Viêm phế quản là tình trạng lớp niêm mạc của các ống dẫn khí trong phổi bị viêm và có thể tăng tiết chất nhầy. Triệu chứng điển hình nhất là ho, có hoặc không kèm đờm. Việc chăm sóc sức khỏe đường hô hấp thường kết hợp giữa sinh hoạt, dinh dưỡng và sử dụng các liệu pháp hỗ trợ tự nhiên. DIAG sẽ giải thích cách trị viêm phế quản tại nhà trong bài viết dưới.

Hướng dẫn cách điều trị viêm phế quản

Viêm phế quản cấp tính phần lớn do virus gây ra và thường có khả năng tự khỏi sau vài tuần. Trong giai đoạn này, mục tiêu điều trị chủ yếu là giảm bớt các triệu chứng khó chịu, xoa dịu niêm mạc đường hô hấp và giúp cơ thể phục hồi. Các cách trị viêm phế quản cho bé tại nhà thường hỗ trợ quá trình cải thiện bệnh diễn ra an toàn và hiệu quả.

Bổ sung đầy đủ nước và chất lỏng ấm

Nước đóng vai trò then chốt trong việc làm loãng đờm và dịch nhầy bám ở thành phế quản, giúp phản ứng ho tự nhiên của cơ thể dễ dàng đẩy đờm ra ngoài hơn. Người bệnh nên ưu tiên uống nước lọc, các loại trà thảo mộc không chứa caffeine hoặc nước ấm pha mật ong. Mật ong có tác dụng làm dịu cổ họng và giảm cơn ho đêm rất tốt. Tuy nhiên không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.

Người bệnh viêm phế quản nên uống đủ nước.
Người bệnh viêm phế quản nên uống đủ nước.

Tăng cường độ ẩm trong không khí và xông hơi

Không khí khô là nguyên nhân kích thích niêm mạc phế quản đang tổn thương, gây ra các cơn ho kéo dài. Việc sử dụng máy tạo độ ẩm phun sương mát trong phòng ngủ hoặc xông hơi bằng một bát nước ấm sẽ giúp làm ẩm đường thở, xoa dịu cảm giác đau rát và hỗ trợ lưu thông khí quản. Người bệnh cần vệ sinh máy phun sương thường xuyên để tránh vi khuẩn và nấm mốc phát triển.

Lưu ý: Không xông hơi bằng bát nước nóng cho trẻ nhỏ vì nguy cơ bỏng, không bôi hoặc xông tinh dầu bạc hà cho trẻ nhỏ.

Nên sử dụng các thiết bị tăng cường độ ẩm trong không khí.
Nên sử dụng các thiết bị tăng cường độ ẩm trong không khí.

Tận dụng các nguyên liệu tự nhiên có tính kháng viêm

  • Gừng và nghệ: Gừng và nghệ chứa các hợp chất sinh học có đặc tính chống viêm mạnh mẽ, hỗ trợ xoa dịu phản ứng viêm tại phế quản.
  • Tỏi: Trong tỏi chứa allicin, một hoạt chất có khả năng hỗ trợ kháng khuẩn và tăng cường miễn dịch.
  • Súc miệng bằng nước muối: Súc miệng bằng nước muối ấm (1/2 teaspoon muối pha với nước ấm) giúp làm sạch nhầy thừa ở vùng họng và giảm kích ứng niêm mạc họng hiệu quả.

Lưu ý: Không dùng gừng, nghệ, tỏi liều cao cho trẻ. Ngoài ra, các nguyên liệu tự nhiên có thể giúp dễ chịu hơn nhưng chưa có bằng chứng rõ về việc rút ngắn bệnh.

Dành thời gian nghỉ ngơi và tập thở đúng cách

Hệ miễn dịch cần rất nhiều năng lượng để chống lại virus gây bệnh. Do đó, nghỉ ngơi đầy đủ là nguyên tắc quan trọng trong quá trình trị viêm phế quản tại nhà. Khi nằm ngủ, người bệnh có thể kê cao đầu để tránh tình trạng dịch nhầy dồn ứ gây gián đoạn giấc ngủ. Bên cạnh đó, bài tập thở chúm môi giúp mở rộng đường thở, giảm cảm giác khó thở và hỗ trợ tống đờm ra ngoài dễ dàng hơn.

Tránh tuyệt đối các chất kích thích đường hô hấp

Khói thuốc lá (bao gồm cả hút thuốc chủ động và thụ động), bụi bẩn, hóa chất gia dụng hoặc không khí quá lạnh là những yếu tố khiến bệnh viêm phế quản trở nên trầm trọng hơn. Người bệnh nên bỏ thuốc lá, đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc khi tiếp xúc với môi trường nhiều bụi mịn.

Lưu ý cách chữa viêm phế quản tại nhà

Khi điều trị viêm phế quản ở trẻ em tại nhà, cần lưu ý các vấn đề sau:

  • Không tự ý dùng kháng sinh: Màu đờm chuyển vàng hoặc xanh thường là phản ứng của hệ miễn dịch và không đủ để kết luận có nhiễm khuẩn, nên không tự dùng kháng sinh chỉ vì đờm đổi màu. Kháng sinh chỉ có hiệu lực khi có chỉ định của bác sĩ đối với trường hợp nhiễm khuẩn.
  • Thận trọng với thuốc ho: Ho giúp đẩy đờm và mầm bệnh ra ngoài. Tránh tự ý dùng thuốc ức chế cơn ho mạnh vì có thể làm đờm ứ đọng, tăng nguy cơ bội nhiễm. Ưu tiên dùng thuốc làm loãng đờm hoặc uống nước ấm.
  • Dùng mật ong đúng đối tượng: Mật ong giúp dịu họng và giảm ho đêm rất tốt, nhưng tuyệt đối không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi do nguy cơ ngộ độc botulinum ở trẻ nhỏ.
  • Vệ sinh thiết bị làm ẩm: Nếu dùng máy phun sương để giảm khô rát đường thở, phải vệ sinh lòng máy mỗi ngày. Nước đọng lâu ngày dễ phát sinh nấm mốc và vi khuẩn gây nhiễm trùng phổi.
  • Tránh xa khói thuốc và chất kích ứng: Khói thuốc lá (chủ động và thụ động), bụi mịn hay hóa chất gia dụng sẽ kéo dài thời gian tổn thương niêm mạc phế quản.
  • Kiên nhẫn với thời gian phục hồi: Cơn ho do viêm phế quản có thể kéo dài 2-3 tuần dù virus đã bị tiêu diệt. Đây là thời gian niêm mạc cần để tái tạo, không nên quá lo lắng nếu không có triệu chứng bất thường khác.
Khi điều trị viêm phế quản, nên chú ý không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh.
Khi điều trị viêm phế quản, nên chú ý không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh.

Khi nào cần cấp cứu?

Mặc dù phần lớn các trường hợp có thể tự chăm sóc tại nhà, bạn cần đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng sau: Khó thở nhiều hoặc thở nhanh, tím môi hoặc đầu chi, đau ngực dữ dội, ho ra máu nhiều, lơ mơ hoặc lị bì.

Ngoài ra, bệnh nhân nên đi khám sớm khi: ho trên 3 tuần, sốt cao kéo dài, đang đỡ rồi nặng lên, hoặc thuộc nhóm trẻ nhỏ, người trên 65 tuổi, người có bệnh nền.

Một số câu hỏi thường gặp

Viêm phế quản có trị hết được không?

Phần lớn trường hợp viêm phế quản cấp có thể tự khỏi hoàn toàn trong khoảng 1-3 tuần. Tuy nhiên, tình trạng ho có thể kéo dài thêm vài tuần dù nhiễm trùng đã hết. Ngược lại, viêm phế quản mạn thường liên quan đến hút thuốc hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), nên có thể không “chữa khỏi dứt điểm” nhưng người bệnh vẫn có thể kiểm soát tốt nếu điều trị đúng và loại bỏ yếu tố gây bệnh.

Viêm phế quản uống gì hết?

Bệnh viêm phế quản cấp thường không có biến chứng và có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, không có bất kỳ loại thuốc nào hỗ trợ điều trị dứt điểm bệnh. Việc điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng, nghỉ ngơi và uống đủ nước. Người bệnh cũng không cần lo lắng nếu ho kéo dài khoảng 3-4 tuần.