Mổ nội soi sỏi thận bằng ống mềm là gì? Thực hiện như thế nào?

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Tán sỏi thận ống mềm là gì?

Tán sỏi thận ống mềm là một phương pháp điều trị sỏi thận ít xâm lấn. Cách này được thực hiện bằng một ống soi mềm siêu nhỏ có camera để tìm và sử dụng tia laser để tán vụn viên sỏi, nhờ đó làm sạch sỏi mà không phải mổ rạch da.

Ống soi mềm là thiết bị nội soi linh hoạt với sự kết hợp giữa camera kỹ thuật số, hệ thống sợi quang, đèn LED lạnh và ống dẫn nước, giúp bác sĩ dễ dàng tìm kiếm viên sỏi và phá hủy nó.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ (AUA) và Châu Âu (EAU), mổ nội soi sỏi thận bằng ống mềm là phương pháp tiêu chuẩn trong điều trị những trường hợp kích thước sỏi ≤ 20mm với tỷ lệ sạch sỏi rất cao.

• Hiệu quả sạch sỏi đến 90%: Ống soi uốn cong linh hoạt 270° giúp bác sĩ tiếp cận mọi vị trí trong thận, nhờ đó tia laser có thể phát huy tác dụng tán sạch sỏi.
• An toàn, ít đau: Phương pháp này không không cần rạch da mà đi qua đường tiểu tự nhiên, nên hầu như không gây tổn thương hệ thống tiết niệu và ít chảy máu.
• Ít biến chứng: Ống soi mềm hiện đại với camera HD và hệ thống điều khiển chính xác giúp bác sĩ thao tác an toàn, hạn chế rách niệu quản hoặc nhiễm khuẩn. Các biến chứng nghiêm trọng rất hiếm gặp, hầu hết chỉ là đau nhẹ hoặc tiểu buốt thoáng qua.
• Phục hồi nhanh: Vì không thực hiện mổ qua da nên bệnh nhân có thể đứng dậy, ăn uống và đi lại tương đối thoải mái chỉ vài giờ sau khi tán sỏi. Thời gian xuất viện thường ngắn trong vòng 24 giờ.

Tán sỏi thận bằng ống mềm dành cho những đối tượng nào?

Mổ nội soi sỏi thận bằng ống mềm phù hợp với một số ca bệnh có sỏi kích thước từ nhỏ đến trung bình, đường niệu đạo thông thoáng và không có nhiễm khuẩn tiết niệu. Đây là những yếu tố cần thiết cho phép ống soi tiếp cận sỏi mà không bị cản trở quá mức.

Dựa theo đặc điểm này mà các đối tượng sau đây sẽ phù hợp để tán sỏi thận bằng ống mềm:

• Người có sỏi kích thước ≤ 20mm.
• Người có sỏi nằm ở vị trí khó tiếp cận như đài dưới hoặc đài sau thận.
• Người có sỏi niệu quản trên hoặc sỏi kẹt ở chỗ nối bể thận – niệu quản.
• Người béo phì hoặc có dị dạng thận – niệu quản.
• Người đã được tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL) nhưng thất bại.
• Người không thể mổ qua da (PCNL) do nguy cơ chảy máu cao hoặc rối loạn đông máu.
• Người có sỏi tái phát nhiều lần hoặc còn sót sau phẫu thuật trước.
• Trẻ em hoặc người trẻ tuổi cần bảo tồn chức năng thận tối đa.
• Người có nhiều viên sỏi nhỏ rải rác trong thận.
• Người cần hồi phục nhanh để trở lại công việc hoặc sinh hoạt sớm.

Xem thêm: Tán sỏi thận bao lâu?

Quy trình mổ nội soi sỏi thận bằng ống mềm

Cụ thể quy trình tán sỏi bằng ống mềm được thực hiện như sau:

• Bước 1: Chuẩn bị và gây mê toàn thân hoặc gây tê vùng cơ thể để đảm bảo thoải mái, không đau trong suốt quá trình thực hiện.
• Bước 2: Kiểm tra đường tiết niệu bằng cách sử dụng ống soi nhỏ đi từ niệu đạo lên bàng quang để kiểm tra lối vào niệu quản có thông thoáng hay không.
• Bước 3: Đặt ống dẫn đường được luồn qua niệu quản để định hướng và đảm bảo ống soi mềm tiếp cận vị trí viên sỏi một cách an toàn.
• Bước 4: Đưa ống soi mềm tiếp cận viên sỏi theo đường ống dẫn.
• Bước 5: Sử dụng camera HD trên đầu ống soi để xác định vị trí, kích thước và hình dạng của viên sỏi.
• Bước 6: Sử dụng sợi laser và bắn tia laser để tán vụn viên sỏi thành các mảnh nhỏ.
• Bước 7: Lấy mảnh sỏi ra ngoài bằng rọ chuyên dụng, hoặc để mảnh sỏi được rửa trôi ra ngoài bằng dòng nước chảy liên tục qua ống soi.
• Bước 8: Quan sát lại toàn bộ đài – bể thận để đảm bảo không còn mảnh sỏi lớn nào sót lại.
• Bước 9: Đặt ống thông JJ trong niệu đạo (nếu cần) để giúp nước tiểu lưu thông tốt và tránh sưng hẹp sau tán sỏi.
• Bước 10: Rút ống và theo dõi sau mổ trong vài giờ tiếp theo để đảm bảo hiệu quả, an toàn.

Xem thêm: Tán sỏi thận qua da

Một số nguy cơ có thể gặp sau tán sỏi thận bằng ống mềm

Mặc dù là kỹ thuật ít xâm lấn với độ an toàn cao, nhưng tán sỏi bằng ống mềm vẫn có một số nguy cơ hoặc biến chứng có thể xảy ra.

• Đau hoặc khó chịu sau phẫu thuật: Người bệnh cảm thấy đau lưng nhẹ, tiểu buốt, tiểu rát trong 1 – 3 ngày đầu sau thủ thuật. Điều này thường do niệu quản và bàng quang bị kích thích nhẹ trong quá trình soi hoặc do đặt ống thông JJ.
• Tiểu máu nhẹ: Nước tiểu có màu hơi hồng hoặc đỏ nhạt trong 24 – 48 giờ sau tán sỏi. Nguyên nhân chủ yếu do và chạm nhẹ giữa đầu ống soi và niêm mạc niệu quản, hoặc do tia laser ảnh hưởng nhỏ đến mô xung quanh viên sỏi.
• Nhiễm khuẩn đường tiết niệu: Tình trạng này có thể xảy ra do vi khuẩn từ nước tiểu hoặc mảnh sỏi xâm nhập vào máu trong lúc soi tán sỏi, đặc biệt nếu bệnh nhân có sỏi nhiễm khuẩn trước đó.
• Sưng hẹp niệu quản tạm thời: Người bệnh có thể xuất hiện cảm giác căng tức vùng hông hoặc tiểu chậm sau phẫu thuật. Điều này thường do niệu quản bị sưng nhẹ vì thao tác nội soi hoặc do đặt ống JJ gây kích thích niệu quản.

Lưu ý cần biết để chăm sóc sức khỏe sau tán sỏi ống mềm

Theo dõi và chăm sóc sau phẫu thuật tán sỏi bằng ống mềm luôn là bước quan trọng để đảm bảo sức khỏe ổn định, tránh biến chứng và ngăn ngừa nguy cơ tái phát sỏi.

Các chuyên gia tiết niệu hướng dẫn người bệnh nên áp dụng các biện pháp như sau:

• Uống 2 – 3 lít nước/ngày, chia đều lượng nước trong ngày để giúp rửa trôi mảnh sỏi nhỏ còn sót (nếu có).
• Duy trì chế độ ăn lành mạnh với nhiều rau xanh, trái cây tươi, giảm muối, đạm động vật và thực phẩm giàu oxalat (như rau bina, socola, trà đặc).
• Vận động nhẹ nhàng vài ngày sau phẫu thuật để cải thiện lưu thông đường tiểu hỗ trợ đẩy vụn sỏi ra ngoài.
• Dùng thuốc đúng theo hướng dẫn bác sĩ, và không tự ý dừng thuốc khi chưa hết liệu trình để phòng ngừa nhiễm khuẩn hoặc viêm niệu quản sau phẫu thuật.
• Không tự rút ống JJ (nếu có đặt ống) mà phải để bác sĩ thực hiện. Một số trường hợp có thể thể thấy tiểu buốt, tiểu nhiều lần hoặc đau tức vùng hông… – đây là phản ứng bình thường của cơ thể do có vật lạ được đặt vào.

Đặc biệt, người bệnh cần tái khám với bác sĩ ngay nếu có một trong các dấu hiệu nhiễm khuẩn hoặc tắc nghẽn nguy hiểm sau đây:

• Sốt ≥ 38°C, ớn lạnh, mệt nhiều.
• Tiểu ra máu đỏ tươi hoặc cục máu.
• Đau lưng hoặc bụng dữ dội không giảm.
• Bí tiểu, tiểu rắt nặng hoặc không ra nước tiểu.

Xem thêm

• Chi phí tán sỏi thận
• Tán sỏi thận bằng tia laser
• Triệu chứng sau khi tán sỏi thận
• Tán sỏi thận ở bệnh viện nào tốt nhất TP.HCM?