Giải đáp: Uống trà có bị sỏi thận không?

Uống trà có bị sỏi thận không?

Việc bạn uống trà thường xuyên không làm tăng nguy cơ bị sỏi thận. Tuy trong trà chứa oxalate, hợp chất có thể kết hợp với canxi trong nước tiểu tạo sỏi canxi oxalate – chiếm đa số các ca sỏi thận. Theo Hướng dẫn điều trị của Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ (AUA) cho thấy việc uống trà đen có thể làm tăng lượng oxalate, tuy nhiên tác dụng lợi tiểu của trà giúp bù trừ một phần rủi ro này. Người có tiền sử sỏi thận nên ưu tiên trà xanh thay vì trà đen đậm đặc.

National Kidney Foundation cũng nhấn mạnh trà không nằm trong danh sách cấm, miễn bạn vẫn tránh đồ uống có đường.

Bị sỏi thận có uống được chè xanh không?

Người bị sỏi thận có thể uống chè xanh ở mức vừa phải (1-2 tách/ngày, pha loãng), vì catechin giúp ngăn ngừa hình thành tinh thể sỏi canxi oxalate mà không tăng oxalate niệu đáng kể. Bạn cũng nên kết hợp uống đủ 2-3 lít nước/ngày để giúp giảm rủi ro tái phát.​

Chè xanh chứa catechin (EGCG) – chất chống oxy hóa ức chế oxy hóa, giảm bài tiết oxalate qua nước tiểu và ngăn tinh thể CaOx bám dính vào thận. Nghiên cứu trên bệnh nhân hypercalciuria cho thấy người uống chè xanh hàng ngày không tăng nguy cơ sỏi COM (calcium oxalate monohydrate) ở nữ, thậm chí giảm tỷ lệ này so với không uống.

Mặc dù oxalate trong chè xanh khoảng 2-35 mg/tách (thấp hơn trà đen), việc uống đặc hoặc quá 2-3 tách/ngày có thể tăng supersaturation oxalate ở người nhạy cảm. Bạn nên tránh thêm đường hoặc uống lúc đói để không ảnh hưởng hấp thụ.

Xem thêm: Ăn mặn có bị sỏi thận không?

Lời khuyên khi uống trà dành cho người bệnh sỏi thận hoặc dễ hình thành sỏi

Đối với người bệnh sỏi thận hoặc thuộc nhóm nguy cơ dễ hình thành sỏi thận, bạn cần tuân thủ lời khuyên cụ thể để giảm rủi ro từ oxalate như sau:

• Lượng trà và cách pha: Điều chỉnh khuyến nghị tổng lượng oxalate nạp vào nên dưới 50mg/ngày đối với người đang điều trị hoặc có cơ địa dễ tạo sỏi. Bạn nên pha loãng bằng nước nóng 80-90°C, chỉ nên ngâm túi trà trong thời gian ngắn (dưới 2 phút) và bỏ bã ngay. Tránh ngâm trà quá lâu vì sẽ làm tăng lượng oxalate hòa tan trong nước. Nếu muốn uống trà đen, hãy pha thêm một chút sữa tươi. Canxi trong sữa sẽ ‘khóa’ oxalate ngay tại dạ dày, ngăn không cho nó đi xuống thận tạo sỏi.
• Trà pha lạnh: Một số nghiên cứu cho thấy pha trà lạnh (cold brew) có thể chiết xuất ít oxalate và caffeine hơn so với pha nước sôi, là một lựa chọn an toàn hơn cho người thích uống trà.
• Kết hợp uống nước và chế độ ăn: Uống tối thiểu 2-2.5 lít nước lọc/ngày, tăng lên nếu uống trà để giảm nồng độ oxalate niệu dưới 40mg/24h. Hạn chế thực phẩm cao oxalate (rau bina, củ cải đường, chocolate); bổ sung chanh tăng citrate ức chế sỏi. Tránh trà ngay sau bữa để không cản hấp thụ sắt/canxi.​
• Theo dõi định kỳ và thăm khám bác sĩ: Kiểm tra nước tiểu 24h định kỳ để đánh giá oxalate, citrate, supersaturation; điều chỉnh theo loại sỏi. Nếu tái phát hoặc hyperoxaluria, bạn cần ngừng trà và dùng thuốc theo chỉ định tiết niệu.​

Đối tượng không nên hoặc hạn chế uống trà

Trà cần hạn chế ở một số đối tượng nhạy cảm do caffeine, tannin và oxalate vì có thể gây tác dụng phụ.

• Đối tượng thiếu máu: Trà xanh chứa tannin ức chế hấp thu sắt không heme lên đến 60-70%, nguy hiểm cho người thiếu máu thiếu sắt; nên uống cách bữa ăn 1-2 giờ.
• Phụ nữ mang thai: Phụ nữ đang mang thai/cho con bú hạn chế dưới 2 tách/ngày vì caffeine qua nhau thai/sữa mẹ gây kích thích tim thai hoặc mất ngủ trẻ.​
• Bệnh nhân tim mạch, gan và thận: Bệnh nhân tim mạch nặng hoặc tăng huyết áp tránh caffeine gây nhịp tim nhanh; Người mắc bệnh thận mãn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng trà cho phép, do trong trà có chứa Kali và Cafein có thể ảnh hưởng đến điện giải và huyết áp. Trẻ nhỏ dưới 12 tuổi và người mất ngủ/táo bón tránh do kích thích ruột làm nặng thêm.

Xem thêm

• Uống C sủi bạn đêm cơ bị sỏi thận không?
• Bị sỏi thận có ảnh hưởng đến sinh lý không?
• Uống bột sắn dây sống có bị sỏi thận không?