Tỷ lệ béo phì trên thế giới: Thực trạng và cách giảm cân

Béo phì là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và ngày càng phổ biến trên toàn cầu. Tính đến năm 2024, tỷ lệ béo phì trên thế giới chiếm khoảng 1/8. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn gây ra gánh nặng lớn cho xã hội. DIAG sẽ chia sẻ thực trạng thừa cân béo phì trên thế giới trong bài viết dưới đây.

Tỷ lệ béo phì trên thế giới hiện nay

Thừa cân, béo phì là tình trạng cơ thể tích lũy quá nhiều mỡ làm cân nặng vượt quá mức bình thường và có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Tính đến năm 2024, hơn 1 tỷ người trên toàn cầu đang sống chung với béo phì, tương đương cứ 8 người thì có 1 người bị ảnh hưởng. Số liệu cụ thể:

• 650 triệu người trưởng thành.
• 340 triệu thanh thiếu niên từ 5-19 tuổi.
• 39 triệu trẻ em dưới 5 tuổi.

Tỷ lệ này đã tăng nhanh trong những thập kỷ gần đây. Năm 1990, số người bị béo phì chỉ khoảng 226 triệu. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy béo phì đang trở thành một vấn đề toàn cầu.

Xem thêm: Trẻ béo phì

Tỷ lệ thừa cân, béo phì theo khu vực

Tỷ lệ béo phì khác nhau ở từng khu vực:

• Polynesia và Micronesia: Những khu vực có tỷ lệ thừa cân, béo phì cao nhất thế giới, lên đến 60% dân số trưởng thành.
• Trung Đông và Bắc Phi: Hơn 30% dân số bị béo phì, đặc biệt là phụ nữ.
• Bắc Mỹ: Hoa Kỳ đứng đầu với gần 42% người lớn bị béo phì.
• Châu Âu: Tỷ lệ mức trung bình nhưng đang tăng.
• Châu Phi hạ Sahara: Tỷ lệ còn thấp nhưng đang tăng do thay đổi lối sống và chế độ dinh dưỡng.

Xem thêm: Tỷ lệ béo phì ở Việt Nam

Tỷ lệ bệnh béo phì theo độ tuổi và giới tính

• Trẻ em và thanh thiếu niên: Khoảng 18% trẻ em và thanh thiếu niên từ 5-19 tuổi bị béo phì. Đây là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi đồ ăn nhanh và lối sống ít vận động.
• Người lớn: Những người từ 30-60 tuổi có tỷ lệ thừa cân, béo phì cao nhất.
• Phụ nữ: Tỷ lệ thừa cân, béo phì ở phụ nữ cao hơn nam giới, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Nguyên nhân là do ít cơ hội vận động và thay đổi nội tiết.

Nguyên nhân gia tăng tỷ lệ bệnh béo phì

Tỷ lệ béo phì gia tăng trên toàn thế giới là kết quả của nhiều nguyên nhân tác động đồng thời đến lối sống, môi trường và sức khỏe con người. Một số nguyên nhân chính gồm:

• Chế độ ăn uống không lành mạnh: Sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường, và thức ăn nhanh.
• Lối sống ít vận động: Công việc văn phòng, thời gian sử dụng thiết bị điện tử lâu, và ít tập thể dục làm giảm tiêu hao năng lượng.
• Yếu tố tâm lý và xã hội: Áp lực cuộc sống, thói quen ăn uống không kiểm soát, và đô thị hóa nhanh chóng.
• Yếu tố di truyền và bệnh lý: Người có tiền sử gia đình béo phì có nguy cơ cao hơn. Một số rối loại nội tiết hoặc bệnh lý (suy giáp, hội chứng Cushing,…) có thể gây tăng cân.

Tác động của đại dịch COVID-19

Đại dịch COVID-19 đã có tác động đáng kể đến tỷ lệ thừa cân, béo phì trên toàn thế giới, chủ yếu thông qua việc làm thay đổi lối sống, chế độ ăn uống và mức độ vận động của người dân.

• Giảm hoạt động thể chất: Trong thời gian phong tỏa, nhiều người phải làm việc, học tập tại nhà, hạn chế ra ngoài và tham gia các hoạt động thể thao. Điều này làm giảm lượng năng lượng tiêu hao hằng ngày, tạo điều kiện cho tăng cân và béo phì.
• Thay đổi chế độ ăn uống: Đại dịch làm gia tăng xu hướng ăn vặt; tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh và đồ ngọt. Mọi người cũng ăn uống theo cảm xúc do căng thẳng, lo âu hoặc buồn chán. Các yếu tố này góp phần làm tăng lượng calo nạp vào cơ thể và dẫn đến tăng cân.
• Gia tăng các vấn đề tâm lý: Căng thẳng, lo âu, trầm cảm và cảm giác cô lập trong thời kỳ dịch bệnh có liên quan chặt chẽ đến tình trạng ăn uống mất kiểm soát, ngủ không đủ giấc và giảm vận động. Những yếu tố này làm tăng nguy cơ béo phì.

Ảnh hưởng tiêu cực của béo phì đến sức khỏe

Béo phì còn gây ra nhiều bệnh nguy hiểm:

• Bệnh tim mạch: Nguy cơ đau tim, đột quỵ cao hơn ở người béo phì.
• Tiểu đường loại 2: Béo phì là nguyên nhân hàng đầu gây tiểu đường.
• Một số loại ung thư: Như ung thư vú và đại trực tràng.
• Hạn chế vận động: Gây đau khớp, khó thở, và giảm chất lượng cuộc sống.

Giải pháp giảm tỷ lệ thừa cân và bệnh béo phì

Ăn uống lành mạnh:

• Ăn nhiều rau, quả, và thực phẩm giàu chất xơ.
• Hạn chế đồ ăn nhanh, nước ngọt, và thực phẩm chế biến sẵn.

Tăng cường vận động:

• Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để tập thể dục.
• Thực hiện các hoạt động đơn giản như đi bộ hoặc leo cầu thang.

Một số câu hỏi thường gặp

Tại sao một số quốc gia có tỷ lệ béo phì thấp?

Một số quốc gia có tỷ lệ béo phì thấp không phải vì người dân “có gen tốt hơn”, mà thường là do sự kết hợp của chế độ ăn uống, lối sống, môi trường sống và chính sách xã hội. WHO nhận định sự gia tăng tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng, chất béo và đường là một trong những động lực chính làm tăng béo phì trên toàn cầu.

Ví dụ một số quốc gia có tỷ lệ béo phì thấp nhất thế giới như:

• Nhật Bản: khẩu phần nhỏ, nhiều cá và rau.
• Việt Nam: bữa ăn truyền thống có nhiều rau, canh và thực phẩm tươi.
• Hàn Quốc: nhiều món rau và thực phẩm lên men.

Vì sao tỷ lệ béo phì ảnh hưởng đến sức khỏe xã hội?

Tỷ lệ béo phì cao không chỉ là vấn đề sức khỏe cá nhân mà còn là vấn đề xã hội. Nó làm tăng bệnh tật, chi phí y tế, giảm năng suất lao động, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và tạo gánh nặng kinh tế lâu dài cho cả cộng đồng và quốc gia.

Tổng kết

Tỷ lệ béo phì trên thế giới đang tăng nhanh, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và kinh tế. Việc kiểm soát béo phì đòi hỏi sự nỗ lực từ cá nhân, cộng đồng, và chính phủ. Hãy bắt đầu thay đổi từ chính những thói quen hàng ngày để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.