Viêm phế quản uống gì hết? Lưu ý an toàn khi sử dụng

Viêm phế quản uống gì hết?

Người bị viêm phế quản có thể cần uống thuốc hạ sốt, thuốc giảm đau, thuốc giảm ho, thuốc long đờm hoặc thuốc khác tùy triệu chứng.

Một số trường hợp có khò khè, co thắt phế quản hoặc bệnh nền như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có thể cần thuốc xịt, thuốc hít hoặc thuốc khí dung theo chỉ định của bác sĩ.

Tuy nhiên, thuốc không phải lúc nào cũng cần thiết. Nếu viêm phế quản cấp do virus và triệu chứng nhẹ, người bệnh thường được khuyến khích nghỉ ngơi, uống đủ nước, tránh khói thuốc, giữ không khí thông thoáng và theo dõi diễn tiến.

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên, cần đi khám để loại trừ viêm phổi, hen phế quản, COPD, lao phổi hoặc các bệnh lý hô hấp khác.

Thuốc trị viêm phế quản gồm những nhóm nào?

Thuốc trị viêm phế quản thường được dùng theo triệu chứng, không nên tự dùng theo đơn thuốc viêm phế quản tìm trên mạng. Mỗi nhóm thuốc có vai trò khác nhau và cần được dùng đúng người, đúng thời điểm.

Thuốc hạ sốt, giảm đau

Nếu người bệnh sốt, đau đầu, đau cơ, đau rát họng hoặc đau tức ngực do ho nhiều, bác sĩ có thể hướng dẫn dùng thuốc hạ sốt, giảm đau như paracetamol hoặc một số thuốc phù hợp khác. Người bệnh cần dùng đúng liều theo tuổi, cân nặng và tình trạng sức khỏe, tránh tự tăng liều hoặc phối hợp nhiều thuốc có cùng hoạt chất.

Ở trẻ em, phụ huynh không nên tự ý dùng aspirin để hạ sốt vì có thể gây nguy hiểm. Nếu trẻ sốt cao, sốt kéo dài, lừ đừ, thở nhanh hoặc bỏ bú, cần đưa trẻ đi khám thay vì chỉ dùng thuốc hạ sốt tại nhà.

Thuốc giảm ho

Thuốc giảm ho có thể được cân nhắc khi người bệnh ho khan nhiều, ho làm mất ngủ, đau tức ngực hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu ho có đờm, ho là phản xạ giúp tống chất nhầy ra khỏi đường thở, vì vậy không nên lạm dụng thuốc ức chế ho khi chưa được tư vấn.

Người bệnh cần đặc biệt thận trọng với thuốc ho phối hợp nhiều thành phần, vì một số thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, khô miệng hoặc tương tác với thuốc đang dùng. Trẻ nhỏ không nên tự dùng thuốc ho/cảm lạnh không kê đơn nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Thuốc long đờm, làm loãng đờm

Thuốc long đờm hoặc thuốc làm loãng đờm có thể được bác sĩ cân nhắc khi người bệnh ho có đờm đặc, khó khạc. Nhóm thuốc này giúp đờm loãng hơn, hỗ trợ người bệnh khạc đờm dễ hơn. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào việc uống đủ nước, giữ ẩm đường thở và tránh các yếu tố kích ứng như khói thuốc, bụi, mùi hóa chất.

Người bệnh không nên tự phối hợp nhiều loại thuốc long đờm, giảm ho và kháng histamine cùng lúc vì có thể làm đờm khó tống ra ngoài hoặc tăng tác dụng phụ không cần thiết.

Thuốc giãn phế quản dạng xịt, hít hoặc khí dung

Thuốc xịt viêm phế quản hoặc thuốc xông viêm phế quản thường được nhắc đến khi người bệnh có khò khè, nặng ngực, khó thở hoặc co thắt phế quản. Đây có thể là thuốc giãn phế quản dạng hít, dạng xịt định liều hoặc dùng qua máy khí dung.

Nhóm thuốc này không phải ai bị viêm phế quản cũng cần dùng. Thuốc thường được bác sĩ chỉ định khi người bệnh có co thắt đường thở, hen phế quản, COPD hoặc khò khè rõ. Nếu dùng sai cách, người bệnh có thể gặp hồi hộp, run tay, tim đập nhanh hoặc không kiểm soát được bệnh nền.

Vì vậy, không nên tự mua thuốc xịt hoặc tự xông thuốc tại nhà, đặc biệt với trẻ em, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh tim mạch.

Kháng sinh

Kháng sinh không phải là thuốc điều trị thường quy cho viêm phế quản cấp, vì đa số trường hợp là do virus. Tự ý uống kháng sinh không giúp bệnh nhanh khỏi nếu nguyên nhân là virus, đồng thời có thể gây tiêu chảy, dị ứng, tác dụng phụ và làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh.

Bác sĩ chỉ cân nhắc kháng sinh khi nghi ngờ nhiễm khuẩn, có biến chứng, viêm phổi, ho gà hoặc người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao. Do đó, người bệnh không nên tự mua kháng sinh hoặc dùng lại toa thuốc cũ khi bị ho, sốt, đờm vàng hoặc đờm xanh.

Corticosteroid

Corticosteroid không phải thuốc tự dùng cho mọi trường hợp viêm phế quản. Trong một số tình huống có hen phế quản, COPD, co thắt phế quản nặng hoặc viêm đường thở đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định corticosteroid dạng hít, uống hoặc tiêm trong thời gian phù hợp.

Người bệnh không nên tự uống corticoid hoặc tự dùng thuốc khí dung có chứa corticoid vì có thể gây tác dụng phụ như tăng đường huyết, giữ nước, tăng huyết áp, rối loạn giấc ngủ, tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc làm che lấp triệu chứng bệnh nặng.

Trẻ bị viêm phế quản uống thuốc gì?

Trẻ bị viêm phế quản uống thuốc gì cần do bác sĩ nhi khoa đánh giá, nhất là trẻ dưới 6 tuổi, trẻ sinh non hoặc trẻ có bệnh tim phổi nền.

Phụ huynh không nên tự dùng đơn thuốc viêm phế quản trẻ em, thuốc trị ho viêm phế quản cho bé, thuốc xông hoặc kháng sinh nếu chưa có chỉ định.

Ở trẻ em, điều trị thường tập trung vào chăm sóc hỗ trợ:

• Cho trẻ bú hoặc uống đủ nước để tránh mất nước.
• Hạ sốt đúng cách theo hướng dẫn y tế nếu trẻ sốt.
• Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý khi nghẹt mũi.
• Giữ phòng thông thoáng, tránh khói thuốc và bụi.
• Theo dõi nhịp thở, mức độ bú/ăn, số lần đi tiểu và tình trạng tỉnh táo.
• Đưa trẻ đi khám nếu thở nhanh, thở lõm ngực, tím môi, bỏ bú, lừ đừ hoặc sốt cao.

Thuốc ho/cảm lạnh không kê đơn có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng ở trẻ nhỏ nếu dùng sai. Nhiều sản phẩm có nhãn khuyến cáo không dùng cho trẻ dưới 4 tuổi. Vì vậy, phụ huynh cần hỏi bác sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc ho, thuốc cảm hoặc thuốc phối hợp nào cho trẻ.

Có nên dùng đơn thuốc viêm phế quản trên mạng không?

Không nên tự dùng đơn thuốc viêm phế quản hoặc toa thuốc viêm phế quản trên mạng.

Cùng là ho và khạc đờm, nhưng nguyên nhân có thể là viêm phế quản do virus, viêm phổi, hen phế quản, COPD, lao phổi, trào ngược dạ dày thực quản, viêm xoang hoặc dị ứng đường hô hấp. Mỗi tình trạng cần cách điều trị khác nhau.

Một đơn thuốc có thể phù hợp với người này nhưng nguy hiểm với người khác, đặc biệt nếu có trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người bệnh gan thận, người bị tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc đang dùng nhiều thuốc khác.

Việc tự dùng kháng sinh, corticoid, thuốc xịt hoặc thuốc khí dung sai cách có thể làm chậm chẩn đoán bệnh nặng và tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Viêm phế quản nên uống nước gì?

Bên cạnh thuốc, người bị viêm phế quản nên uống đủ nước để giúp làm loãng đờm, giảm khô rát họng và hỗ trợ cơ thể phục hồi. Các loại nước phù hợp gồm:

• Nước lọc hoặc nước ấm: Giúp duy trì đủ nước, làm dịu họng và hỗ trợ khạc đờm dễ hơn.
• Nước canh, súp: Vừa bổ sung nước, vừa giúp người mệt, chán ăn dễ nạp năng lượng hơn.
• Trà ấm không quá đặc: Có thể giúp làm dịu cổ họng, nhưng nên tránh uống quá nhiều trà đặc vì có thể gây mất ngủ hoặc khó chịu dạ dày.
• Nước trái cây ít đường: Có thể bổ sung vitamin và năng lượng, nhưng người bị đái tháo đường hoặc trào ngược dạ dày cần dùng lượng phù hợp.
• Dung dịch bù nước: Chỉ nên dùng khi có sốt, tiêu chảy, nôn ói hoặc nguy cơ mất nước và theo hướng dẫn phù hợp.

Người bệnh nên hạn chế rượu bia, nước ngọt có gas, nước tăng lực và đồ uống quá lạnh nếu chúng làm kích thích ho. Uống nước không thể “chữa khỏi” viêm phế quản ngay lập tức, nhưng giúp giảm khó chịu và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Chăm sóc tại nhà khi bị viêm phế quản

Nếu triệu chứng nhẹ và đã được bác sĩ đánh giá không có dấu hiệu nguy hiểm, người bệnh có thể chăm sóc tại nhà bằng các biện pháp sau:

• Nghỉ ngơi, tránh làm việc quá sức.
• Uống đủ nước, ưu tiên nước ấm.
• Tránh khói thuốc lá, bụi, mùi hóa chất và không khí ô nhiễm.
• Giữ phòng thông thoáng, vệ sinh không gian sống.
• Dùng thuốc đúng hướng dẫn, không tự tăng liều hoặc phối hợp nhiều thuốc.
• Không tự dùng kháng sinh hoặc corticoid.
• Theo dõi triệu chứng mỗi ngày, đặc biệt là sốt, khó thở, đau ngực, ho ra máu hoặc ho kéo dài.

Với trẻ em, phụ huynh cần theo dõi thêm nhịp thở, mức độ bú/ăn, số lần đi tiểu và mức độ tỉnh táo của trẻ. Trẻ nhỏ có dấu hiệu thở nhanh, thở lõm ngực, tím môi, bỏ bú hoặc lừ đừ cần được đưa đi khám ngay.

Xét nghiệm hỗ trợ đánh giá bệnh hô hấp tại DIAG

Viêm phế quản thường được chẩn đoán dựa trên triệu chứng và thăm khám lâm sàng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp ho, sốt, đau họng, khò khè hoặc nghi nhiễm virus hô hấp, xét nghiệm có thể hỗ trợ bác sĩ đánh giá nguyên nhân và mức độ viêm.

Tại Trung Tâm Y Khoa DIAG, khách hàng có thể thực hiện một số xét nghiệm hỗ trợ đánh giá tình trạng hô hấp theo chỉ định, chẳng hạn:

• Test nhanh bệnh hô hấp 5 trong 1: Hỗ trợ phát hiện COVID-19, cúm A, cúm B, RSV và Adenovirus từ mẫu dịch mũi. Đây là các tác nhân có thể gây triệu chứng hô hấp như ho, sốt, đau họng, sổ mũi hoặc viêm đường hô hấp.
• Công thức máu toàn bộ (CBC): Hỗ trợ đánh giá số lượng bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu và một số chỉ số liên quan đến tình trạng nhiễm trùng, thiếu máu hoặc viêm.
• CRP: Là chỉ dấu viêm trong máu, có thể được bác sĩ dùng cùng triệu chứng và thăm khám để đánh giá tình trạng viêm/nhiễm trùng.

Kết quả xét nghiệm cần được diễn giải cùng triệu chứng, khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh nếu có. Người bệnh không nên tự chẩn đoán viêm phế quản, tự dùng kháng sinh hoặc tự kết luận có nhiễm khuẩn chỉ dựa trên kết quả xét nghiệm đơn lẻ.

DIAG có hệ thống đặt lịch online, nhiều điểm lấy mẫu, dịch vụ lấy mẫu tại nhà, trả kết quả qua SMS/Zalo và hỗ trợ tư vấn kết quả từ xa. Đây là lựa chọn thuận tiện cho người có triệu chứng hô hấp cần kiểm tra tác nhân gây bệnh hoặc theo dõi các chỉ số viêm theo chỉ định.

Liên hệ đặt lịch tại DIAG qua:

• Website: https://diag.vn/
• Hotline: 1900 1717