có thể đỏ nhẹ hoặc dễ kích ứng hơn bình thường.

Kẽm đóng vai trò là nguyên liệu để tạo tế bào mới và sửa chữa tổn thương da. Vậy nên khi thiếu kẽm thì da giống như “thiếu nguyên liệu để tự sửa”, nếu bị nứt sẽ rất khó lành và dễ nặng thêm. Da đồng thời cũng yếu hơn, dễ bị kích thích và không giữ được trạng thái khỏe mạnh bình thường.

Ngay cả khi đã dưỡng ẩm thì các vết nứt vẫn khó cải thiện hoặc tái đi tái lại nhiều lần, vì vấn đề nằm ở “chất lượng da” từ bên trong.

*Trong bất cứ trường hợp nào, nếu nứt gót chân dẫn đến chảy máu thì cần thăm khám với bác sĩ ngay để được hướng dẫn chăm sóc đúng cách.*

Hướng dẫn cải thiện nứt gót chân đơn giản tại nhà

Điều trị nứt gót chân tại nhà dựa trên 3 nguyên tắc chính: làm mềm da dày, giữ ẩm liên tục, và giảm áp lực lên gót chân. Nếu áp dụng đúng thì đa số trường hợp sẽ cải thiện rõ mà không cần thiệp y khoa phức tạp.

Làm mềm và loại bỏ da dày nhẹ nhàng

Ngâm chân trong nước ấm 10 – 15 phút, thực hiện 1 lần/ngày hoặc cách ngày.
Có thể thêm muối loãng hoặc sữa tắm dịu nhẹ.
Lau khô da nhẹ nhàng sau khi ngâm.
Dùng đá bọt hoặc dụng cụ chà chân để chà nhẹ giúp loại bỏ da dày, thực hiện 2 – 3 lần/tuần.

Dưỡng ẩm đúng cách để ngăn nứt da

Bôi kem dưỡng ngay sau khi ngâm/chà da.
Ưu tiên chọn kem dưỡng có chứa urea (10 – 25%), glycerin hoặc vaseline.
Bôi kem dưỡng dày hơn vào buổi tối.
Mang tất/vớ để giữ ẩm gót chân qua đêm.

Điều chỉnh thói quen để giảm áp lực lên gót chân

Hạn chế đi chân đất, dép hở gót.
Nên mang giày mềm có đệm gót.

Cải thiện dinh dưỡng

Bổ sung thực phẩm giàu:
- Vitamin D: cá, trứng, ánh nắng.
- Vitamin A: rau xanh đậm, cà rốt.
- Kẽm: thịt, hải sản, hạt.
Không cần tự ý uống vitamin liều cao nếu chưa có thiếu hụt rõ hoặc chưa có hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ.

Đặc biệt, nếu đã chăm sóc đúng cách trong 2 – 3 tuần nhưng không cải thiện thì cần đi khám bác sĩ ngay, hoặc nếu có những dấu hiệu sau đây:

Nứt sâu, chảy máu, rất đau.
Có dấu hiệu nhiễm trùng như đỏ, sưng, mưng mủ.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.