15 biến chứng sau mổ sỏi thận người bệnh cần cẩn trọng

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Vì sao biến chứng có thể xảy ra sau mổ sỏi thận?

Mổ sỏi thận có thể được thực hiện bằng nhiều kỹ thuật khác nhau. Đây là những kỹ thuật ít xâm lấn giúp lấy sỏi ra ngoài cơ thể một cách hiệu quả, nhưng vẫn tồn tại một số nguy cơ biến chứng. Điều này có thể xảy ra do các tác động cơ học, sinh lý hoặc vi khuẩn gây ra.

• Do tác động cơ học: Biến chứng xảy ra khi dụng cụ phẫu thuật (như kim chọc, ống soi hoặc tia laser) tác động trực tiếp lên nhu mô thận hoặc niệu quản.
• Do tác động sinh lý: Phẫu thuật là một dạng “stress” sinh lý khiến cơ thể phản ứng bằng co mạch, thay đổi huyết động và rối loạn cân bằng nước – điện giải.
• Do vi khuẩn: Khi sỏi chứa vi khuẩn hoặc màng sinh học bị phá vỡ, vi khuẩn có thể lan vào máu và gây nhiễm trùng tiết niệu hoặc nhiễm khuẩn huyết.

Điểm đáng lưu ý là cả ba cơ chế này này thường tác động đồng thời. Vậy nên việc đánh giá hiệu quả điều trị, chăm sóc và phòng ngừa biến chứng sau mổ cần phối hợp giữa kỹ thuật chính xác, kiểm soát sinh lý ổn định và vô khuẩn tuyệt đối.

Xem thêm: Mổ sỏi thận xong nên ăn gì?

Các biến chứng sau mổ sỏi thận có thể gặp phải

Nhóm biến chứng thường gặp

• Tiểu ra máu nhẹ: Nước tiểu có máu do mạch máu nhỏ trong nhu mô thận bị tổn thương. Khi dụng cụ nội soi hoặc ống dẫn lưu được đưa vào, sự ma sát và áp lực thủy lực có thể làm rách mao mạch gây chảy máu tạm thời.
• Đau hoặc khó chịu vùng thận: Cơn đau này là hệ quả do mô thận và cơ xung quanh bị kích thích áp lực trong thận tăng nhẹ, hoặc do ống stent niệu quản gây co thắt tạm thời.
• Nhiễm trùng tiểu nhẹ: Nhiễm trùng biểu hiện với tiểu buốt, tiểu đục hoặc nước tiểu có mùi hôi lạ. Tình trạng này xảy ra do vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm khuẩn khi sỏi hoặc dụng cụ phẫu thuật gây trầy xước niêm mạc đường tiểu.
• Buồn nôn, mệt mỏi tạm thời: Triệu chứng sau khi mổ sỏi thận xuất hiện trong 1 – 2 ngày đầu do tác dụng phụ của thuốc mê, giảm đau hoặc kháng sinh. Đa phần triệu chứng tự hết mà không cần can thiệp đặc biệt.

Nhóm biến chứng ít gặp nhưng cần theo dõi chặt chẽ

• Tồn dư sỏi thận: Một số mảnh sỏi sau mổ có thể bị sót lại, sau đó chúng tiếp tục phát triển thành sỏi mới. Biến chứng này có thể gặp trong những trường hợp sỏi ban đầu nằm ở vị trí khó tiếp cận hoặc bị che khuất trong đài thận.
• Rò nước tiểu: Nước tiểu rò ra ngoài mô quanh thận qua đường chọc hoặc ống dẫn lưu. Nguyên nhân là do bể thận bị rách nhẹ hoặc ống dẫn lưu không đặt đúng vị trí khi kết thúc mổ.
• Tụ máu nhỏ quanh thận: Trong quá trình mổ thận mà đường chọc đến thận đi qua mạch máu hoặc thao tác nong đường dẫn quá mạnh thì máu có thể rỉ ra và tích tụ quanh thận. Tình trạng này có thể gây đau hoặc chèn ép nhẹ.

Xem thêm: Chi phí mổ sỏi thận

Nhóm biến chứng nghiêm trọng cần cấp cứu

• Nhiễm khuẩn huyết: Trong quá trình tán sỏi, nếu sỏi nhiễm khuẩn bị phá vỡ thì vi khuẩn hoặc độc tố từ sỏi có thể xâm nhập vào máu và gây phản ứng viêm nhiễm nghiêm trọng toàn thân.
• Sốc nhiễm khuẩn: Đây là giai đoạn nặng của nhiễm khuẩn huyết khi huyết áp tụt mạnh và cơ quan bị thiếu máu. Điều này xảy ra khi vi khuẩn hoặc độc tố lan tràn mà cơ thể không kiểm soát được phản ứng viêm toàn thân.
• Tụ máu lớn quanh thận: Biến chứng này xảy ra khi mạch máu lớn trong thận bị tổn thương trong quá trình chọc thận hoặc nong đường dẫn để phá sỏi. Người bệnh có thể bị đau dữ dội và tụt huyết áp.
• Chảy máu nặng: Tình trạng này xảy ra khi tổn thương mạch máu lớn trong thận hoặc đường chọc.
• Tổn thương niệu quản hoặc bể thận: Lớp niêm mạc có thể bị tổn thương nếu ống soi được đưa vào với áp lực cao, hoặc laser tán sỏi chiếu lệch viên sỏi. Kết quả là làm rách hoặc thủng mô niệu quản và thận.
• Rò động – tĩnh mạch thận: Đây là sự hình thành mối thông bất thường giữa động mạch và tĩnh mạch trong thận. Điều này hiếm gặp nhưng có thể xảy ra nếu kim hoặc dây nong xuyên qua cả hai mạch máu trong lúc tán sỏi.
• Ứ mủ thận: Đây là tình trạng mủ tích tụ trong thận do nhiễm trùng nặng kết hợp với tắc nghẽn đường tiểu. Khi sỏi hoặc máu đông gây tắc sau mổ thì vi khuẩn có điều kiện để phát triển mạnh tạo ổ mủ.
• Suy thận cấp: Người bệnh bị suy giảm chức năng thận đột ngột sau phẫu thuật. Nguyên nhân thường do mất máu, nhiễm trùng nặng hoặc giảm tưới máu thận kéo dài trong và sau mổ.

Xem thêm

• Chi phí mổ sỏi thận có bảo hiểm y tế
• Mổ sỏi thận bao lâu thì quan hệ được?
• Mổ sỏi thận có nguy hiểm không?