U tuyến thượng thận là gì? Dấu hiệu và hướng điều trị

U tuyến thượng thận là gì?

U tuyến thượng thận là tình trạng xuất hiện khối u tại tuyến thượng thận. Nguyên nhân chủ yếu do sự phát triển bất thường của tế bào tuyến thượng thận, dẫn tới rối loạn sản xuất hormone và ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan trong cơ thể.

Tùy theo tính chất và nguồn gốc (từ vỏ hoặc tủy thượng thận) mà khối u được chia thành hai loại: lành tính và ác tính.

Xem thêm: Suy tuyến thượng thận

U tuyến thượng thận lành tính

Các u lành tính phát triển chậm, không lan rộng hoặc di căn sang cơ quan khác, thường không gây nguy hiểm đến tính mạng.

• Adenoma vỏ thượng thận: Đây là khối u phát triển chậm. Nếu tiết hormone bất thường có thể gây hội chứng Cushing (thừa Cortisol) hoặc hội chứng Conn (thừa Aldosterone).
• U Myelolipoma: Là khối u lành tính hiếm gặp, thường không tiết hormone và không gây triệu chứng, chỉ tình cờ phát hiện qua siêu âm, CT-Scan.
• U nang tuyến thượng thận: Là khối u chứa dịch, phát triển chậm, thường không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Nếu khối u lớn có thể chèn ép lên các cơ quan xung quanh gây đau.

U tuyến thượng thận ác tính

U ác tính thường phát triển nhanh, có thể xâm lấn và di căn sang các cơ quan khác.

• Ung thư biểu mô vỏ thượng thận: Đây là u phát triển từ vỏ thượng thận, phát triển nhanh và di căn sang gan, phổi, xương. Tiềm ẩn rủi ro hoại tử, xuất huyết nếu không can thiệp y tế.
• U nguyên bào thần kinh tuyến thượng thận: Xuất hiện chủ yếu ở trẻ em, có nguồn gốc từ tủy thượng thận hoặc hạch giao cảm. U có thể cảm nhận rõ khi sờ, gây đau và các vấn đề liên quan đến rối loạn tiêu hóa.
• U tủy thượng thận (Pheochromocytoma): Có thể tiết quá nhiều Catecholamine gây tăng huyết áp nghiêm trọng. Khối u có thể lan rộng và di căn sang gan, phổi, xương.

Xem thêm: Suy thượng thận mạn

Triệu chứng u tuyến thượng thận

Các triệu chứng thường xảy ra ở bệnh nhân có u ác tính và sẽ có sự khác biệt dựa vào loại u và khả năng tiết hormone:

• Tăng huyết áp từng cơn, kèm cảm giác hồi hộp và tim đập nhanh, lo âu, căng thẳng.
• Đau âm ỉ vùng bụng trên hoặc thượng vị.
• Đổ mồ hôi nhiều, nhịp tim nhanh, đau đầu.
• Yếu cơ, chuột rút, mệt mỏi.
• Buồn nôn, nôn hoặc khó tiêu.
• Rối loạn kinh nguyệt hoặc thay đổi ham muốn tình dục.
• Nổi mụn trứng cá hoặc mọc lông bất thường.

Lưu ý: Ở bệnh nhân u tuyến thượng thận ác tính có thể xuất hiện tình trạng sụt cân bất thường. Trong khi đó, bệnh nhân hội chứng Cushing thường xuất hiện hiện tượng tăng cân (chủ yếu ở vùng mặt và bụng).

Nguyên nhân gây u tuyến thượng thận

U tuyến thượng thận thường xảy ra do:

• Yếu tố di truyền và bẩm sinh: Ví dụ như hội chứng Von Hippel-Lindau, đa u nội tiết MEN 2, u xơ thần kinh NF1.
• Do tổn thương gây viêm hoặc nhiễm trùng: Có thể gây tổn thương mô tuyến thượng thận, tạo điều kiện cho khối u phát triển.
• Các yếu tố khác: Tuổi cao, ung thư ở các cơ quan khác di căn sang, các bệnh về rối loạn chuyển hóa, béo phì.

U tuyến thượng thận có nguy hiểm không?

Phần lớn u tuyến thượng thận là lành tính, không phải ung thư và ít gây nguy hiểm. Tuy nhiên, u ác tính và tiết hormone tiềm ẩn nguy cơ phát triển thành ung thư và di căn sang gan, phổi, xương, làm tăng rủi ro tử vong. Các biến chứng có thể xảy ra gồm:

• Khối u chèn lên các cơ quan khác như thận, ruột hoặc mạch máu. Trường hợp u bị vỡ có thể gây xuất huyết ổ bụng.
• Rối loạn hormone gây hội chứng Cushing, hội chứng Conn, bệnh pheochromocytoma.
• Tăng huyết áp kéo dài, làm tăng nguy cơ tổn thương tim và mạch máu, tiềm ẩn rủi ro suy tim, đột quỵ.
• Rối loạn điện giải dẫn đến yếu cơ, rối loạn nhịp tim, liệt cơ.
• Biến chứng sau phẫu thuật như nhiễm trùng, chảy máu hoặc rối loạn hormone nếu không theo dõi cẩn thận.

Các xét nghiệm chẩn đoán u tuyến thượng thận

Để chẩn đoán u tuyến thượng thận, bác sĩ thường chỉ định:

• Xét nghiệm máu: Đo nồng độ Cortisol, Aldosterone, Catecholamine để đánh giá chức năng tuyến thợng thận và kiểm tra khối u tiết hormone hay không.
• Xét nghiệm nước tiểu: Đo nồng độ Cortisol, Catecholamine để đánh giá chính xác khả năng tiết hormone của u.
• Chụp CT scan, MRI: Xác định kích thước, vị trí và đặc điểm của khối u để phân biệt u lành hoặc nghi ngờ ác tính.
• Chụp PET, PET/CT: Tiêm phóng xạ vào tĩnh mạch và chụp, để phát hiện ung thư hoặc đánh giá mức độ di căn của khối u.
• Chụp MIBG: Tiêm phóng xạ vào tĩnh mạch và chụp để phát hiện u tủy thượng thận (Pheochromocytoma) và một số u thần kinh nội tiết khác.
• Sinh thiết: Chỉ chỉ định khi cần xác định chính xác bản chất khối u hoặc nghi ngờ khối u đã di căn.

Hiện nay, DIAG là trung tâm y khoa chuyên cung cấp dịch vụ xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh chất lượng cao. Các kết quả tại DIAG có giá trị cao trong việc điều trị.

Khách hàng có thể liên hệ với DIAG qua :

• Trang chủ Diag: https://diag.vn/
• Hotline: 1900 1717

Phương pháp điều trị u tuyến thượng thận

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính để cắt bỏ khối u. Trong trường hợp khối u không thể cắt bỏ hoàn toàn hoặc tái phát, bác sĩ có thể chỉ định:

• Đốt sóng cao tần, đông lạnh u, hóa tắc mạch: Phá hủy hoặc thu nhỏ khối u ở vị trí không thể phẫu thuật.
• Hóa trị: Tiêu diệt tế bào ung thư và kiểm soát lượng hormone tiết ra.
• Xạ trị: Dùng tia phóng xạ để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc thu nhỏ khối u.
• Bổ sung hormone thay thế: Nhằm phòng ngừa tình trạng thiếu hụt hormone do chức năng tuyến thượng thận suy giảm sau điều trị.

Biện pháp phòng ngừa u tuyến thượng thận

Để phòng ngừa bị u tuyến thượng thận, mọi người nên:

• Giữ cân nặng hợp lý, có chế độ ăn uống và tập luyện phù hợp với thể trạng.
• Tránh hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, chất kích thích.
• Hạn chế tiếp xúc với các chất độc hại.
• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu gia đình có tiền sử mắc u tuyến thượng thận hoặc bệnh di truyền liên quan.

Xem thêm: Tăng tuyến thượng thận

Lời kết

Trong bài viết này, Diag đã cung cấp các thông tin liên quan đến bệnh học u tuyến thượng thận. Nắm rõ cơ chế bệnh u tuyến thượng thận giúp mọi người chủ động trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân, kịp thời thăm khám nếu phát hiện bất thường.

Xem thêm: Adenoma tuyến thượng thận