Siêu âm sỏi thận: Siêu âm có phát hiện sỏi thận không?

Siêu âm sỏi thận là gì?

Siêu âm sỏi thận là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng sóng siêu âm để phát hiện sỏi trong thận và hệ tiết niệu. Phương pháp này không xâm lấn, không dùng tia X, giúp kiểm tra kích thước, vị trí sỏi và mức độ tắc nghẽn.

Siêu âm được ưu tiên nhờ độ chính xác cao trong phát hiện sỏi lớn (>5 mm) và dấu hiệu gián tiếp như ứ nước thận. Phương pháp đặc biệt phù hợp cho phụ nữ mang thai, trẻ em và bệnh nhân cần tránh bức xạ.

Tuy nhiên, dù siêu âm rất hiệu quả trong việc phát hiện sỏi tại thận và bàng quang, nhưng có hạn chế nhất định đối với sỏi nằm sâu trong niệu quản (đường dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang).

Siêu âm có thấy sỏi thận không?

Siêu âm có độ nhạy cao với sỏi kích thước lớn (>5mm) và sỏi nằm tại thận. Tuy nhiên, với sỏi nhỏ (<3mm) hoặc sỏi nằm ở đoạn giữa niệu quản, siêu âm có thể khó phát hiện hơn so với chụp CT.

Hình ảnh sỏi thận trên siêu âm nổi bật với đốm sáng hình tròn hoặc bầu dục có tăng âm với bóng cản âm phía sau do phản xạ sóng mạnh, kèm giãn bể thận nếu tắc nghẽn. Hình ảnh siêu âm sỏi thận cũng cho thấy kích thước, vị trí viên sỏi rõ ràng, phân biệt với mô mềm.

Xem thêm: Khám sỏi thận

Khi nào bệnh nhân được chỉ định siêu âm sỏi thận?

Khi bệnh nhân có triệu chứng nghi ngờ sỏi thận như đau quặn thận, tiểu máu, buồn nôn hoặc tiểu khó,… bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện siêu âm như cách chẩn đoán đầu tiên. Ngoài ra, nhóm đối tượng cần tránh tia X như phụ nữ mang thai, trẻ em và bệnh nhân tái phát bệnh cũng được yêu cầu thực hiện siêu âm.

Siêu âm cũng được áp dụng để theo dõi định kỳ cho bệnh nhân tiền sử sỏi thận, bệnh thận mãn tính, béo phì hoặc chế độ ăn giàu oxalate/natri. Phương pháp chẩn đoán hình ảnh này giúp theo dõi viên sỏi và hiệu quả điều trị mà không gây tác dụng phụ.

Quy trình siêu âm sỏi thận

Quy trình siêu âm diễn ra đơn giản, không xâm lấn, mất 15-30 phút tại phòng khám hình ảnh. Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn khám để lộ vùng bụng dưới và thắt lưng. Kỹ thuật viên thoa gel chuyên dụng dẫn sóng lên da, di chuyển đầu dò siêu âm qua vùng thận phải, trái và bàng quang để ghi hình ảnh hai chiều, phát hiện sỏi kèm bóng cản âm.

Các bước thực hiện siêu âm sỏi thận chi tiết:

• Chuẩn bị: Bệnh nhân thay áo bệnh viện, nằm ngửa, uống nước đầy bàng quang trước khi kiểm tra 30-60 phút và nhịn tiểu để quan sát niệu quản rõ.​
• Quét hình: Kỹ thuật viên điều chỉnh đầu dò tần số 3-5 MHz quét dọc/ngang thận, nghiêng để xem bể thận, niệu quản. Trong quá trình này, người bệnh có thể được yêu cầu hít sâu, phình bụng hoặc đổi tư thế nằm nghiêng để bộc lộ rõ thận.
• Kết thúc: Bệnh nhân lau gel, nhận kết quả sơ bộ ngay hoặc báo cáo sau 1-2 giờ. Bác sĩ tiết niệu sẽ giải thích kích thước và vị trí viên sỏi cho người bệnh.

Siêu âm sỏi thận có cần nhịn ăn không?

Siêu âm sỏi thận thường không bắt buộc nhịn ăn, nhưng vẫn khuyến cáo người thực hiện chỉ ăn nhẹ vào buổi sáng hoặc tránh thức ăn dầu mỡ để giảm khí ruột. Dù siêu âm thận có thể thực hiện cấp cứu mà không cần nhịn ăn, nhưng để có kết quả chính xác nhất và hạn chế hơi trong ruột che lấp sỏi (đặc biệt là sỏi niệu quản), bạn nên nhịn ăn từ 6-8 tiếng trước khi thực hiện.

Ngoài ra, bạn nên mặc quần áo thoải mái, báo bác sĩ về tiền sử dị ứng gel siêu âm hoặc mang thai; và tránh kem dưỡng da vùng bụng.

Xem thêm: Siêu âm sỏi thận bao nhiêu tiền?

Siêu âm sỏi thận ở đâu?

Siêu âm sỏi thận nên thực hiện tại bệnh viện đa khoa lớn, chuyên khoa tiết niệu hoặc trung tâm chẩn đoán hình ảnh uy tín. Khi tìm cơ sở y tế để thực hiện siêu âm sỏi thận, bạn nên chú ý các yếu tố sau:

• Đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên: Chọn nơi có chuyên gia tiết niệu và kỹ thuật viên được chứng nhận.
• Thiết bị siêu âm hiện đại: Máy siêu âm tần số cao (3-5 MHz) cho hình ảnh sắc nét viên sỏi >3 mm, hỗ trợ Doppler đánh giá dòng chảy niệu quản.​
• Hỗ trợ tư vấn và theo dõi: Cơ sở cung cấp đọc kết quả siêu âm sỏi thận ngay; có bác sĩ hướng dẫn điều trị và tái khám, giảm nguy cơ bỏ sót.

Xem thêm

• Chụp CT sỏi thận
• Xquang sỏi thận
• Khám sỏi thận ở đâu?