Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc thiếu chất gì? Cách cải thiện
Trẻ sơ sinh ngủ ít là thiếu chất gì?
Khi trẻ ngủ không sâu giấc hoặc hay giật mình, một trong những nguyên nhân thường được nhắc đến là thiếu vi chất, đặc biệt là vitamin D, canxi, sắt, kẽm và magie.
- Thiếu vitamin D: Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi và tham gia vào hoạt động của hệ thần kinh. Khi thiếu vitamin D, cơ thể không sử dụng canxi hiệu quả, dẫn đến rối loạn dẫn truyền thần kinh và co cơ.
- Thiếu canxi: Canxi đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của cơ và truyền tín hiệu thần kinh. Khi thiếu canxi, cơ dễ bị kích thích, gây co cơ nhẹ hoặc cảm giác khó chịu, khiến trẻ khó duy trì giấc ngủ sâu và dễ tỉnh giấc.
- Thiếu sắt: Sắt liên quan đến hoạt động của hệ thần kinh và sự phát triển não bộ. Khi thiếu sắt, trẻ có thể gặp khó khăn khi bắt đầu giấc ngủ, dễ giật mình hoặc ngủ không sâu. Tình trạng này có thể đi kèm với mệt mỏi hoặc bú kém.
- Thiếu kẽm: Kẽm có vai trò trong phát triển thần kinh và điều hòa giấc ngủ. Khi thiếu kẽm, trẻ có thể trở nên quấy khóc nhiều hơn, khó chịu và khó duy trì giấc ngủ ổn định.
- Thiếu magie: Magie giúp ổn định hoạt động của hệ thần kinh và giảm kích thích cơ. Khi thiếu magie, hệ thần kinh dễ bị kích thích quá mức, khiến trẻ dễ giật mình, ngủ không sâu và khó thư giãn.

Vì sao thiếu chất khiến trẻ ngủ không sâu giấc?
Giấc ngủ của trẻ sơ sinh phụ thuộc chặt chẽ vào sự phát triển và hoạt động ổn định của hệ thần kinh. Khi cơ thể thiếu các vi chất quan trọng, quá trình điều hòa thần kinh và cơ bắp sẽ bị ảnh hưởng, khiến trẻ khó duy trì giấc ngủ sâu và dễ tỉnh giấc.
Các khoáng chất như canxi và magie đóng vai trò trong dẫn truyền tín hiệu giữa các tế bào thần kinh và kiểm soát hoạt động co – giãn cơ. Khi thiếu những chất này, tín hiệu thần kinh trở nên kém ổn định, làm tăng tính kích thích của hệ thần kinh và khiến trẻ dễ giật mình hoặc ngủ chập chờn. Ngoài ra, thiếu sắt có thể ảnh hưởng đến các chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến chu kỳ ngủ – thức, khiến trẻ khó vào giấc hoặc ngủ không sâu.
Vitamin D cũng có vai trò quan trọng không chỉ trong chuyển hóa canxi mà còn liên quan đến hoạt động của hệ miễn dịch và thần kinh. Khi thiếu vitamin D, khả năng điều hòa giấc ngủ của cơ thể bị ảnh hưởng, từ đó làm giảm chất lượng giấc ngủ. Sự kết hợp của thiếu nhiều vi chất cùng lúc là lý do khiến một số trẻ ngủ không sâu giấc kéo dài.

Dấu hiệu trẻ ngủ không sâu do thiếu chất
Không phải mọi trường hợp trẻ ngủ không sâu đều do thiếu chất. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, cha mẹ nên chú ý vì có thể liên quan đến thiếu vi chất:
- Trẻ hay giật mình khi ngủ: Giật mình khi vừa vào giấc hoặc trong lúc ngủ là dấu hiệu thường gặp khi hệ thần kinh của trẻ bị kích thích. Tình trạng này có thể liên quan đến thiếu vitamin D hoặc canxi, khiến hoạt động thần kinh và cơ bắp kém ổn định.
- Ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc: Trẻ ngủ không sâu, dễ tỉnh sau thời gian ngắn hoặc khó ngủ lại có thể do rối loạn điều hòa giấc ngủ. Thiếu các vi chất như sắt, magie hoặc kẽm có thể ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ – thức, khiến giấc ngủ không liên tục.
- Quấy khóc vào ban đêm: Nếu trẻ thường xuyên quấy khóc, khó dỗ khi đang ngủ, đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang khó chịu hoặc bị kích thích thần kinh. Thiếu vi chất khiến trẻ khó thư giãn và duy trì trạng thái ngủ sâu.
- Khó vào giấc ngủ: Trẻ mất nhiều thời gian để ngủ hoặc thường xuyên tỉnh khi vừa ngủ có thể do hệ thần kinh chưa được điều hòa tốt. Thiếu sắt hoặc magie có thể góp phần làm tăng tình trạng này.
- Kèm theo bú kém, chậm tăng cân hoặc dễ cáu gắt: Nếu trẻ ngủ không sâu đi kèm với bú kém, tăng cân chậm hoặc hay cáu gắt, nguy cơ thiếu vi chất sẽ cao hơn. Đây là những dấu hiệu cho thấy tình trạng dinh dưỡng có thể đang ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Cách cải thiện giấc ngủ cho trẻ tại nhà
Cha mẹ có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản tại nhà để cải thiện giấc ngủ cho trẻ sơ sinh, đặc biệt khi nguyên nhân liên quan đến dinh dưỡng và thói quen sinh hoạt:
- Bổ sung vitamin D3 theo khuyến cáo: Trẻ sơ sinh cần được bổ sung 400 IU Vitamin D3 mỗi ngày qua đường uống theo hướng dẫn của bác sĩ, thay vì tắm nắng trực tiếp.
- Cải thiện dinh dưỡng của mẹ nếu trẻ bú mẹ: Đối với trẻ bú mẹ hoàn toàn, chất lượng sữa phụ thuộc nhiều vào chế độ ăn của mẹ. Mẹ nên bổ sung đầy đủ thực phẩm giàu canxi, sắt, kẽm và vitamin để đảm bảo nguồn dinh dưỡng ổn định cho trẻ.
- Tạo môi trường ngủ phù hợp và ổn định: Không gian ngủ yên tĩnh, ánh sáng dịu và nhiệt độ dễ chịu giúp trẻ dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn. Tránh tiếng ồn lớn hoặc thay đổi môi trường đột ngột vì có thể khiến trẻ dễ giật mình và tỉnh giấc.
- Thiết lập thói quen ngủ đều đặn: Việc duy trì giờ ngủ cố định mỗi ngày giúp trẻ hình thành nhịp sinh học ổn định. Khi cơ thể quen với thời gian ngủ – thức, trẻ sẽ dễ vào giấc và ngủ sâu hơn.
- Theo dõi và điều chỉnh các yếu tố gây khó chịu: Cha mẹ cần đảm bảo trẻ không bị đói, tã sạch và cơ thể thoải mái trước khi ngủ. Những yếu tố nhỏ như ẩm ướt, đầy bụng hoặc khó chịu có thể khiến trẻ ngủ không sâu và dễ quấy khóc.
Có nên tự bổ sung vitamin cho trẻ không?
cha mẹ không nên tự ý bổ sung vitamin hoặc canxi cho trẻ sơ sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Mặc dù thiếu vi chất có thể là một nguyên nhân khiến trẻ ngủ không sâu giấc, nhưng không phải mọi trường hợp đều liên quan đến thiếu chất. Việc tự bổ sung khi chưa xác định nguyên nhân có thể không mang lại hiệu quả và làm chậm quá trình chẩn đoán đúng.
Ngoài ra, bổ sung vi chất không đúng liều hoặc không phù hợp với nhu cầu của trẻ có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng và ảnh hưởng đến sức khỏe. Một số vi chất như vitamin D, canxi hoặc sắt nếu dùng không đúng cách có thể gây tác dụng không mong muốn.
Cách an toàn nhất là đưa trẻ đi thăm khám khi có dấu hiệu bất thường, thực hiện xét nghiệm khi cần thiết và tuân theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo bổ sung đúng loại, đúng liều và phù hợp với tình trạng của trẻ.
Nếu bạn đang lo lắng về tình trạng ngủ không sâu giấc của bé, hãy cân nhắc đưa trẻ đến Trung tâm y khoa DIAG để được thăm khám dinh dưỡng và kiểm tra vi chất. Tại đây, bạn có thể thực hiện các xét nghiệm đánh giá vitamin và khoáng chất giúp xác định chính xác nguyên nhân và được tư vấn bổ sung phù hợp, an toàn. Tìm hiểu thêm tại website Trung Tâm Y Khoa DIAG.
2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7954071/
3. https://www.mdpi.com/1422-0067/23/3/1430
4. https://www.2minutemedicine.com/vitamin-d-deficiency-may-be-associated-with-sleep-disorders-in-children/
5. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11917401/
6. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1389945718303691