Bé hay chảy máu cam là thiếu chất gì và cách chăm sóc khoa học

Chảy máu cam ở trẻ nhỏ xảy ra khi các mao mạch nhỏ trong niêm mạc mũi bị vỡ (do ngoáy mũi, khô mũi, viêm nhiễm), kết hợp với niêm mạc mũi vốn rất mỏng và dễ tổn thương càng khiến bé dễ bị chảy máu cam. Trong khi đó, thiếu chất không tạo ra các tổn thương trực tiếp lên mạch máu mà được xem như yếu tố “phụ trợ” tạo điều kiện để tình trạng chảy máu dễ xảy ra hơn.

Trẻ thiếu Vitamin C dễ bị chảy máu cam

Vitamin C là vi chất thiết yếu trong quá trình tạo collagen giúp duy trì độ bền của thành mạch máu, da và niêm mạc.

Khi trẻ bị thiếu vitamin C kéo dài thì quá trình tổng hợp collagen bị suy giảm, khiến các mao mạch trở nên mỏng manh, kém bền và dễ vỡ. Niêm mạc mũi vốn chứa rất nhiều mao mạch nhỏ nên chỉ cần va chạm nhẹ, ngoáy mũi hoặc khô niêm mạc cũng có thể gây chảy máu cam tái diễn.

Nếu tình trạng thiếu vitamin C không được phát hiện và điều trị, trẻ có thể bị thiếu máu do mất máu kéo dài và giảm hấp thu sắt, mệt mỏi, suy dinh dưỡng và trong những trường hợp nặng có thể xuất hiện các biến chứng xuất huyết nghiêm trọng hơn.

Một số thiếu hụt vi chất hiếm gặp khác

Các vitamin/vi chất khác cũng có thể liên quan đến chảy máu nhưng rất hiếm khi là nguyên nhân gây chảy máu cam ở trẻ nhỏ khỏe mạnh với chế độ ăn hiện đại, vì chỉ khi thiếu hụt ở mức nặng hoặc có bệnh lý kèm theo thì mới gây ảnh hưởng rõ rệt.

• Vitamin K: Thiếu vitamin K có thể làm máu khó đông hơn, nhưng tình trạng này chủ yếu gặp ở trẻ sơ sinh chưa được tiêm dự phòng hoặc trẻ có bệnh gan, rối loạn hấp thu.
• Vitamin A: Thiếu vitamin A có thể làm niêm mạc khô và dễ tổn thương hơn, nhưng hiếm khi gây chảy máu nếu không có yếu tố kích thích.

Việc chăm sóc trẻ hay bị chảy máu cam không đơn thuần là rửa sạch và cầm máu, mà cha mẹ cần phải hiểu rõ khi nào bé thật sự đang thiếu chất để có hướng cải thiện phù hợp.

Không phải lúc nào trẻ bị chảy máu mũi cũng do thiếu chất. Nếu thật sự thiếu chất thì cũng cần được cải thiện một cách khoa học thay vì tự ý mua các sản phẩm bổ sung mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.

Bạn có thể chọn xét nghiệm Vi chất Tổng quát tại DIAG để biết được bé đang thiếu hụt chất nào. Đây là xét nghiệm máu cần thiết để xác định đúng chất cần bổ sung, và sẽ có chuyên gia y tế hướng dẫn cách cải thiện cụ thể.

Tìm hiểu thêm về Gói xét nghiệm Vi chất Chuyên sâu.

Cách chăm sóc bé hay chảy máu cam chuẩn y khoa

Xử trí đúng khi bé đang chảy máu mũi

• Giữ trẻ ngồi thẳng và đầu hơn cúi về phía trước, giúp tránh nuốt máu gây nôn hoặc sặc.
• Dùng ngón tay bóp chặt hai cánh mũi và giữ liên tục khoảng 10 phút.
• Để bé thở bằng miệng, có thể nhổ máu ra nếu máu chảy xuống họng.
• Nên kết hợp chườm lạnh nhẹ vùng mũi.

Chăm sóc mũi để giảm tái phát

• Nhỏ hoặc xịt nước muối sinh lý 0.9% mỗi ngày hoặc bôi một lớp mỏng vaseline để để giữ ẩm niêm mạc mũi.
• Cắt móng tay gọn và hạn chế ngoáy mũi để tránh làm tổn thương mũi.
• Hướng dẫn trẻ xì mũi nhẹ nhàng.
• Nếu bé có các bệnh về mũi như viêm mũi, dị ứng thì cần khám bác sĩ để điều trị, tránh để bệnh làm tăng nguy cơ chảy máu trở lại.

Cải thiện chế độ dinh dưỡng hợp lý

• Đảm bảo chế độ ăn cân đối với đầy đủ thịt cá, rau củ quả, tinh bột.
• Không tự ý bổ sung vi chất bằng thuốc/TPCN nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

Nhận diện đúng dấu hiệu trẻ cần đi khám bác sĩ

Phụ huynh cần đưa bé đi khám nếu có một trong các dấu hiệu sau đây:

• Chảy máu kéo dài > 15 – 20 phút dù đã bóp mũi đúng cách.
• Chảy máu tái phát nhiều lần ≥ 1 – 2 lần/tuần.
• Chảy máu nhiều, thành tia hoặc khó cầm máu.
• Chảy máu có kèm theo dễ bầm tím, mệt, xanh xao, chảy máu nướu…