Bệnh lao phổi điều trị bao lâu thì hết lây?

Lao phổi lây qua đường nào?

Lao phổi là bệnh do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra, chủ yếu ảnh hưởng đến phổi. Người mắc lao phổi hoặc lao thanh quản có thể lây bệnh cho người khác khi vi khuẩn lao được phát tán vào không khí qua ho, nói, hát, hắt hơi hoặc khạc đờm. Người xung quanh có thể hít phải các hạt chứa vi khuẩn lao và bị nhiễm bệnh.

Không phải ai nhiễm vi khuẩn lao cũng mắc bệnh ngay. Một số người chỉ bị nhiễm lao tiềm ẩn, không có triệu chứng và không lây cho người khác. Ngược lại, người mắc lao phổi hoạt động, đặc biệt có ho khạc đờm và xét nghiệm đờm dương tính, có khả năng lây cao hơn.

Bệnh lao phổi điều trị bao lâu thì hết lây?

Thông thường, người mắc lao phổi nhạy thuốc có thể giảm khả năng lây rõ rệt sau khoảng 2 – 3 tuần điều trị đúng thuốc, đúng liều và đều đặn. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ uống thuốc được 2 tuần là chắc chắn hết lây.

Một người chỉ được xem là giảm nguy cơ lây nhiễm khi đáp ứng tốt với điều trị, triệu chứng cải thiện, dùng thuốc đều, không nghi ngờ lao kháng thuốc và được bác sĩ hoặc cơ quan y tế đánh giá là an toàn để ngừng cách ly.

Trong môi trường y tế, người bệnh chỉ được chỉ định ngừng phòng ngừa lây truyền qua không khí khi đã được điều trị hiệu quả, cải thiện lâm sàng và có 3 mẫu đờm liên tiếp âm tính với AFB, được lấy vào các ngày riêng biệt.

Lao phổi điều trị bao lâu thì hết bệnh?

Lao phổi điều trị bao lâu thì hết bệnh khác với câu hỏi điều trị bao lâu thì hết lây. Hết lây thường xảy ra sớm hơn, trong khi để tiêu diệt vi khuẩn lao và phòng tái phát, người bệnh phải dùng thuốc đủ liệu trình.

Với lao phổi nhạy thuốc, thời gian điều trị thường kéo dài khoảng 6 tháng, gồm giai đoạn tấn công và giai đoạn duy trì. Một số phác đồ có thể ngắn hơn hoặc dài hơn tùy từng quốc gia, tình trạng người bệnh, mức độ bệnh, kết quả xét nghiệm và nguy cơ kháng thuốc.

Người bệnh thường thấy giảm ho, giảm sốt, ăn ngủ tốt hơn sau vài tuần điều trị. Tuy nhiên, cảm giác khỏe hơn không có nghĩa là đã khỏi bệnh. Nếu tự ý ngưng thuốc, vi khuẩn lao có thể chưa được tiêu diệt hoàn toàn, làm tăng nguy cơ tái phát, lây nhiễm trở lại và lao kháng thuốc.

Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian hết lây

Thời gian lao phổi hết lây có thể khác nhau giữa từng người. Một số yếu tố quan trọng gồm:

• Mức độ vi khuẩn trong đờm: Người có xét nghiệm đờm AFB dương tính thường có nguy cơ lây cao hơn người âm tính.
• Tổn thương phổi: Lao phổi có hang, ho nhiều, khạc đờm nhiều có thể lây mạnh hơn.
• Đáp ứng với thuốc: Nếu thuốc có hiệu quả, số lượng vi khuẩn lao thường giảm dần.
• Tuân thủ điều trị: Uống thuốc sai liều, quên thuốc hoặc bỏ thuốc làm tăng nguy cơ kéo dài lây nhiễm.
• Lao kháng thuốc: Người mắc lao kháng thuốc có thể cần thời gian điều trị lâu hơn và thời gian còn lây cũng có thể kéo dài hơn.
• Tình trạng miễn dịch: Người nhiễm HIV, đái tháo đường, suy dinh dưỡng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch có thể cần được theo dõi sát hơn.
• Môi trường tiếp xúc: Không gian kín, đông người, kém thông gió làm tăng nguy cơ lây truyền.

Do đó, người bệnh không nên tự quyết định đi làm, đi học, sinh hoạt chung hoặc ngừng cách ly chỉ dựa vào số ngày đã uống thuốc.

Khi nào người bệnh lao phổi có thể sinh hoạt lại bình thường?

Người bệnh có thể sinh hoạt lại bình thường khi được bác sĩ hoặc cơ quan y tế xác nhận đã giảm nguy cơ lây nhiễm và đủ điều kiện ngừng cách ly. Điều này thường dựa trên việc người bệnh đã dùng thuốc đúng phác đồ trong một thời gian phù hợp, triệu chứng cải thiện, không còn sốt, ho giảm, sức khỏe ổn hơn và kết quả xét nghiệm đờm đáp ứng yêu cầu.

Trong thời gian còn nguy cơ lây, người bệnh nên:

• Ở nhà, hạn chế đến nơi đông người.
• Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác.
• Che miệng khi ho, hắt hơi và bỏ khăn giấy đúng cách.
• Không khạc nhổ bừa bãi.
• Ngủ phòng riêng nếu có thể.
• Mở cửa sổ, giữ không gian thông thoáng.
• Tránh tiếp xúc gần với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch.
• Dùng thuốc đúng giờ, đủ liều và tái khám theo hẹn.

Dấu hiệu cho thấy điều trị lao phổi đang đáp ứng tốt

Một số dấu hiệu có thể gợi ý người bệnh đang đáp ứng với điều trị gồm:

• Ho giảm dần.
• Sốt về chiều giảm hoặc hết sốt.
• Ít đổ mồ hôi đêm hơn.
• Ăn uống khá hơn.
• Cân nặng ổn định hoặc tăng dần.
• Đỡ mệt, sinh hoạt tốt hơn.
• Xét nghiệm đờm chuyển âm tính theo đánh giá của bác sĩ.
• Hình ảnh X-quang hoặc xét nghiệm khác cải thiện theo thời gian.

Tuy nhiên, các dấu hiệu này chỉ mang tính tham khảo. Người bệnh vẫn cần tái khám và làm xét nghiệm theo lịch để bác sĩ đánh giá chính xác hiệu quả điều trị.

Khi nào cần báo bác sĩ trong quá trình điều trị?

Người bệnh cần báo bác sĩ nếu sau vài tuần điều trị vẫn ho nhiều, sốt kéo dài, khó thở, đau ngực, ho ra máu, sụt cân nhanh hoặc mệt nhiều. Đây có thể là dấu hiệu bệnh chưa đáp ứng tốt, dùng thuốc chưa phù hợp, có biến chứng hoặc có nguy cơ lao kháng thuốc.

Ngoài ra, cần liên hệ bác sĩ sớm nếu có biểu hiện nghi tác dụng phụ của thuốc lao như vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, buồn nôn nhiều, đau bụng, phát ban, ngứa, tê bì tay chân, nhìn mờ hoặc mệt lả. Không nên tự ngưng thuốc khi gặp tác dụng phụ, vì bác sĩ cần đánh giá và điều chỉnh điều trị phù hợp.

Người sống chung với bệnh nhân lao phổi cần làm gì?

Người sống chung hoặc tiếp xúc gần với bệnh nhân lao phổi nên được tư vấn tầm soát lao, đặc biệt nếu trong nhà có trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người nhiễm HIV, người bị đái tháo đường hoặc người suy giảm miễn dịch.

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm lao, chụp X-quang ngực hoặc xét nghiệm đờm tùy triệu chứng và mức độ phơi nhiễm. Đặc biệt, những người sống chung hoặc tiếp xúc gần với người mắc lao phổi nên được khuyến cáo đi tầm soát sớm để phát hiện nhiễm lao ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.

Bên cạnh đó, nếu có triệu chứng nghi ngờ lao phổi như ho kéo dài trên 2 – 3 tuần, ho ra máu, sốt về chiều, đổ mồ hôi đêm, sụt cân, mệt mỏi hoặc từng tiếp xúc gần với người mắc lao, người bệnh nên đi khám và thực hiện xét nghiệm phù hợp theo chỉ định.

Tại Trung Tâm Y Khoa DIAG, khách hàng có thể thực hiện một số xét nghiệm hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi bệnh lao như xét nghiệm AFB, xét nghiệm MTB định danh và kháng Rifampicin bằng GeneXpert, Mycobacterium tuberculosis Realtime PCR hoặc QuantiFERON/IGRA trong một số tình huống phù hợp.

DIAG có hệ thống đặt lịch online, nhiều điểm lấy mẫu thuận tiện, dịch vụ lấy mẫu tại nhà, trả kết quả qua SMS/Zalo và hỗ trợ tư vấn kết quả từ xa.

Liên hệ đặt lịch xét nghiệm tại DIAG qua:

• Website: https://diag.vn/
• Hotline: 1900 1717