Các dấu hiệu sỏi thận ở trẻ thường không rõ rệt như ở người lớn, cộng với việc bé chưa biết cách mô tả cơn đau hay tình trạng khó tiểu thì việc phát hiện sỏi thận càng trở nên khó khăn hơn. Trong bài viết này, DIAG sẽ giúp bạn hiểu rõ các biểu hiện sỏi thận ở trẻ em cần được chú ý ngay từ sớm.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Sỏi thận ở trẻ em có nguy hiểm không?

Sỏi thận ở trẻ em có thể rất nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Điều này là do hệ tiết niệu ở trẻ nhỏ vẫn đang trong giai đoạn phát triển nên rất nhạy cảm với tình trạng tắc nghẽn do sỏi gây ra. Nhiều bé có thể bị giãn đài bể thận, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc suy giảm chức năng thận vĩnh viễn nếu sỏi thận diễn ra kéo dài.

Đặc biệt là tiền sử bị sỏi thận trong gia đình Nếu bố, mẹ hoặc anh chị em của bé từng bị sỏi thận thì bé có nguy cơ cao hơn và cha mẹ cần chủ động đưa bé đi tầm soát sớm dù chưa có triệu chứng rõ rệt.

Một yếu tố khác khiến phụ huynh chủ quan là triệu chứng sỏi thận ở trẻ em rất dễ bị nhầm lẫn. Bé có thể biểu hiện cáu gắt, khó chịu, nôn mửa và cha mẹ chỉ “suy đoán” rằng đây chỉ là do cảm cúm hoặc vấn đề tiêu hóa.

Nhiều báo cáo còn cho thấy, nhiều trẻ nhỏ phải nhập viện vì sỏi thận do chẩn đoán ban đầu sai lệch. Nguyên nhân chủ yếu là do không làm siêu âm hoặc xét nghiệm nước tiểu đầy đủ khi trẻ có các triệu chứng bất thường.

Điều này nhấn mạnh rằng việc chủ động nhận biết các dấu hiệu sỏi thận ở trẻ em là rất cần thiết để phát hiện sớm và điều trị triệt để. Đây chính là bước đầu để chăm sóc sức khỏe hệ tiết niệu lâu dài nhằm đảm bảo bé phát triển toàn diện đúng lứa tuổi của mình.

Sỏi thận ở trẻ em cần được đánh giá đúng qua siêu âm và các xét nghiệm máu, nước tiểu để có hướng điều trị triệt để ngay từ ban đầu, tránh gây biến chứng nguy hiểm.
Sỏi thận ở trẻ em cần được đánh giá đúng qua siêu âm và các xét nghiệm máu, nước tiểu để có hướng điều trị triệt để ngay từ ban đầu, tránh gây biến chứng nguy hiểm.

Dấu hiệu sỏi thận ở trẻ cha mẹ cần chú ý

Ở trẻ em, sỏi thận thường được phát hiện tình cờ khi điều trị nhiễm trùng đường tiểu tái đi tái lại. Trường hợp trẻ < 5 tuổi sẽ có những dấu hiệu riêng, nhưng với trẻ > 5 tuổi thì dấu hiệu sỏi thận thường tương tự như ở người trưởng thành.

Ngay khi trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào thuộc các nhóm bên dưới thì phụ huynh cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay lập tức, đặc biệt nếu triệu chứng diễn ra kéo dài trên 1 ngày hoặc bé có kèm biểu hiện mệt mỏi, lừ đừ.

Dấu hiệu giai đoạn sớm – đặc biệt ở trẻ < 5 tuổi

Đây là nhóm biểu hiện nhẹ, không trực tiếp chỉ ra trẻ bị sỏi thận nhưng là dấu hiệu dễ quan sát tại nhà. Tuy trẻ không biết cách mô tả cảm giác đau rõ ràng nhưng sự thay đổi hành vi và cách sinh hoạt, vận động sẽ là “ngôn ngữ cơ thể” quan trọng cho thấy cơn đau hoặc khó chịu từ hệ tiết niệu.

  • Cáu gắt bất thường: Trẻ thường cảm thấy bứt rứt, dễ phản ứng mạnh khi được thay tã hoặc ôm bế, đặc biệt là có xu hướng cáu gắt đột ngột hoặc sau khi đi tiểu. Tình trạng này nặng hơn khi bé đi tiểu, và giảm sau khi tiểu xong hoặc khi bế dỗ nhẹ nhàng.
  • Quấy khóc dai dẳng không rõ nguyên nhân: Bé quấy khóc nhiều ngày rất khó dỗ, thường đi kèm với biểu hiện cáu gắt, rặn tiểu và diễn ra theo từng cơn, đặc biệt vào buổi chiều hoặc đêm khi nước tiểu tích tụ nhiều. Bé có thể khóc mạnh khi nằm ngửa và thuyên giảm khi đổi tư thế.
  • Bỏ bú, ăn kém: Trẻ từ chối bú, ăn ít hơn rõ rệt, không hứng thú ăn uống và có xu hướng diễn ra trong nhiều bữa ăn liên tiếp. Phụ huynh cần chú ý đưa bé đi khám bác sĩ nếu tiếp tục bỏ bữa trong 24 – 48 giờ tiếp theo.

Xem thêm: Triệu chứng sỏi thận ở phụ nữ

Dấu hiệu đau và rối loạn tiêu hóa

Đây là nhóm biểu hiện do sỏi thận gây đau quặn hoặc kích thích niệu quản, có thể xảy ra rõ sau khi bé đã có những triệu chứng cáu gắt hoặc bỏ bữa trước đó.

  • Nằm xoắn người, cong lưng, tự ôm bụng/lưng: Đây là dáng nằm của trẻ nhỏ khi bị đau âm ỉ hoặc quặn từng cơn tại vùng bụng dưới, mạn sườn, vùng hông lưng do sỏi thận gây ra. Bé thường giảm đau khi nằm ở tư thế nghiêng và co chân, nhưng cơn đau sẽ nặng hơn nếu nằm ngửa.
  • Nôn mửa nhiều lần không phải do bữa ăn: Biểu hiện này sẽ xảy ra khi sỏi gây kích thích niệu quản hoặc giãn thận. Tình trạng nôn có thể xảy ra khi bé ăn vào hoặc nằm ngửa, làm nôn ra sữa hoặc dịch dạ dày.
Tự ôm bụng, co người khi ngồi hoặc nằm là dấu hiệu sỏi thận ở trẻ nhỏ rất dễ nhận biết.
Tự ôm bụng, co người khi ngồi hoặc nằm là dấu hiệu sỏi thận ở trẻ nhỏ rất dễ nhận biết.

Dấu hiệu viêm hoặc biến chứng

Nhóm biểu hiện này cho thấy sỏi thận ở trẻ nhỏ bắt đầu chuyển sang giai đoạn nặng, cần được thăm khám để đánh giá y tế ngay lập tức.

  • Sốt tái diễn nhiều lần: Bé sốt cao > 38.5°C kèm theo rét run, có thể sốt liên tục hoặc từng cơn. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm nếu dùng thuốc hạ sốt mà không thuyên giảm nhiều.
  • Bụng chướng nhẹ, căng tức: Vùng bụng căng cứng, trẻ đau khi chạm vào. Tình trạng chướng bụng này thường kèm theo nôn ói và không thuyên giảm kể cả sau khi trẻ đã đi vệ sinh.

Dấu hiệu đường tiểu rõ ràng

Những triệu chứng này chỉ rõ trẻ đang có nguy cơ cao bị sỏi thận. Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu sót, tiểu đục chủ yếu do sỏi gây trầy xước niệu đạo hoặc bàng quang. Tiểu ra máu, tiểu khó, bí tiểu đột ngột sẽ gợi ý sỏi gây tổn thương hoặc tắc nghẽn ở thận, niệu quản.

  • Tiểu buốt: Trẻ nhỏ khóc khi tiểu, đặc biệt lúc gần cuối dòng tiểu.
  • Tiểu rắt (tiểu lắt nhắt): Trẻ đòi đi tiểu liên tục nhưng lượng nước tiểu ít.
  • Tiểu són, tiểu không kiểm soát: Trẻ nhỏ tiểu không kịp hoặc tiểu ra quần mặc dù đã biết cách nhịn tiểu.
  • Nước tiểu đục và hôi: Nước tiểu đổi màu đục và có mùi khai mạnh gợi ý viêm nhiễm đường tiểu do sỏi thận.
  • Tiểu ra máu: Nước tiểu đổi màu hồng hoặc đỏ do có máu trong nước tiểu.
  • Tiểu khó, bí tiểu đột ngột: Nước tiểu ra rất ít hoặc không có dù trẻ đã rặn tiểu.
  • Ngừng tiểu hoàn toàn trong vài giờ (vô niệu): Đây là dấu hiệu nguy hiểm cần khám bác sĩ ngay lập tức. Tình trạng này cảnh báo sỏi thận gây tắc nghẽn đường ra của bàng quang (niệu đạo) hoặc tắc nghẽn nghiêm trọng cả hai bên thận/niệu quản.

Xem thêm: Dấu hiệu sỏi thận ở nam