Nguyên nhân đau tinh hoàn và bụng dưới? Dấu hiệu bệnh gì?

Cơn đau tinh hoàn và bụng dưới có thể là dấu hiệu của những bệnh lý nghiêm trọng như viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này và tùy theo từng trường hợp mà bác sĩ sẽ chỉ định cách điều trị khác nhau. Trong bài viết này, hãy cùng Diag tìm hiểu nguyên nhân đau tinh hoàn và bụng dưới.

Mối liên hệ giữa đau tinh hoàn và bụng dưới

Tinh hoàn là một phần quan trọng của hệ thống sinh sản nam giới, có hai chức năng chính: sản xuất tinh trùng (quá trình sinh tinh) và sản xuất hormone sinh dục. Trong đó, testosterone là hormone sinh dục nam quan trọng, đóng vai trò trong sự phát triển của các đặc điểm sinh dục nam, duy trì khối lượng cơ bắp, mật độ xương và ham muốn tình dục.

Về vị trí, tinh hoàn nằm trong bìu, một túi da treo bên ngoài cơ thể, ngay dưới dương vật. Mặc dù nằm ngoài, nhưng tinh hoàn có mối liên hệ mật thiết với vùng bụng dưới thông qua ống bẹn, nơi chứa thừng tinh bao gồm ống dẫn tinh, mạch máu, dây thần kinh và các cấu trúc khác. Do đó, các vấn đề ở tinh hoàn có thể gây ra triệu chứng đau lan lên vùng bụng dưới hoặc ngược lại, các vấn đề ở bụng dưới cũng có thể biểu hiện thành đau tinh hoàn.

Nguyên nhân đau bụng dưới và tinh hoàn ở nam

Viêm tinh hoàn và viêm mào tinh hoàn

Mào tinh hoàn là một ống cuộn dài nằm phía sau tinh hoàn, có chức năng lưu trữ và vận chuyển tinh trùng. Viêm mào tinh hoàn là tình trạng viêm của cấu trúc này. Trong khi đó, viêm tinh hoàn là tình trạng viêm của chính tinh hoàn, có thể ảnh hưởng đến một hoặc cả hai tinh hoàn.

Cả viêm mào tinh hoàn và viêm tinh hoàn đều gây ra phản ứng viêm tại chỗ, dẫn đến:

• Sưng và phù nề: Tăng áp lực trong các cấu trúc, gây căng và đau.
• Kích thích thần kinh: Phản ứng viêm giải phóng các chất trung gian gây viêm (như prostaglandin, bradykinin) kích thích các đầu dây thần kinh gây đau.
• Co thắt cơ: Cơn đau và viêm có thể gây co thắt các cơ xung quanh, góp phần vào cảm giác đau lan.
• Lan truyền đau: Do mối liên hệ giải phẫu giữa tinh hoàn/mào tinh hoàn và vùng bụng dưới (thông qua thừng tinh chứa các dây thần kinh), cơn đau có thể lan từ tinh hoàn lên bụng dưới hoặc háng. Điều này đặc biệt quan trọng vì nó có thể khiến bệnh nhân nhầm lẫn với các vấn đề khác như sỏi thận hoặc viêm ruột thừa.

Xem thêm: Nguyên nhân đau tinh hoàn

Giãn tĩnh mạch thừng tinh

Đây là hiện tượng các tĩnh mạch bên trong bìu bị giãn nở bất thường. Các tĩnh mạch này là một phần của đám rối tĩnh mạch pampiniform, có nhiệm vụ dẫn máu từ tinh hoàn trở về tim. Tình trạng này khá phổ biến ở khoảng 15% nam giới trưởng thành và có thể xuất hiện từ tuổi dậy thì. Trong hầu hết các trường hợp, trường hợp này xảy ra ở bên trái, do sự khác biệt về giải phẫu hệ thống tĩnh mạch.

Vậy nên đau tinh hoàn trái và bụng dưới là một trong những triệu chứng có thể cho thấy nam giới bị bệnh này. Cơn đau thường được mô tả là âm ỉ, nặng nề, và có thể lan từ bìu lên vùng bẹn hoặc bụng dưới. Mức độ đau có thể dao động từ nhẹ đến vừa.

Xoắn tinh hoàn

Đây là một CẤP CỨU NGOẠI KHOA KHẨN CẤP xảy ra khi tinh hoàn xoắn quanh thừng tinh, cắt đứt nguồn cung cấp máu. Dấu hiệu đặc trưng là cơn đau dữ dội, đột ngột ở một bên tinh hoàn, lan lên bụng dưới, thường kèm sưng to và nôn. Nếu gặp các dấu hiệu này, bệnh nhân phải được đưa đến phòng cấp cứu gần nhất NGAY LẬP TỨC. “Thời gian vàng” để phẫu thuật cứu tinh hoàn là dưới 6 giờ kể từ khi bắt đầu đau. Mọi sự chậm trễ đều làm tăng nguy cơ hoại tử và phải cắt bỏ tinh hoàn.\

Sỏi niệu quản (Sỏi thận)

Khi một viên sỏi từ thận di chuyển xuống và bị kẹt lại ở niệu quản, đặc biệt là ở đoạn gần bàng quang, nó có thể gây ra cơn đau dữ dội (cơn đau quặn thận). Do đường đi của dây thần kinh, cơn đau này có đặc điểm điển hình là lan từ vùng hông lưng, xuống bụng dưới rồi lan tới tinh hoàn và mặt trong đùi ở cùng một bên. Cơn đau thường quặn thành từng cơn, dữ dội, có thể kèm theo tiểu buốt, tiểu rắt, hoặc tiểu ra máu.

Nguyên nhân khác

• Viêm tuyến tiền liệt: Đây là tình trạng viêm nhiễm hoặc không nhiễm trùng của tuyến tiền liệt, một tuyến nhỏ nằm dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo ở nam giới. Mặc dù tuyến tiền liệt không trực tiếp nằm trong bìu, nhưng do có mối liên hệ thần kinh và giải phẫu với hệ sinh dục, tuyến tiền liệt bị viêm có thể gây đau lan đến tinh hoàn và vùng bụng dưới.
• Chấn thương: Chấn thương trực tiếp vào vùng bìu hoặc háng có thể khiến đau tinh hoàn một cách cấp tính. Mức độ đau và các triệu chứng đi kèm phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của chấn thương.
• Thoát vị bẹn: Thoát vị bẹn xảy ra khi một phần ruột hoặc mô mỡ đẩy xuyên qua một điểm yếu trong thành bụng dưới, thường là ở vùng bẹn. Nếu khối thoát vị có thể chui xuống bìu, gây ra cảm giác đau tinh hoàn và bụng dưới.

Triệu chứng và dấu hiệu nhận biết

• Viêm tuyến tiền liệt: Đây là tình trạng viêm nhiễm hoặc không nhiễm trùng của tuyến tiền liệt, một tuyến nhỏ nằm dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo ở nam giới. Mặc dù tuyến tiền liệt không trực tiếp nằm trong bìu, nhưng do có mối liên hệ thần kinh và giải phẫu với hệ sinh dục, tuyến tiền liệt bị viêm có thể gây đau lan đến tinh hoàn và vùng bụng dưới.
• Chấn thương: Chấn thương trực tiếp vào vùng bìu hoặc háng có thể khiến đau tinh hoàn một cách cấp tính. Mức độ đau và các triệu chứng đi kèm phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của chấn thương.
• Thoát vị bẹn: Thoát vị bẹn xảy ra khi một phần ruột hoặc mô mỡ đẩy xuyên qua một điểm yếu trong thành bụng dưới, thường là ở vùng bẹn. Nếu khối thoát vị có thể chui xuống bìu, gây ra cảm giác đau tinh hoàn và bụng dưới.

Cần làm gì khi bị đau tinh hoàn và bụng dưới?

Hành động đầu tiên và quan trọng nhất là xác định mức độ khẩn cấp dựa trên triệu chứng.

Trường hợp cần đi khám ngay lập tức: Nếu cơn đau có đặc điểm sau, đây có thể là dấu hiệu của xoắn tinh hoàn, cần đến phòng cấp cứu gần nhất NGAY LẬP TỨC:

• Đau dữ dội, xuất hiện đột ngột.
• Bìu sưng to, tấy đỏ.
• Có thể kèm theo nôn hoặc buồn nôn. Tuyệt đối không ăn uống hay thử bất kỳ biện pháp giảm đau tại nhà nào để chuẩn bị cho khả năng phải phẫu thuật khẩn cấp.

Trường hợp cần đi khám sớm: Nếu cơn đau âm ỉ, xuất hiện từ từ, kèm theo các dấu hiệu như sốt, tiểu buốt, sờ thấy khối bất thường… bạn nên đi khám bác sĩ chuyên khoa Nam học hoặc Tiết niệu trong thời gian sớm nhất để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Các biện pháp hỗ trợ (Chỉ áp dụng sau khi có chẩn đoán của bác sĩ): Sau khi đã được bác sĩ thăm khám và loại trừ các tình trạng cấp cứu, một số biện pháp sau có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng cho các bệnh lý như viêm mào tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh:

• Nâng cao bìu: Dùng một chiếc khăn cuộn hoặc mặc quần lót nâng đỡ để giảm sưng.
• Chườm lạnh (theo chỉ dẫn): Bọc đá trong khăn và chườm lên vùng đau khoảng 15-20 phút mỗi lần, vài lần một ngày để giảm viêm.
• Nghỉ ngơi: Hạn chế vận động mạnh để giảm áp lực lên vùng bị tổn thương.

Lời kết

Hiện tượng đau tinh hoàn và bụng dưới diễn ra đồng thời có thể khiến nam giới lo lắng. Nếu triệu chứng đau dữ dội, nam giới nên đến gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị kịp thời, phòng tránh các trường hợp bệnh lý ảnh hưởng chất lượng tinh trùng và khả năng sinh sản.