Viêm gan rượu là tình trạng tổn thương gan do sử dụng rượu kéo dài, có thể tiến triển âm thầm nhưng gây hậu quả nghiêm trọng. Bệnh có thể dẫn đến xơ gan, suy gan và nhiều biến chứng nguy hiểm. Vậy viêm gan do rượu là gì, dấu hiệu nhận biết ra sao và cách xử lý như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.

Viêm gan rượu là gì?

Bệnh viêm gan rượu (Alcoholic Hepatitis) là tình trạng viêm gan do việc uống rượu nhiều trong thời gian dài. Khi cơ thể dung nạp quá nhiều cồn khiến cho tế bào gan suy yếu làm tổn thương gan và dẫn đến tình trạng viêm.

Tiêu chuẩn đối với nữ là một đơn vị rượu và nam là không quá hai đơn vị rượu. Trong đó, đồ uống có tiêu chuẩn cồn là 14 gram, tương đương lượng cồn trong chai bia 355mL bia 5% cồn, chai rượu 147mL có 12% cồn, ly rượu mạnh 40mL có 40% cồn…

Xem thêm: Các loại viêm gan

viêm gan rượu
Uống nhiều rượu bia là nguyên nhân chính dẫn đến viêm gan do rượu.

Nguyên nhân hình thành viêm gan bởi rượu

Hầu hết người mắc bệnh lý viêm gan do rượu đều có liên quan mật thiết với việc nạp lượng lớn rượu vào cơ thể. Gan đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động của cơ thể, nhất là đào thải độc tố. Lượng cồn trong rượu khi đi vào cơ thể khiến gan bị tổn thương, các độc tố, chất béo tích tụ lâu ngày dẫn đến tình trạng viêm.

Người bệnh viêm gan do rượu không chỉ xuất phát từ việc uống rượu trong thời gian dài, mà còn do việc nạp lượng lớn rượu vào cơ thể trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, một số yếu tố nguy cơ khác cũng góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương gan:

  • Hút thuốc lá.
  • Chỉ số khối cơ thể (BMI) cao.
  • Bệnh nền viêm gan virus.
  • Bệnh gan thoái hóa mỡ.
  • Viêm gan ứ sắt.

Xem thêm: Bệnh viêm gan khác K75 là gì?

viêm gan rượu
Hút thuốc lá cũng là yếu tố khiến gan suy yếu và dễ bị tổn thương.

Triệu chứng của viêm gan do rượu

Một số triệu chứng của viêm gan do rượu phổ biến như:

  • Vàng da, vàng mắt: Xuất hiện do bilirubin tích tụ khi chức năng gan suy giảm, triệu chứng từ nhẹ đến đậm, lan toàn thân. Thường kèm nước tiểu sẫm màu, phân nhạt, ngứa da,… Đây là dấu hiệu quan trọng phản ánh mức độ tổn thương gan từ trung bình đến nặng.
  • Chán ăn, buồn nôn và nôn: Người bệnh ăn kém, nhanh no, dễ nôn do rối loạn chuyển hóa và viêm gan. Triệu chứng xuất hiện sớm, kéo dài, tăng sau ăn nhiều dầu mỡ hoặc uống rượu và có thể tái phát.
  • Đau hạ sườn phải: Cơn đau bụng vùng hạ sườn phải âm ỉ hoặc tức nặng vùng gan, có thể lan ra lưng hoặc vai phải. Thường kéo dài, tăng khi vận động hoặc uống rượu, kèm chướng bụng và khó chịu.
  • Sốt nhẹ: Sốt dưới 38,5°C do phản ứng viêm, có thể kéo dài hoặc từng đợt. Thường đi kèm mệt mỏi, đau cơ và chán ăn.
  • Mệt mỏi kéo dài: Cảm giác uể oải, thiếu năng lượng do gan suy giảm chức năng và tích tụ độc tố. Triệu chứng dai dẳng, ít cải thiện khi nghỉ ngơi.
  • Sụt cân, suy dinh dưỡng: Giảm cân không chủ ý do ăn kém và hấp thu kém, kèm teo cơ, suy dinh dưỡng và giảm sức đề kháng.

Xem thêm: Viêm gan dị ứng

diag
Xét nghiệm viêm gan B, C, A tại Diag
  • Đánh giá toàn diện nguy cơ mắc viêm gan siêu vi
  • Xét nghiệm trước khi tiêm vắc xin viêm gan
  • Xét nghiệm nhanh chóng không cần đến bệnh viện
  • Làm việc ngoài giờ hành chính tại 40+ điểm lấy mẫu.
200+
Cơ sở y tế đối tác
2400+
Bác sĩ tin tưởng

viêm gan rượu
Vàng da, vàng mắt là một số biểu hiện của viêm gan rượu.

Những biến chứng của bệnh viêm gan do rượu

Bệnh viêm gan do rượu nếu không được phát hiện và can thiệp y tế kịp thời, bệnh có thể chuyển biến nặng gây ra những tổn thương gan và các bộ phận liên quan. Dưới đây là những biến chứng thường gặp của bệnh:

  • Cổ trướng: Bệnh gây tích tụ chất lỏng trong ổ bụng trong thời gian dài. Khi xuất hiện tình trạng này, bệnh nhân đã ở giai đoạn nặng của bệnh.
  • Xơ gan: Bệnh khiến cho các tế bào khỏe mạnh bị thay thế với các phần xơ cứng, gan bị suy giảm chức năng nghiêm trọng, và tăng nguy cơ ung thư gan, đe dọa tính mạng người bệnh.
  • Suy gan: Khi gan tổn thương trở nên nghiêm trọng, gan không còn đủ khả năng thực hiện các chức năng. Suy gan là tình trạng nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
  • Suy thận: Gan và thận là hai bộ phận quan trọng đóng vai trò đào thải các độc tố ra khỏi cơ thể. Khi gan bị tổn thương nghiêm trọng, thận chịu áp lực nhiều hơn và tăng nguy cơ bị suy thận.
  • Bệnh não gan: Não bộ bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi gan không thể thực hiện tốt chức năng. Bệnh có thể khiến cho bệnh nhân rơi vào trạng thái lơ mơ, mất phương hướng, hôn mê…
  • Giãn tĩnh mạch thực quản dạ dày: Bệnh khiến người bệnh đột ngột ói ra máu hoặc đi cầu ra máu. Người bệnh rất dễ tử vong nếu không được chữa trị kịp thời.
  • Rối loạn đông máu và dễ chảy máu: Gan đóng vai trò sản xuất các yếu tố đông máu. Khi gan bị tổn thương, cơ thể dễ bị bầm tím hoặc chảy máu kéo dài, làm tăng nguy cơ biến chứng trong sinh hoạt và điều trị.

Xem thêm: Viêm gan tự miễn

Viêm gan B dẫn đến tình trạng cổ trướng, xơ gan, giãn tĩnh mạch thực quản dạ dày… ở người bệnh.

Xét nghiệm chẩn đoán viêm gan do rượu

Để chẩn đoán viêm gan do rượu, bác sĩ sẽ xem xét triệu chứng, lịch sử sức khỏe, đặc biệt là mức độ sử dụng rượu của bạn:

  • Khai thác bệnh sử và khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ tìm hiểu kỹ về thói quen uống rượu, bao gồm thời gian và lượng tiêu thụ, đồng thời kiểm tra các biểu hiện như vàng da, gan to, phù hoặc cổ trướng. Đây là bước nền tảng giúp định hướng chẩn đoán trước khi thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu.
  • Xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan: Các chỉ số như AST, ALT, bilirubin, albumin và thời gian đông máu được sử dụng để xác định mức độ tổn thương gan. Ở người bị viêm gan do rượu, men gan thường tăng và AST thường cao hơn ALT. Công thức máu cũng có thể phát hiện thiếu máu hoặc tăng bạch cầu.
  • Xét nghiệm chỉ điểm liên quan đến rượu: Một số xét nghiệm chuyên biệt như carbohydrate-deficient transferrin, ethyl glucuronide trong nước tiểu hoặc phosphatidylethanol trong máu giúp đánh giá việc sử dụng rượu gần đây.
  • Chẩn đoán hình ảnh: Các kỹ thuật như siêu âm, CT hoặc MRI giúp quan sát cấu trúc gan, phát hiện gan nhiễm mỡ, viêm, xơ hóa hoặc cổ trướng, đồng thời hỗ trợ loại trừ các nguyên nhân khác gây bệnh gan.
  • Đánh giá xơ hóa gan: Phương pháp đo độ đàn hồi gan như FibroScan cho phép xác định mức độ xơ hóa mà không cần can thiệp xâm lấn, thường được dùng để theo dõi tiến triển bệnh.
  • Sinh thiết gan: Khi cần xác định chính xác tình trạng bệnh, bác sĩ có thể lấy mẫu mô gan để phân tích, từ đó đánh giá mức độ viêm, hoại tử và xơ hóa. Phương pháp này thường được chỉ định khi các xét nghiệm khác chưa đủ rõ ràng.
  • Các xét nghiệm bổ sung: Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu thêm xét nghiệm điện giải, chức năng thận hoặc xét nghiệm loại trừ viêm gan virus nhằm đảm bảo chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Xem thêm: Xét nghiệm viêm gan bao nhiêu tiền?

Cách điều trị viêm gan do rượu

Phát hiện và điều trị viêm gan do rượu sớm giúp hạn chế nguy cơ chuyển biến thành các bệnh nguy hiểm. Để điều trị bệnh, việc đầu tiên là người bệnh cần bỏ rượu và tuân thủ các phác đồ điều trị của bác sĩ.

  • Bỏ rượu: Cai rượu hay các chất chứa cồn là điều bắt buộc đầu tiên khi bước vào phác đồ điều trị bệnh gan. Theo thông tin từ Viện Y tế Quốc gia Hoa kỳ (NIH – National Institutes of Health), năm 2017, một nghiên cứu đã cho thấy, nếu bỏ rượu sẽ giúp tỷ lệ điều trị khỏi bệnh tăng lên 30% so với tiếp tục uống rượu.
  • Dùng thuốc điều trị: Trong quá trình chữa trị, tùy vào chuyển biến bệnh, bác sĩ có thể cho bệnh nhân sử dụng thuốc điều trị phù hợp như thuốc cai rượu, thuốc điều trị triệu chứng, thuốc năng ngừa biến chứng…
  • Ghép gan: Khi bệnh đã ở giai đoạn nặng và các thuộc điều trị không có tác dụng, người bệnh cần ghép gan. Việc ghép gan có thể được tiến hành trên một phần hoặc toàn bộ gan. Điều kiện tiên quyết để thực hiện ghép gan là người bệnh cần cai rượu ít nhất 6 tháng trước phẫu thuật và bỏ rượu hoàn toàn sau khi phẫu thuật thành công.

Xem thêm: Trẻ sơ sinh bị viêm gan có chữa được không?

Biện pháp phòng tránh bị viêm gan rượu

Bệnh thường khởi phát từ việc người bệnh uống rượu trong thời gian dài hoặc uống quá nhiều rượu trong thời gian ngắn khiến gan bị tổn thương nặng nề. Để phòng tránh bệnh, bạn nên lưu ý những điểm sau:

  • Không uống rượu hoặc uống rượu ở mức độ vừa phải: Nguyên nhân chính dẫn đến bệnh là do bệnh nhân đã nạp lượng cồn vượt ngưỡng an toàn. Để tránh mắc viêm gan do rượu, tốt nhất bạn nên tránh sử dụng bia rượu. Nếu vì nhiều lý do, bạn phải uống, hãy uống một lượng phải. Theo đó, nữ giới có thể uống một chai bia 355mL bia 5% cồn/ngày và năm giới là hai chai bia 355mL bia 5% cồn/ngày.
  • Kiểm tra thông tin trước khi trộn rượu và thuốc: Khi bị bệnh phải uống thuốc, bạn cần trao đổi kỹ với bác sĩ về việc có thể uống rượu khi đang dùng thuốc hay không.
  • Xây dựng lối sống lành mạnh: Để phòng bệnh viêm gan do rượu, người bệnh cần xây dựng lối sống khoa học, bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể, tập luyện thể dục điều độ, tránh căng thẳng… Những việc này sẽ giúp bạn nâng cao sức đề kháng, giảm các tác hại do bia rượu gây ra.

Xem thêm: TD viêm gan là gì?

viêm gan rượu
Hạn chế sử dụng rượu bia là giải pháp phòng bệnh viêm gan rượu hiệu quả.

Những câu hỏi thường gặp về viêm gan do rượu

1. Uống rượu nhiều có bị viêm gan B không?

Uống rượu nhiều có thể dẫn đến viêm gan. Tuy nhiên, chưa có y văn nào cho thấy người bệnh viêm gan B là do uống nhiều rượu. Viêm gan B do virus viêm gan B gây ra. Virus xâm nhập vào cơ thể của người lành qua các tiếp xúc với máu, dịch tiết có chứa virus của người bệnh. Bệnh có thể được phòng tránh hiệu quả thông qua tiêm ngừa vắc xin.

2. Uống bao nhiêu rượu thì bị viêm gan?

Uống bao nhiêu rượu sẽ bị viêm gan phụ thuộc vào thể trạng của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, người uống rượu, bia vượt ngưỡng nồng độ cồn an toàn có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Thông thường, nếu nam giới nạp vào cơ thể 60-80 gram cồn mỗi ngày và nữ giới là 20-40 gram cồn mỗi ngày trong khoảng 20 năm sẽ bị viêm gan và có nguy cơ biến chứng thành xơ gan.

Xem thêm: Viêm gan CMV