Bệnh xơ gan là tình trạng xơ hóa nghiêm trọng của gan, do nhiều nguyên nhân khác nhau gây tổn thương gan trong thời gian dài. Tuy nhiên, đây không phải bệnh truyền nhiễm trừ nguyên nhân do virus như viêm gan B hoặc viêm gan C. DIAG sẽ giải đáp chi tiết bệnh xơ gan có lây không trong bài viết dưới đây.

Bệnh xơ gan có lây không?

Bệnh xơ gan không lây lan. Đây không phải bệnh truyền nhiễm, không lây qua tiếp xúc hàng ngày như bắt tay, ăn chung, ôm ấp, ho hen hay dùng chung đồ dùng cá nhân. Bạn không thể “nhiễm” xơ gan từ người bệnh giống như cảm cúm.

Xơ gan là giai đoạn cuối của bệnh gan mạn tính. Đây là trường hợp mô gan khỏe mạnh bị thay thế dần bởi các mô sẹo cứng, dẫn đến suy giảm chức năng gan. Bệnh thường tiến triển thầm lặng ở giai đoạn đầu, chỉ biểu hiện rõ khi đã nặng với các triệu chứng như mệt mỏi, vàng da, cổ trướng và dễ chảy máu.

Phân biệt gan bình thường và xơ gan.
Phân biệt gan bình thường và xơ gan.

Các yếu tố phổ biến gây xơ gan bao gồm uống rượu bia kéo dài, lây nhiễm virus viêm gan B hoặc viêm gan C, gan nhiễm mỡ không do rượu (MASLD), rối loạn tự miễn dịch, hoặc tích tụ sắt và đồng trong gan. Những nguyên nhân này chủ yếu liên quan đến lối sống, di truyền hoặc tiếp xúc lâu dài, chứ không phải lây trực tiếp từ người sang người.

Các yếu tố phổ biến gây xơ gan.
Các yếu tố phổ biến gây xơ gan.

Nếu nghi ngờ lây nhiễm, bạn có thể khám bác sĩ để được xét nghiệm sớm. Việc điều trị bệnh tập trung vào nguyên nhân gốc rễ để ngăn tiến triển.

Nguyên nhân gây xơ gan phổ biến

Mặc dù xơ gan không lây, bệnh vẫn có thể truyền nhiễm do một số nguyên nhân sau:

  • Nếu do virus viêm gan B hoặc C: Virus này có thể lây qua đường máu (sử dụng cùng một kim tiêm, truyền máu không an toàn), quan hệ đường tình dục không bảo vệ, từ mẹ sang con lúc sinh. Tuy nhiên, chỉ virus lây, không phải bệnh xơ gan lây.
  • Nếu do rượu, gan nhiễm mỡ, thuốc men hoặc tự miễn: Hoàn toàn không lây, vì đây là hậu quả của lối sống, di truyền hoặc độc chất.

Tuy nhiên, xơ gan do các yếu tố không nhiễm trùng chiếm tỷ lệ lớn hơn và không có tính lây lan.

Phương pháp chẩn đoán bệnh xơ gan

Phương pháp chẩn đoán xơ gan thường kết hợp khám lâm sàng, xét nghiệm máu và hình ảnh học để xác định mức độ xơ hóa gan. Các phương pháp chẩn đoán bệnh xơ gan:

  • Khám lâm sàng ban đầu: Bác sĩ đánh giá triệu chứng như mệt mỏi, vàng da, cổ trướng, gan to hoặc lách to qua sờ nắn bụng. Tiền sử bệnh (rượu bia, virus viêm gan) sẽ giúp định hướng nguyên nhân.
  • Xét nghiệm máu và chỉ số không xâm lấn: Các xét nghiệm chức năng gan như ALT, AST, bilirubin, albumin, INR và số lượng tiểu cầu giúp đánh giá mức độ tổn thương gan. Bên cạnh đó, công thức FIB‑4 hoặc APRI (dựa trên các thông số tuổi, AST, ALT và tiểu cầu) hỗ trợ sàng lọc mức độ xơ hóa gan mà không cần sinh thiết.
  • Hình ảnh học và đo độ đàn hồi: Siêu âm Doppler phát hiện nút mạch cửa, gan bất thường. FibroScan (đo độ đàn hồi gan) hoặc MRE đánh giá xơ hóa chính xác, thay thế sinh thiết ở nhiều trường hợp.
Phương pháp chẩn đoán xơ gan thường kết hợp khám lâm sàng.
Phương pháp chẩn đoán xơ gan thường kết hợp khám lâm sàng.

Cách phòng ngừa bệnh xơ gan

Để tránh xơ gan, bạn nên:

  • Tiêm vắc-xin viêm gan A và viêm gan B, tránh rượu bia, kiểm soát cân nặng.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ nếu có nguy cơ cao (uống rượu nhiều, béo phì).​

Người bệnh xơ gan dễ nhiễm khuẩn thứ phát do suy giảm miễn dịch, nhưng không phải nguồn lây xơ gan.