Trong bài viết này, DIAG chia sẻ đến bạn các quy trình tán sỏi thận phổ biến hiện nay. Trong đó bao gồm quy trình tán sỏi thận qua da Bộ Y Tế, tán sỏi thận ngoài cơ thể, và tán sỏi ngược dòng.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Quy trình tán sỏi thận ngoài cơ thể (ESWL)

Tán sỏi ngoài cơ thể là phương pháp dùng sóng xung kích năng lượng cao được phát ra từ bên ngoài cơ thể để phá vỡ sỏi thận thành các mảnh nhỏ. Sau đó mảnh sỏi sẽ được cơ thể đào thải tự nhiên qua đường tiểu.

Quy trình tán sỏi thận ngoài cơ thể tương đối đơn giản, phù hợp với các viên sỏi nhỏ.
Quy trình tán sỏi thận ngoài cơ thể tương đối đơn giản, phù hợp với các viên sỏi nhỏ.

Tán sỏi ngoài cơ thể hiện là phương pháp được ưu tiên trong điều trị sỏi thận từ nhỏ đến trung bình nhờ ưu điểm an toàn, ít đau vì không cần phẫu thuật hay đặt ống nội soi. Người bệnh có thể thực hiện ngoại trú, về trong ngày với thời gian hồi phục nhanh chóng.

Quy trình tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL):

  • Bước 1: Bác sĩ xác định vị trí viên sỏi bằng cách sử dụng máy siêu âm/X-quang, với đầu phát sóng của máy áp sát vùng lưng nơi sỏi nằm.
  • Bước 2: Bác sĩ tiến hành tán sỏi bằng sóng xung kích trong khoảng 30 – 45 phút. Năng lượng của sóng tăng dần để khiến sỏi nứt ra thành nhiều mảnh nhỏ li ti.
  • Bước 3: Người bệnh nghỉ ngơi tại phòng theo dõi khoảng 30 – 60 phút để đảm bảo ổn định rồi có thể về trong ngày.
  • Bước 4: Người bệnh được yêu cầu uống nhiều nước khoảng 2 – 3 lít/ngày để tống hoàn toàn các mảnh sỏi nhỏ ra ngoài qua đường tiểu.

Xem thêm: Chi phí tán sỏi thận

Quy trình tán sỏi thận qua da (PCNL)

PCNL là quy trình tán sỏi thận qua da Bộ Y Tế bằng máy tán hơi và siêu âm/có C-arm. Phương pháp này xâm lấn tối thiểu giúp loại bỏ sỏi thận bằng cách tạo một đường hầm nhỏ từ da lưng đi thẳng vào bể thận, sau đó sử dụng máy tán sỏi để phá vỡ và hút bỏ sỏi trực tiếp.

Tán sỏi qua da có hiệu quả cao với các trường hợp sỏi lớn hơn 20mm, đặc biệt là các loại sỏi san hô hoặc phức tạp mà các kỹ thuật ít xâm lấn khác không thể làm sạch hoàn toàn.
Tán sỏi qua da có hiệu quả cao với các trường hợp sỏi lớn hơn 20mm, đặc biệt là các loại sỏi san hô hoặc phức tạp mà các kỹ thuật ít xâm lấn khác không thể làm sạch hoàn toàn.

Quy trình tán sỏi qua da bằng máy tán hơi và siêu âm/có C-arm (PCNL):

  • Bước 1: Bác sĩ xác định vị trí viên sỏi bằng cách sử dụng máy siêu âm hoặc máy C-arm (Xquang định vị).
  • Bước 2: Bác sĩ chọn điểm chọc phù hợp ở vùng lưng dựa vào kết quả định vị trước đó. Đây là nơi có đường vào thận an toàn nhất, tránh mạch máu và các cơ quan khác.
  • Bước 3: Bác sĩ chọc kim nhỏ xuyên qua da vào thận để tạo đường hầm dẫn từ vị trí đã chọn đến thận.
  • Bước 4: Bác sĩ nong rộng đường dẫn để đặt một ống giúp đưa ống soi và dụng cụ tán sỏi vào trong thận.
  • Bước 5: Ống soi thận được đưa vào qua đường hầm, cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp hình ảnh viên sỏi trên màn hình để xác định vị trí, kích thước và mức độ bám của sỏi vào niêm mạc thận.
  • Bước 6: Bác sĩ sử dụng máy tán hơi để phá vụn viên sỏi thành các mảnh nhỏ.
  • Bước 7: Mảnh sỏi nhỏ được bác sĩ hút hoặc gắp ra ngoài qua ống soi, giúp làm sạch toàn bộ buồng thận.
  • Bước 8: Bác sĩ kiểm tra kỹ toàn bộ đài – bể thận để đảm bảo không còn sót mảnh sỏi sau khi đã lấy sạch.
  • Bước 9: Người bệnh được đặt ống dẫn lưu nhỏ tạm thời giúp thoát nước tiểu và máu trong vài ngày đầu.
  • Bước 10: Người bệnh được theo dõi mạch, huyết áp, lượng nước tiểu và cảm giác đau tại chỗ, có thể xuất viện sau 2 – 4 ngày nếu sức khỏe ổn định.

Xem thêm: Tán sỏi thận qua da

Quy trình tán sỏi ngược dòng (RIRS)

Đây là phương pháp nội soi mềm dùng để tiếp cận viên sỏi trong thận qua đường tự nhiên của cơ thể. Nghĩa là tiếp cận sỏi đi từ niệu đạo → bàng quang → niệu quản → đài bể thận mà không cần rạch da hay tạo đường hầm. Sau đó bác sĩ sử dụng laser để phá vỡ sỏi.

RIRS có hiệu rất cao đối với sỏi thận có kích thước dưới 20mm, đặc biệt là với sỏi cực dưới, chống chỉ định với PCNL hoặc nếu đã thất bại với phương pháp ESWL.
RIRS có hiệu rất cao đối với sỏi thận có kích thước dưới 20mm, đặc biệt là với sỏi cực dưới, chống chỉ định với PCNL hoặc nếu đã thất bại với phương pháp ESWL.

Quy trình tán sỏi ngược dòng (RIRS):

  • Bước 1: Người bệnh được gây mê toàn thân.
  • Bước 2: Bác sĩ đưa ống soi mềm theo đường niệu đạo → bàng quang → niệu quản → bể thận. Ống mềm đi cùng với hệ thống camera giúp bác sĩ nhìn rõ bên trong đường đi đến vị trí viên sỏi.
  • Bước 3: Bác sĩ điều chỉnh ống soi để cố định vị trí và lấy góc tiếp cận viên sỏi phù hợp.
  • Bước 4: Sau đó một sợi nhỏ truyền năng lượng laser được đưa đến bề mặt sỏi để tán sỏi. Sỏi được phá vỡ thành những mảnh rất nhỏ cỡ hạt cát để chúng dễ dàng ra ngoài theo đường tiểu. Nếu cần thì bác sĩ sẽ dùng kẹp hoặc rọ nhỏ để gắp bớt mảnh sỏi ra khỏi thận ngay trong lúc soi.
  • Bước 5: Người bệnh được đặt một ống thông JJ nối từ thận xuống bàng quang để giúp nước tiểu chảy thông suốt. Ống JJ sẽ được rút ra sau 2 – 4 tuần khi đường niệu đã phục hồi hoàn toàn.
  • Bước 6: Người bệnh được theo dõi vài giờ sau mổ, thường về trong 24 – 48 giờ nếu sức khỏe ổn định.

Xem thêm