Cơn đau quặn thận: Định nghĩa, triệu chứng, cách xử lý ban đầu
Cơn đau quặn thận là tình trạng đau dữ dội xảy ra đột ngột ở vùng lưng dưới và lan xuống chậu, bẹn, đi kèm cảm giác buồn nôn. Tình trạng này chủ yếu do sỏi thận gây tắc nghẽn đường tiết niệu gây ra. Lúc này, việc kiểm soát cơn đau và tìm nguyên nhân chính xác rất quan trọng, giúp điều trị hiệu quả và ngăn ngừa tái phát. Tìm hiểu rõ hơn qua bài viết của DIAG!
Cơn đau quặn thận là gì? Cơ chế gây bệnh
Cơn đau quặn thận là cơn đau cấp tính, gây đau dữ dội ở vùng thắt lưng, có thể lan xuống bụng dưới hoặc bẹn, đi kèm triệu chứng nôn ói và buồn nôn. Tình trạng này xảy ra khi đường tiết niệu bị tắc nghẽn do sỏi hoặc các nguyên nhân khác, khiến nước tiểu ứ đọng, làm tăng áp lực lên thận và niệu quản. Điều này khiến giãn nở niêm mạc, kích hoạt các dây thần kinh cảm giác gây đau. Sỏi thận cũng kích thích niệu quản co thắt, gây ra các cơn co mạnh làm tăng cảm giác đau.

Phân biệt cơn đau quặn thận điển hình và không điển hình
Việc phân biệt cơn đau quặn thận điển hình và không điển hình rất quan trọng để bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Một số điểm khác biệt giữa hai cơn đau này gồm:
|
Tiêu chí |
Cơn đau quặn thận điển hình |
Cơn đau quặn thận không điển hình |
| Tính chất cơn đau | Đột ngột, đau dữ dội, không thể đứng yên hay nằm | Âm ỉ, kéo dài. |
| Nguyên nhân | Tắc nghẽn niệu quản do sỏi thận, sỏi niệu quản, khối u, hẹp niệu quản, v.v. | Viêm nhiễm đường tiết niệu mạn tính, tổn thương cơ niệu quản, co thắt không do sỏi, v.v. |
| Phạm vi lan rộng | Lan xuống bụng dưới, háng hoặc bìu. | Lan tỏa không theo đường niệu quản. |
| Triệu chứng điển hình kèm theo | Nôn, buồn nôn, tiểu ra máu, đau khi đi tiểu. | Tiểu rắt, tiểu buốt, tiểu đau, tiểu ra máu nhưng ít hơn. |
Cơn đau quặn thận kéo dài bao lâu?
Cơn đau quặn thận thường kéo dài từ 20 đến 60 phút, đôi khi có thể kéo dài đến vài giờ tùy thuộc vào mức độ tắc nghẽn và phản ứng của cơ thể. Những cơn đau thường bắt đầu đột ngột, dữ dội và đạt đỉnh trong vòng 1-2 giờ sau khi xuất hiện. Nếu không được xử trí, cơn đau có thể kéo dài từ 4 đến 12 giờ.
Xem thêm: Đau thận phải
Đau quặn thận có nguy hiểm không?
Các cơn đau quặn thận có thể gây nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời. Một số vấn đề sức khỏe mà người bệnh có thể gặp phải gồm:
- Gây nhiễm khuẩn, nhiễm trùng đường tiết niệu, đặc biệt nếu nước tiểu ứ đọng lâu ngày.
- Tiềm ẩn nguy cơ biến chứng giãn bể thận, suy thận cấp hoặc mạn tính do mô thận bị tổn thương vì tắc nghẽn kéo dài.
- Vỡ bể thận hoặc hình thành ổ áp xe do tắc nghẽn niệu quản gây áp lực bể thận lớn.
- Tiềm ẩn rủi ro biến chứng nhiễm trùng huyết, suy thận cấp nếu đau quặn thận đi kèm sốt, ớn lạnh, hạ huyết áp hoặc khó tiểu. Người bệnh cần cấp cứu ngay để tránh biến chứng.

Hướng dẫn xử lý ban đầu khi bị cơn đau quặn thận
Việc xử lý ban đầu tập trung vào giảm đau, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. Mọi người có thể thực hiện các bước:
- Nghỉ ngơi, hạn chế vận động và thay đổi tư thế.
- Chườm nóng tại vùng lưng dưới hoặc vùng bụng để giảm co thắt và giảm đau.
- Sử dụng thuốc giảm đau không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, paracetamol theo hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát cơn đau nhẹ, vừa.
- Nếu đau dai dẳng hoặc dữ dội kèm các triệu chứng như sốt cao, buồn nôn, tiểu khó hoặc tiểu ra máu thì cấp cứu ngay.

Khi nào cần thăm khám y tế?
Mọi người nên chủ động thăm khám y tế ngay nếu:
- Đau quặn thận dữ dội kéo dài không thuyên giảm hoặc có xu hướng nặng hơn.
- Xuất hiện triệu chứng sốt cao, ớn lạnh, đổ mồ hôi nhiều. Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu.
- Tiểu buốt, tiểu khó, tiểu ra máu hoặc lượng nước tiểu giảm bất thường.
- Buồn nôn và nôn mửa liên tục, chướng bụng, mệt mỏi, suy nhược.
- Người có bệnh nền thận mạn tính, tiểu đường, cao huyết áp.
Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.
Xem thêm
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK431091/
https://www.healthline.com/health/renal-colic

