Đau thận phải: Triệu chứng, cách giảm đau và phòng ngừa

Đau thận ở vị trí nào phổ biến?

Vị trí đau thận chủ yếu ở khu vực hông, thắt lưng, đoạn ngay bên dưới xương sườn và cạnh cột sống. Nếu chỉ có một bên thận bị ảnh hưởng thì cơn đau thường sẽ xảy ra ở một bên. Trong khi đó, nếu cả hai bên thận đều có vấn đề thì người bệnh có thể cảm thấy đau ở cả hai bên lưng. Người bệnh có thể cảm nhận cơn đau thận âm ỉ, quặn thắt, lan rộng xuống vùng bụng dưới hoặc bẹn, đặc biệt khi có sỏi thận hoặc tắc nghẽn niệu quản làm tăng áp lực trong thận.

Ngoài ra, những cơn đau do bệnh thận thường không cải thiện dù người bệnh thay đổi tư thế hoặc nghỉ ngơi. Người bệnh cũng có thể xuất hiện tình trạng nôn và buồn nôn, sốt, đi tiểu ra máu hoặc tiểu đục, đặc biệt khi xảy ra tình trạng viêm hoặc tắc nghẽn.

Phân biệt đau thận với đau lưng thông thường

Đau thận và đau lưng tuy cùng gây đau vùng lưng nhưng có nguyên nhân và biểu hiện khác nhau rõ rệt. Việc nhận biết sự khác biệt này giúp bạn xử lý và chăm sóc sức khỏe kịp thời, tránh những biến chứng không mong muốn.

Đau thận phải là gì?

Đau thận phải là cảm giác khó chịu hoặc đau xảy ra ở vị trí của thận bên phải, một cơ quan quan trọng nằm ở phần sau của bụng dưới xương sườn. Thận phải giữ vai trò quan trọng trong việc lọc máu, loại bỏ chất thải và cân bằng nước điện giải trong cơ thể. Khi thận phải bị các vấn đề như sỏi thận, nhiễm trùng thận, chấn thương hoặc các bệnh lý khác, người bệnh thường cảm nhận được những cơn đau âm ỉ hoặc đau quặn ở vùng hông phải, lưng phải dưới xương sườn.

6+ nguyên nhân phổ biến gây đau thận phải

Những nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau vùng thận phải như:

• Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI): Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau thận phải, chủ yếu do vi khuẩn từ niệu đạo hoặc bàng quang lan lên thận gây nhiễm trùng thận. Bệnh nhân thường đi kèm tình trạng sốt, buồn tiểu, tiểu buốt, nước tiểu đục và có mùi hôi. Tình trạng này cần dùng kháng sinh kịp thời để tránh thận bị tổn thương vĩnh viễn hoặc vi khuẩn đi vào máu gây nhiễm trùng huyết.
• Sỏi thận: Có thể gây tắc nghẽn và đau dữ dội, thường quặn thành từng cơn ở vùng hông phải. Người bệnh có thể bị tiểu ra máu và buồn nôn. Trong trường hợp nghiêm trọng hoặc kéo dài thì cần tán sỏi để loại bỏ sỏi thận, cải thiện tình trạng tắc nghẽn.
• Bệnh thận đa nang (PKD): Đây là dạng bệnh thận di truyền, xảy ra khi thận xuất hiện các nang chứa dần khiến to lên, có thể gây đau thận kéo dài. Ngoài đau lưng phải, người bệnh còn xuất hiện tình trạng cao huyết áp, đi tiểu ra máu.
• Huyết khối tĩnh mạch thận (RVT): Do cục máu đông bít tắc tĩnh mạch ở thận phải gây tình trạng đau, tiểu ra máu và giảm lượng nước tiểu. Mặc dù thường hiếm gặp nhưng đây là một bệnh lý nguy hiểm, cần phát hiện và can thiệp kịp thời để tránh biến chứng.
• Chấn thương thận: Thường xảy ra khi thận phải bị tổn thương do tai nạn hoặc va đập mạnh gây đau đột ngột. Một số trường hợp có thể kèm theo đi tiểu ra máu, mất chức năng tạm thời sau khi chấn thương thận.
• Ung thư thận: Do khối u ác tính gây đau khi phát triển về kích thước hoặc di căn, đi kèm cảm giác mệt mỏi, uể oải dù nghỉ ngơi đủ.

Tại sao bị đau thận phải sau khi quan hệ?

Đau thận phải sau khi quan hệ tình dục thường không phải do thận yếu mà chủ yếu liên quan đến các cơ vùng lưng và đáy chậu co thắt và mỏi sau hoạt động mạnh. Đây là hiện tượng sinh lý phổ biến, tương tự như khi tập thể dục nhiều gây mỏi cơ.

Trong quá trình quan hệ, vùng thắt lưng là điểm tựa chịu lực và hoạt động nhiều nhất. Đặc biệt, khi xuất tinh thì các cơ vùng này và đáy chậu co bóp mạnh dẫn đến mỏi, đau. Nếu tình trạng đau thắt lưng kéo dài hoặc đau kèm theo các triệu chứng như tiểu buốt, sốt, mọi người cần thăm khám để kiểm tra các bệnh lý về thận hoặc cột sống.

Ngoài ra, quan hệ tình dục nhiều lần hoặc với tần suất cao có thể làm căng cơ vùng thắt lưng, dẫn đến cảm giác đau mỏi. Tuy nhiên, đây không phải là dấu hiệu thận yếu. Một số trường hợp hiếm hoi có thể dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc nhiễm trùng thận nếu vi khuẩn xâm nhập từ niệu đạo lên thận, gây đau thận phải sau quan hệ.

Xem thêm: Cơn đau quặn thận

Triệu chứng đau thận phải thường gặp ở nam và nữ

Thông thường, các triệu chứng đau thận thường xảy ra ở vùng lưng bên phải, ngay dưới xương sườn. Tùy tình trạng tổn thương mà cơn đau có thể xảy ra đột ngột hoặc âm ỉ, dai dẳng trong nhiều giờ hoặc vài ngày. Ngoài ra, triệu chứng này thường có sự khác biệt ở nam và nữ do sự khác biệt về cấu trúc xương, hormone và những yếu tố sinh học khác.

Triệu chứng đau thận phải ở nam

Tình trạng đau thận phải ở nam thường thể hiện rõ ràng, gây khó chịu cho người bệnh, giúp nhận biết sớm các bệnh lý ở thận hoặc đường tiết niệu. Những cơn đau thường khởi phát đột ngột hoặc âm ỉ trong nhiều ngày, với các triệu chứng như:

• Đau vùng hông phải, cạnh cột sống. Có thể lan xuống vùng bẹn hoặc tinh hoàn.
• Đau âm ỉ hoặc dữ dội thành từng cơn. Có thể kéo dài trong nhiều giờ, thậm chí vài ngày nếu không can thiệp kịp thời.
• Cơn đau có thể nặng hơn sau khi quan hệ tình dục hoặc vận động mạch do áp lực lên thận và vùng chậu.
• Tiểu buốt, tiểu ra máu, nước tiểu đục hơn. Đây là dấu hiệu của viêm nhiễm hoặc tổn thương thận.
• sốt, mệt mỏi, nôn và buồn nôn, đau bụng, ớn lạnh, đặc biệt khi thận bị nhiễm trùng.
• Cảm giác buồn tiểu nhiều lần, khó tiểu, bí tiểu, tiểu ít hoặc tiểu không hết.

Triệu chứng đau thận phải ở nữ

Tình trạng đau thận phải ở nữ thường khó phát hiện hơn do đặc điểm sinh lý và nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu cao hơn. Cơn đau thường tập trung ở vùng lưng phải, ngay dưới xương sườn, có thể lan rộng đến các khu vực xung quanh.

• Đau âm ỉ hoặc đau nhói thành từng cơn tại vùng lưng phải, có thể lan dần xuống bụng hoặc vùng háng. Cơn đau có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày tùy người.
• Tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục nhoặc có lẫn máu.
• Mệt mỏi, sốt nhẹ, ớn lạnh, nôn và buồn nôn.
• Có xu hướng đau hơn sau khi quan hệ tình dục.

Cần làm gì khi bị đau thận phải?

Khi bị đau thận phải, việc xử lý kịp thời và chính xác là rất cần thiết để giảm đau hiệu quả, ngăn ngừa biến chứng và bảo vệ chức năng thận. Một số điều mọi người có thể thực hiện để cải thiện tình trạng đau thận phải gồm:

• Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh vận động mạnh để giảm áp lực lên vùng thận và lưng, giúp làm dịu cơn đau.
• Sử dụng thuốc giảm đau như thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) hoặc acetaminophen theo hướng dẫn của bác sĩ. Không tự ý dùng thuốc để tránh nguy cơ tác dụng phụ.
• Thăm khám y tế ngay nếu đau đi kèm sốt, tiểu khó, tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm trùng khác.

Khi nào cần thăm khám y tế?

Mọi người nên chủ động thăm khám y tế nếu:

• Các cơn đau thận kéo dài hơn 24 giờ và có xu hướng nặng hơn, đau dữ dội đi kèm sốt cao dai dẳng.
• Tiểu buốt, tiểu rắt, đi tiểu ra máu hoặc nước tiểu có mùi hôi, thay đổi về màu sắc, khó tiểu.
• Mệt mỏi kéo dài, phù nề tay chân. Da nhạy cảm hoặc nổi mẩn ngứa.
• Sốt, rét run, nôn và buồn nôn, cảm thấy đau vùng bụng.
• Đi tiểu nhiều lần, đặc biệt vào ban đêm nhưng lượng nước tiểu ít hoặc thậm chí không tiểu.
• Đau lưng ở vùng thận phải, đi kèm chóng mặt, hoa mắt, khó thở.
• Cảm thấy đau ngay sau khi bị tai nạn, chấn thương hoặc thực hiện các thủ thuật y tế lên vùng chậu – tiết niệu.
• Người có tiền sử mắc bệnh thận, tiểu đường, cao huyết áp.

Xem thêm: Đau thận ở vị trí nào?

Phương pháp điều trị để cải thiện tình trạng đau thận phải

Phương pháp điều trị tình trạng đau thận phải phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và mức độ tổn thương và tình trạng suy giảm chức năng thận. Bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp như:

• Dùng thuốc giảm đau như thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) hoặc acetaminophen để làm dịu cơn đau. Với các trường hợp đau dữ dội, bác sĩ có thể kê thuốc giãn cơ hoặc thuốc giảm đau mạnh hơn với liều lượng phù hợp với tình trạng mỗi người.
• Điều trị nhiễm trùng bằng kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn, ngăn ngừa biến chứng nếu đau lưng phải do nhiễm trùng thận.
• Điều trị sỏi thận bằng dùng thuốc giãn niệu quản (đối với sỏi nhỏ) hoặc uống nhiều nước để cơ thể đào thải. Khi sỏi thận lớn, gây tắc nghẽn và đau nhiều cần tán sỏi bằng các phương pháp như nội soi, phẫu thuật.
• Trong tường hợp thận bị tổn thương nặng hoặc các bệnh lý khác như u thận, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật.
• Dùng thuốc kiểm soát huyết áp và đường huyết để tránh gây hại cho thận.
• Duy trì chế độ nghỉ ngơi, ăn uống và sinh hoạt phù hợp.
• Thăm khám định kỳ theo chỉ định để theo dõi tình trạng chức năng thận, khả năng đáp ứng điều trị và kịp thời xử lý các biến chứng (nếu có).

Biện pháp phòng ngừa các vấn đề ở thận

Để duy trì sức khỏe thận, mọi người nên:

• Tập thể dục khoảng 30 phút/ ngày hoặc tùy theo thể trạng để tăng cường sức khỏe tổng thể, cải thiện khả năng tuần hoàn máu, hạn chế khả năng mắc các vấn đề về tim mạch, tiểu đường hoặc cao huyết áp.
• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Uống đủ nước mỗi ngày để thận đào thải độc tố hiệu quả, tránh nguy cơ sỏi thận, suy thận, nhiễm trùng đường tiết niệu.
• Có chế độ ăn uống đa dạng, giàu chất xơ, protein tốt, ít muối, đường và chất béo bão hòa.
• Ít dùng hoặc tốt nhất không uống rượu bia, hút thuốc lá hoặc sử dụng chất kích thích.
• Quản lý bệnh tiểu đường và huyết áp.
• Tránh lạm dụng các loại thuốc giảm đau, chỉ uống theo chỉ định bác sĩ.
• Thăm khám sức khỏe định kỳ để kiểm tra chức năng thận và phát hiện bất thường (nếu có).

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Xem thêm

• Đau thận trái
• Đau thận khi mang thai