Bị sỏi thận đau ở đâu? Cơn đau sỏi thận như thế nào?

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Cơn đau sỏi thận như thế nào?

Hiện tượng đau sỏi thận là cơn đau quặn hoặc đau sâu do hậu quả của quá trình viên sỏi thận bị kẹt gây tắc nghẽn tại các vị trí hẹp trong hệ tiết niệu. Sự tắc nghẽn này ngăn chặn dòng nước tiểu thoát ra ngoài dẫn đến ứ đọng nước tiểu trong thận, gây đau do giãn đài bể thận và tăng áp lực lên thận hoặc niệu quản.

Hệ tiết niệu thường rất nhạy cảm với những thay đổi áp lực (như do sỏi thận) nên chỉ bị tắc nghẽn nhẹ cũng đủ gây ra cảm giác khó chịu rõ rệt.

Nếu kích thước sỏi lớn hay bề mặt sỏi sắc nhọn làm viêm tại vị trí tắc nghẽn thì nó có thể kích thích các dây thần kinh cảm giác tại khu vực này, khiến người bệnh cảm nhận cơn đau dữ dội hơn.

Bị sỏi thận đau ở đâu?

Vị trí đau sỏi thận phản đúng vị trí mà viên sỏi đang gây tắc nghẽn hoặc tổn thương trong hệ tiết niệu. Vị trí phổ biến là ở thắt lưng. Ngoài ra, đau do sỏi thận có thể xảy ra ở vùng bụng bên, vùng hạ vị, bụng dưới, thậm chí lan xuống bẹn hoặc vùng sinh dục (như bìu, môi lớn).

• Đau sỏi thận vùng thắt lưng (điển hình nhất): Cơn đau xảy ra khi sỏi nằm trong bể thận hoặc đoạn trên của niệu quản. Nếu thận trái có sỏi thì đau thắt lưng bên trái, thận phải có sỏi thì đau thắt lưng bên phải.
• Đau sỏi thận vùng bụng bên: Đau này xuất hiện khi viên sỏi di chuyển xuống đoạn giữa của niệu quản. Người bệnh thường cảm nhận cơn đau sâu tại vùng giữa rốn và hông phải hoặc hông trái, đôi khi gây nhầm lẫn với đau do rối loạn tiêu hóa.
• Đau sỏi thận vùng hạ vị: Đây là cơn đau xảy ra tại khu vực phía trên xương mu khi sỏi kẹt tại đoạn dưới của niệu quản. Vị trí đau vẫn lệch về bên thận có sỏi, nhưng dễ bị nhầm với các rối loạn bàng quang hoặc bệnh lý phụ khoa.
• Đau sỏi thận lan xuống bẹn: Cơn đau này diễn ra do sỏi kẹt ở đoạn cuối của niệu quản, gần nơi nước tiểu đổ vào bàng quang. Người bệnh có cảm giác nhói, thường phải cúi người hoặc ép chân lại để giảm đau.
• Đau sỏi thận lan xuống bộ phận sinh dục nam: Cơn đau có thể lan xuống bìu hoặc tinh hoàn bên tương ứng với vị trí của sỏi trong niệu quản trái/phải. Người bệnh mô tả cảm giác đau sâu trong bìu, thậm chí đau nhói từng đợt, không liên quan đến cử động hay chấn thương.
• Đau sỏi thận lan xuống bộ phận sinh dục nữ: Sỏi thấp trong niệu quản có thể gây đau lan xuống môi lớn bên cùng phía. Cơn đau diễn ra âm ỉ, đôi khi như bỏng rát hoặc căng tức vùng sinh dục và dễ nhầm lẫn với viêm nhiễm phụ khoa.

Dấu hiệu đau sỏi thận cần chú ý

Đau một bên vùng thắt lưng hoặc bất cứ cơn đau nào xảy ra tại vùng bụng thận nếu kèm theo tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc buồn nôn thì có khả năng là triệu chứng đau sỏi thận. Tùy vị trí kẹt sỏi mà đặc điểm cơn đau sẽ khác nhau, có thể bên trái hoặc bên phải nhưng thường không đau cả hai bên cùng lúc.

• Đau dữ dội, đột ngột một bên thắt lưng: Đây là “đau quặn thận”, được mô tả là gây cảm giác bóp nghẹt hoặc thắt chặt từ trong ra ngoài, thường không thuyên giảm ngay cả khi đã thay đổi tư thế.
• Đau lan từ lưng xuống bụng dưới, bẹn, vùng sinh dục: Tình trạng này cho thấy sỏi đang di chuyển trong niệu quản và gây ra cơn đau tại các vị trí tương ứng.
• Đau từng cơn, có chu kỳ: Mỗi cơn đau do sỏi thận kéo dài vài phút đến hàng giờ và xen kẽ với thời gian giảm nhẹ. Những cơn đau này xảy ra do cơ chế sinh lý của hệ tiết niệu – niệu quản phải co bóp mạnh để đẩy sỏi xuống bàng quang, gây đau từng cơn và có chu kỳ.
• Đau kèm buồn nôn, nôn mửa: Đây là những phản xạ thần kinh tự động bị kích thích bởi cơn đau do sỏi thận xảy ra tại vùng bụng hoặc thắt lưng. Tình trạng nôn mửa có thể xuất hiện trước cả khi cơn đau biểu hiện rõ rệt.

Cách giảm đau bụng do sỏi thận tại nhà

Ưu tiên hàng đầu là phải đi khám bác sĩ ngay khi xuất hiện những biểu hiện đau bên trên. Chỉ khi được bác sĩ đánh giá đúng thông qua siêu âm, chụp CT, xét nghiệm nước tiểu/máu và hỗ trợ lấy sỏi kịp thời thì cơn đau mới hết triệt để.

Tuy nhiên, trong một số tình huống không thể thăm khám bác sĩ ngay thì vẫn có cách để giảm đau tạm thời. Bạn cũng nên lưu ý rằng các giải pháp này chỉ giúp làm dịu cơn đau ở mức trung bình, không lan rộng, không kèm sốt cao hay tiểu ra máu nhiều.

• Uống tối thiểu 2 – 3 lít nước mỗi ngày để duy trì dòng chảy nước tiểu giúp đẩy bớt sỏi nhỏ ra ngoài. Uống chậm và chia đều trong ngày, tránh uống nhanh hoặc quá nhiều trong thời gian ngắn có thể khiến cơn đau nặng hơn.
• Chườm ấm vùng đau bằng túi chườm hoặc khăn ấm để giảm cảm giác đau. Không chườm quá nóng hoặc quá lâu để tránh bỏng da.
• Nằm nghiêng về phía đối diện bên bị đau (nếu thấy dễ chịu) hoặc bất cứ tư thế nào tạo cảm giác dễ chịu nhất.

Đặc biệt, trong những trường hợp sau thì bạn cần thăm khám bác sĩ NGAY LẬP TỨC và không chủ quan tự giảm đau tại nhà:

• Đau quặn dữ dội không thuyên giảm sau khi đã áp dụng biện pháp tại nhà.
• Đau kèm theo sốt, ớn lạnh, rét run.
• Đau kèm tiểu ra máu nhiều, không tiểu được, đau lan rộng, nôn liên tục.
• Có bệnh thận mạn, chỉ còn một bên thận, hoặc đã từng mổ sỏi.