Viêm cầu thận có nguy hiểm không? Dấu hiệu và cảnh báo

Khái quát về viêm cầu thận

Viêm cầu thận là tình trạng viêm xảy ra tại các tiểu cầu thận, nơi máu được lọc để tạo thành nước tiểu. Tiểu cầu thận là cấu trúc nhỏ bên trong thận có nhiệm vụ loại bỏ chất thải, ion và dư thừa nước khỏi máu, đồng thời giữ lại các thành phần quan trọng như protein và tế bào máu. Khi các tiểu cầu thận bị tổn thương hoặc viêm, quá trình lọc máu có thể bị gián đoạn, dẫn đến các biểu hiện bệnh lý.

Viêm cầu thận có thể xuất phát từ những nguyên nhân sau:

• Nhiễm trùng vi khuẩn, điển hình là liên cầu khuẩn nhóm A gây viêm họng hoặc nhiễm trùng da, dẫn đến phản ứng viêm tại cầu thận.
• Bệnh tự miễn như lupus ban đỏ, viêm mạch, trong đó hệ miễn dịch tấn công nhầm vào cấu trúc thận, gây tổn thương.
• Các yếu tố chuyển hóa lâu dài như đái tháo đường (tiểu đường), tăng huyết áp, làm ảnh hưởng cấu trúc và chức năng cầu thận.
• Một số thuốc hoặc độc tố cũng có thể gây viêm cầu thận hoặc làm tình trạng bệnh trở nên nặng hơn.

Viêm cầu thận được phân thành hai loại chính:

• Viêm cầu thận cấp tính: Xảy ra đột ngột, thường sau các nhiễm trùng như viêm họng do vi khuẩn liên cầu.
• Viêm cầu thận mạn tính: Tiến triển âm thầm trong thời gian dài và thường do các nguyên nhân mạn tính như lupus ban đỏ hệ thống (bệnh tự miễn), tiểu đường, hoặc tăng huyết áp kéo dài.

Bệnh viêm cầu thận có nguy hiểm không?

Bệnh viêm cầu thận rất nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bệnh gây tổn thương trực tiếp đến tiểu cầu thận – cấu trúc lọc máu quan trọng, dẫn đến tích tụ độc tố, suy thận cấp hoặc mạn tính, tăng huyết áp kháng trị và các biến chứng đe dọa tính mạng.

Bệnh viêm cầu thận ở nam giới có thể nguy hiểm hơn do nam giới có nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu cao hơn (do giải phẫu niệu đạo dài) và thường kèm tăng huyết áp, hút thuốc – yếu tố làm bệnh tiến triển nhanh đến suy thận mạn.

Bệnh viêm cầu thận cấp có nguy hiểm không?

Bệnh viêm cầu thận cấp nguy hiểm nhưng tiên lượng tốt nếu phát hiện sớm. Viêm cầu thận cấp thường do vi khuẩn liên cầu sau viêm họng, triệu chứng xuất hiện đột ngột 1 – 3 tuần sau nhiễm trùng.

Biến chứng của viêm cầu thận cấp nguy hiểm nhất là suy thận cấp (5 – 10% cần lọc máu khẩn cấp), tăng huyết áp đột ngột gây phù não/suy tim cấp, hội chứng thận hư với mất protein nặng và phù nề toàn thân. Nếu không điều trị kháng sinh kịp thời, nhiễm trùng lan rộng gây nhiễm trùng huyết.

Bị viêm cầu thận mạn có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận mạn rất nguy hiểm vì tiến triển âm thầm, dẫn đến suy thận mãn tính giai đoạn cuối. Viêm cầu thận mạn do tự miễn (lupus), đái tháo đường hoặc tăng huyết áp kéo dài. Tổn thương tích tụ dần, gây protein niệu mạn tính, thiếu máu, tăng huyết áp kháng trị.

Biến chứng bao gồm suy tim do thiếu máu và quá tải nước, hội chứng thận hư nặng. Khoảng 50% bệnh nhân tiến đến chạy thận hoặc ghép thận sau 10 – 20 năm. Viêm cầu thận mạn ở nam giới thường liên quan tăng huyết áp, làm bệnh nặng hơn do lối sống.

Xem thêm: Dấu hiệu viêm cầu thận

Triệu chứng nhận biết sớm viêm cầu thận

Nhận biết sớm giúp giảm nguy hiểm từ viêm cầu thận. Triệu chứng phổ biến:

Triệu chứng viêm cầu thận cấp

Viêm cầu thận cấp thường khởi phát đột ngột, tiến triển nhanh trong vài ngày đến vài tuần. Người bệnh thường nhận thấy sự thay đổi rõ rệt của nước tiểu và toàn thân.

• Phù nề khởi phát nhanh: Phù xuất hiện đột ngột, rõ nhất quanh mắt vào buổi sáng, sau đó lan xuống chân tay. Phù mềm, ấn lõm, do thận giảm khả năng lọc dẫn đến ứ nước.
• Tiểu máu đại thể hoặc tiểu nâu: Nước tiểu đỏ, nâu hoặc màu rỉ sắt là đặc trưng của viêm cấp. Triệu chứng xuất hiện nhanh sau đợt nhiễm trùng như viêm họng, viêm da (thường do liên cầu).
• Tiểu ít (thiểu niệu): Lượng nước tiểu giảm rõ, dưới 400 mL/ngày, cho thấy giảm khả năng lọc cấp tính của thận.
• Tăng huyết áp đột ngột: Huyết áp có thể tăng cao nhanh chóng, dẫn đến nhức đầu, nặng đầu, chóng mặt. Đây là hậu quả của giữ muối – nước và co mạch toàn thân.
• Đau lưng hoặc đau vùng thận: Đau âm ỉ hoặc căng tức vùng hông – lưng do thận sưng viêm.
• Các biểu hiện toàn thân khác: Người bệnh có thể gặp mệt mỏi, sốt nhẹ, chán ăn, buồn nôn. Trường hợp nặng có thể xuất hiện khó thở hoặc phù phổi cấp, là tình trạng nguy hiểm cần cấp cứu.

Triệu chứng viêm cầu thận mạn

Viêm cầu thận mạn thường tiến triển âm thầm, kéo dài nhiều tháng đến nhiều năm. Giai đoạn đầu có thể không có triệu chứng (silent), chỉ phát hiện qua xét nghiệm.

• Phù nề mạn tính, tiến triển chậm: Phù nhẹ, kéo dài, tăng dần theo thời gian. Không rầm rộ như thể cấp. Phù chân, mắt cá, bàn chân là phổ biến nhất.
• Tiểu bất thường kéo dài: Protein niệu dai dẳng gây nước tiểu sủi bọt. Tiểu máu vi thể có thể xuất hiện nhưng không thấy bằng mắt thường. Người bệnh thường không nhận ra cho đến khi xét nghiệm.
• Tăng huyết áp mạn tính và khó kiểm soát: Do tổn thương cầu thận kéo dài, người bệnh thường bị tăng huyết áp ổn định nhưng khó điều chỉnh. Đây là yếu tố làm bệnh tiến triển nhanh hơn.
• Mệt mỏi và thiếu máu: Giảm sản xuất erythropoietin dẫn đến thiếu máu mạn. Người bệnh cảm thấy mệt mỏi, giảm sức bền, da xanh, khó tập trung.
• Giảm chức năng thận âm thầm: Các triệu chứng giống suy thận mạn nhẹ đến trung bình: chán ăn, buồn nôn, ngứa, phù, đau đầu, chuột rút về đêm. Khi chức năng thận giảm sâu, có thể xuất hiện dấu hiệu urê máu cao.
• Các biểu hiện giai đoạn muộn: Nếu không điều trị, bệnh tiến triển thành suy thận mạn giai đoạn cuối (ESKD) với các biểu hiện:
  • Khó thở
  • Ứ dịch nặng
  • Tăng kali máu
  • Nhầm lẫn, rối loạn ý thức
  • Cần lọc máu hoặc ghép thận

Xem thêm: Viêm cầu thận có lây không?

Chẩn đoán bệnh viêm cầu thận

Chẩn đoán viêm cầu thận giống nhau ở nam và nữ, không phân biệt giới tính. Cụ thể:

• Xét nghiệm nước tiểu: Có sự hiện diện của protein (protein niệu), hồng cầu và bạch cầu. Mức độ protein niệu giúp bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương cầu thận.
• Siêu âm thận: Thận to (>12cm) ở cấp tính, teo nhỏ (<9cm) ở mạn tính; loại trừ tắc nghẽn.
• Sinh thiết thận: Tiêu chuẩn vàng để xác định loại tổn thương mô bệnh học tại cầu thận. Kết hợp với xét nghiệm miễn dịch trong máu (như kháng thể kháng nhân, ANCA) để xác định nguyên nhân cụ thể.

Phát hiện sớm viêm cầu thận ngay hôm nay tại Trung tâm Y khoa DIAG – địa chỉ uy tín với hơn 40 chi nhánh khắp TP.HCM các tỉnh lân cận. DIAG cung cấp gói xét nghiệm chức năng thận toàn diện (creatinine, ure, protein niệu, hồng cầu niệu), kết quả gửi trực tuyến/SMS, tư vấn bác sĩ miễn phí và lấy mẫu tận nhà tiện lợi.

Đăng ký ngay tại website https://diag.vn/ hoặc hotline 19001717 để kiểm tra sức khỏe thận, giảm nguy cơ suy thận – bảo vệ tương lai!

Xem thêm: Viêm cầu thận có di truyền không?

Biện pháp điều trị viêm cầu thận

Điều trị viêm cầu thận tập trung loại bỏ nguyên nhân, kiểm soát triệu chứng và ngăn biến chứng. Sử dụng kháng sinh theo chỉ định nếu có nhiễm khuẩn:

• Thuốc ức chế men chuyển hoặc ức chế thụ thể giúp kiểm soát huyết áp và bảo vệ thận.
• Thuốc lợi tiểu giúp giảm phù.
• Thuốc ức chế miễn dịch (Corticoid) được chỉ định chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa trong các trường hợp bệnh do nguyên nhân tự miễn.

Trong trường hợp suy thận cấp tiến triển nặng hoặc suy thận mạn giai đoạn cuối (khi thận mất gần như hoàn toàn chức năng), bác sĩ sẽ chỉ định lọc máu hoặc ghép thận.

Giải pháp phòng ngừa biến chứng viêm cầu thận

Phòng ngừa biến chứng viêm cầu thận và nâng cao chất lượng cuộc sống hiệu quả qua lối sống lành mạnh:

• Chữa sớm nhiễm trùng: Viêm họng, da phải dùng kháng sinh do bác sĩ kê (Penicillin x 10 ngày). Người bệnh không tự ý mua và sử dụng thuốc tránh liên cầu gây viêm cầu thận cấp.​
• Kiểm soát huyết áp: Giữ <130/80mmHg bằng thuốc ACEi (Lisinopril), tập thể dục 30 phút/ngày (đi bộ nhanh).​
• Kiểm soát tiểu đường: Đo đường huyết định kỳ, HbA1c <7% bằng thuốc + ăn kiêng tránh tổn thương thận lâu dài.​
• Ăn uống lành mạnh: Rau củ quả nhiều (50% khẩu phần), ít đạm (thịt cá 100g/ngày). Hạn chế lượng muối tiêu thụ dưới 5g/ngày (tương đương khoảng 1 thìa cà phê muối) để giúp kiểm soát huyết áp và giảm phù.
• Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Xét nghiệm nước tiểu (protein/hồng cầu niệu), creatinin 1 – 2 lần/năm giúp phát hiện sớm trước khi suy thận.​
• Tiêm chủng ngừa: Cúm, phế cầu, ngừa nhiễm trùng hô hấp.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Xem thêm

• Viêm cầu thận có lây không?
• Viêm cầu thận có kiêng quan hệ?
• Viêm cầu thận có nên uống nhiều nước?