Trẻ trằn trọc khó ngủ thiếu chất gì? Cách bổ sung cho trẻ 2 – 10 tuổi

Thiếu chất là một trong nhiều nguyên nhân khiến trẻ ngủ không sâu giấc

Thiếu chất được xem là một khả năng trong rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ ngủ không sâu giấc. Trong đó, không gian sống và thói quen sinh hoạt trước khi ngủ cũng ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng giấc ngủ của bé.

• Lịch ngủ không đều làm lệch đồng sinh học, khiến cơ thể bé không biết khi nào cần ngủ.
• Dùng thiết bị điện tử trước khi ngủ có ánh sáng xanh làm ức chế hormone gây buồn ngủ melatonin, khiến bé tỉnh táo lâu hơn.
• Lo âu hoặc kích thích thần kinh khiến não khó chuyển sang trạng thái nghỉ.
• Không gian sống ồn, sáng, nóng thường làm gián đoạn giấc ngủ.

Vậy nên cần hiểu đúng là: thiếu vi chất có thể góp phần làm giấc ngủ kém hơn, nhưng cần kiểm tra về mặt tổng thể liệu giấc ngủ của bé có đang bị ảnh hưởng bởi môi trường sống và thói quen sinh hoạt hay không.

Trẻ trằn trọc khó ngủ thiếu chất gì?

Thiếu hụt một số vi chất góp vai trò trong quá trình giúp não tạo ra hormone buồn ngủ (như melatonin) và các chất dẫn truyền thần kinh (như serotonin, dopamine) sẽ gây rối loạn các cơ chế điều hòa giấc ngủ ở trẻ nhỏ, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng ổn định cảm xúc và điều hòa trạng thái “thức – ngủ” của bé.

• Sắt: Thiếu sắt làm giảm dopamine, dễ dẫn đến Hội chứng chân không yên (RLS) khiến trẻ có cảm giác bứt rứt, nhức mỏi chân tay. Trẻ thường bồn chồn, hay đạp chân, trở mình liên tục và khó vào giấc.
• Vitamin D: Vitamin D giúp điều hòa nhịp sinh học nên khi thiếu có thể khiến trẻ ngủ muộn, ngủ ít và chất lượng giấc ngủ kém. Trẻ thường biểu hiện khó ngủ ban đêm và có thể mệt nhẹ vào ban ngày.
• Vitamin nhóm B (đặc biệt là B12): Vitamin B6 tham gia trực tiếp vào quá trình tổng hợp hormone ngủ melatonin, trong khi B12 duy trì hoạt động ổn định của hệ thần kinh, nên thiếu các vitamin này có thể làm rối loạn nhịp ngủ tự nhiên. Trẻ có thể khó ngủ kéo dài, ngủ không ổn định và đôi khi kèm mệt mỏi hoặc thiếu năng lượng.
• Magie: Vi chất này có vai trò giúp thư giãn hệ thần kinh và cơ, hỗ trợ cơ thể đi vào giấc ngủ dễ hơn. Những trẻ thiếu hụt magie thường có cảm giác không yên khi nằm, hay trở mình và ngủ chập chờn.
• Kẽm: Kẽm có vai trò hỗ trợ chức năng não và miễn dịch, gián tiếp ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Thiếu kẽm có thể làm trẻ ngủ không sâu giấc và dễ thức giấc.

Hướng dẫn xác định thiếu chất ở trẻ từ 2 – 10 tuổi

Thiếu chất khiến bé khó ngủ có sự khác biệt theo độ tuổi vì liên quan chặt chẽ đến mức độ trưởng thành của não và nhịp sinh học ngày – đêm. Tùy thuộc vào mức độ hoàn thiện của hệ thần kinh theo độ tuổi, biểu hiện khó ngủ do thiếu vi chất có thể khác nhau.

Đối với bé từ 2 – 5 tuổi

Trẻ nhỏ 2 – 5 tuổi có hệ thần kinh và đồng hồ sinh học chưa ổn định. Do đó thiếu chất thường ảnh hưởng đến toàn bộ chu kỳ 24 giờ, khiến trẻ vừa khó ngủ ban đêm vừa quấy, mệt hoặc ngủ kém vào ban ngày.

Biểu hiện khó ngủ thường gặp:

• Ban đêm: khó vào giấc, trằn trọc, ngủ chập chờn.
• Ban ngày: quấy, dễ cáu gắt, khó dỗ, mệt nhưng vẫn khó ngủ.

Thiếu chất ở nhóm tuổi này nên ưu tiên nghĩ đến thiếu sắt và vitamin D, kế đến là các vi chất như magie và kẽm.

Đối với trẻ từ 6 – 10 tuổi

Trẻ 6 – 10 tuổi có nhịp sinh học đã rõ ràng hơn và giấc ngủ ban đêm ổn định hơn nên thiếu chất thường bộc lộ rõ vào ban ngày, còn ban đêm chủ yếu là khó ngủ muộn hoặc ngủ kém sâu.

Biểu hiện khó ngủ thường gặp:

• Ban đêm: khó ngủ, ngủ muộn, ngủ không sâu giấc.
• Ban ngày: buồn ngủ, mệt mỏi, giảm tập trung, học kém, dễ cáu gắt, có cảm giác ngủ không đủ dù đã ngủ đủ giờ.

Trẻ ở nhóm này thường khó ngủ chủ yếu do thiếu sắt. Sau đó phụ huynh có thể chú ý đến vitamin D và các vitamin nhóm B, đặc biệt là B12.

Nếu muốn dùng thực phẩm chức năng thì phụ huynh nên cho bé xét nghiệm vi chất tổng quát. Tại DIAD, phụ huynh sẽ được đội ngũ bác sĩ trực tiếp hướng dẫn các bổ sung chất an toàn sau khi có kết quả xét nghiệm, đảm bảo phù hợp với thể trạng riêng của từng bé.

Tìm hiểu thêm về Gói xét nghiệm Vi chất Chuyên sâu.

Cách bổ sung chất cho trẻ nhỏ chuẩn y khoa

WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) và UNICEF (Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc) khuyến cáo nên ưu tiên bổ sung vi chất từ thực phẩm tự nhiên và thói quen sinh hoạt.

• Ưu tiên bổ sung sắt từ thịt bò, thịt heo, cá, trứng, các loại đậu và rau xanh đậm. Nên cho trẻ ăn kèm các loại trái cây giàu Vitamin C (cam, bưởi, dâu tây) trong bữa ăn để tăng tối đa khả năng hấp thu sắt từ rau củ.
• Tăng cường vitamin D từ cá béo (như cá hồi, cá thu), trứng, sữa.
• Ăn đa dạng các loại thực phẩm để bổ sung vitamin nhóm B, bao gồm thịt, cá, trứng, sữa, ngũ cốc nguyên cám, rau xanh…
• Bổ sung bữa phụ cho bé với những nguồn giàu magie/kẽm như đậu, hạnh nhân, hạt điều…
• Cân nhắc dùng sản phẩm bổ sung (D3) theo liều lượng khuyến cáo của bác sĩ.
• Ăn ngủ đúng giờ mỗi ngày.
• Vận động ít nhất 60 phút/ngày, bao gồm cả chơi, chạy và vận động nhẹ.
• Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ, đặc biệt là tiếp xúc ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại.

Xem thêm

• Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc thiếu chất gì?
• Trẻ 1 tuổi hay khóc đêm thiếu chất gì?
• Bé ngủ hay giật mình là thiếu chất gì?