Ứng dụng dành cho đối tác 
19001717 Viêm gan A là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
Viêm gan A là gì?
Viêm gan A là một bệnh gan cấp tính do virus viêm gan A (HAV) gây ra, thuộc nhóm các bệnh viêm gan siêu vi. Virus này làm tổn thương các tế bào biểu mô gan, dẫn đến suy giảm chức năng gan và gây viêm cấp tính nhưng không gây viêm gan mạn tính như viêm gan B hay viêm gan C. Tuy nhiên, nhiều trường hợp, bệnh vẫn có thể biến chứng và gây ra các bệnh nguy hiểm, gây tổn thương gan và thậm chí tử vong.
Viêm gan A phổ biến ở các vùng có điều kiện môi trường ô nhiễm, thiếu nước sạch. Tại Việt Nam, các bệnh nhân được ghi nhận rải rác tại nhiều khu vực nhưng phần lớn tập trung nhiều ở Tây Nguyên và các nơi có môi trường vệ sinh kém.
Xem thêm: Các loại viêm gan
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm ghi nhận khoảng 1,4 triệu bệnh nhân nhiễm virus viêm gan A. Đặc biệt, bệnh viêm gan siêu vi A chủ yếu xảy ra ở trẻ em dưới 10 tuổi (chiếm khoảng 90%). Viêm gan A ở trẻ em thường biểu hiện qua một số triệu chứng sau thời gian ủ bệnh từ 2 đến 6 tuần. Nhiều trường hợp virus xâm nhập nhưng không phát triển thành bệnh.
Người nhiễm viêm gan A sau khi được chữa khỏi vẫn có khả năng tái nhiễm. Tỷ lệ lây nhiễm vào khoảng 3 – 20% sau khoảng 3 tuần và có triệu chứng lâm sàng tương tự với lần đầu viêm nhiễm.
Xem thêm: Xét nghiệm viêm gan bao nhiêu tiền?
Nguyên nhân gây bệnh viêm gan A
Bệnh viêm gan A là do virus viêm gan A gây ra, dẫn đến viêm cấp tính ở gan. Viêm gan A có thể lây truyền qua đường tiêu hóa (phân – miệng), máu hoặc quan hệ tình dục. Tốc độ lây nhiễm khi chưa có triệu chứng lâm sàng cao hơn khi đã xuất hiện dấu hiệu của bệnh.
Bệnh có thể lây nhiễm qua các con đường sau:
- Lây truyền qua đường tiêu hóa: Người bệnh có thể nhiễm virus khi:
- Ăn thực phẩm ô nhiễm, thức ăn được chế biến bởi người nhiễm virus mà không rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh.
- Uống nước bị nhiễm khuẩn.
- Ăn thức ăn được rửa hoặc chế biến bằng nước nhiễm khuẩn.
- Ăn hải sản sống từ nguồn nước bị ô nhiễm bởi nước thải.
- Tiếp xúc gần gũi với người nhiễm bệnh: Viêm gan A có thể lây truyền khi bạn tiếp xúc gần gũi với người đang nhiễm virus như ăn uống chung, quan hệ tình dục,…ngay cả khi họ không có triệu chứng.
- Bề mặt bị nhiễm khuẩn: Virus có thể sống trên các bề mặt trong nhiều tháng, nên việc chạm vào bề mặt nhiễm khuẩn rồi chạm vào miệng cũng có thể khiến bạn bị nhiễm bệnh.
- Đường máu: Virus viêm gan A hiếm lây nhiễm qua đường máu do tải lượng virus trong máu rất thấp và không lây nhiễm qua các tiếp xúc thông thường với người bệnh.
Đối tượng có nguy cơ nhiễm bệnh cao
Theo các tổ chức y tế, đối tượng có nguy cơ nhiễm bệnh viêm gan A gồm:
- Người làm làm việc hoặc thường xuyên di chuyển đến những nơi có tỷ lệ viêm gan A cao.
- Người làm việc trong phòng thí nghiệm có nguy cơ tiếp xúc với viêm gan A cao.
- Người có người thân nhiễm virus viêm gan A.
- Người làm việc trong các môi trường kém vệ sinh, có nguy cơ phơi nhiễm cao.
- Người mắc các bệnh lý về gan như viêm gan B, viêm gan C.
- Người sử dụng ma túy.
Triệu chứng viêm gan A
Triệu chứng của bệnh viêm gan A thường không được biểu hiện quá rõ ràng hoặc không có bất kỳ triệu chứng nào. Dưới đây là những biểu hiện thường gặp của bệnh viêm gan siêu vi A:
- Rối loạn tiêu hóa: Người bệnh có thể gặp một số vấn đề như: chán ăn, ăn không ngon, buồn nôn hoặc nôn, đau bụng (nhất là đau bụng khu vực hạ sườn phải), tiêu chảy,…
- Mệt mỏi, thiếu năng lượng: Khi gan bị viêm, nó không thể loại bỏ các chất độc trong cơ thể hiệu quả. Do đó, độc tố tích tụ lại khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, khó chịu và không có năng lượng.
- Sốt nhẹ: Khi virus viêm gan A tấn công, cơ thể sẽ điều động một lượng bạch cầu đủ để chống lại khiến người nhiễm thường xuyên bị sốt nhẹ và diễn ra theo từng đợt.
- Vàng da và các bệnh về da: Khi virus xâm nhập, gan bị tổn thương dẫn đến suy giảm chức năng đào thải độc tố dẫn đến độc tố tích tụ hình thành viêm ngứa da, mụn nhọt, vàng da do tích tụ albumin,…
- Nước tiểu màu vàng, phân bạc màu: Viêm gan A có thể dẫn đến tình trạng nước tiểu có màu vàng sẫm và phân bạc màu. Tuy nhiên, đây cũng là dấu hiệu thường gặp ở các bệnh viêm gan khác như viêm gan B, C, viêm gan rượu,… nên để chắc chắn bạn nên đến ngay các cơ sở y tế để xét nghiệm ngay.
- Đau nhức các khớp: có khoảng 10% người nhiễm viêm gan A có thể kèm triệu chứng đau nhức các cơ, khớp. Đây là dấu hiệu cho thấy bệnh có thể đã chuyển biến đến giai đoạn nặng hơn.
Xem thêm: Viêm gan B là gì?
Xét nghiệm viêm gan B, C, A tại Diag
- Đánh giá toàn diện nguy cơ mắc viêm gan siêu vi
- Xét nghiệm trước khi tiêm vắc xin viêm gan
- Xét nghiệm nhanh chóng không cần đến bệnh viện
- Làm việc ngoài giờ hành chính tại 40+ điểm lấy mẫu.
Biến chứng của viêm gan A
Dù bệnh chỉ ở dạng cấp tính và không chuyển thành thể mạn tính nhưng nhiều trường hợp bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như suy gan, viêm tụy, hội chứng Guillain Barre,..
- Suy gan cấp tính: Virus viêm gan A là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy gan cấp tính, nhất là bệnh nhân lớn tuổi, có hệ miễn dịch kém và có tiền sử các bệnh liên quan đến gan.
- Viêm tụy: VIêm gan A cũng có thể ảnh hưởng đến tuyến tụy. Khi bị viêm tuyến tụy, người bệnh phải ngừng ăn để tuyến này được phục hồi và có thể được chỉ định nhập viện để truyền dịch.
- Hội chứng Guillain Barre: Đây là hội chứng nguy hiểm có thể xảy ra dưới tác động của virus viêm gan A. Bệnh có thể xảy ra khi hệ thống miễn dịch quay lại tấn công hệ thống thần kinh dẫn đến các cơ suy yếu thậm chí tê liệt. Khi mắc hội chứng Guillain Barre, người bệnh cần nhập viện và và điều trị theo phác đồ của bác sĩ.
Chẩn đoán viêm gan siêu vi A
Chẩn đoán viêm gan siêu vi A chủ yếu dựa vào xét nghiệm máu để phát hiện kháng thể đặc hiệu với virus viêm gan A (HAV). Các bước chính gồm:
- Xét nghiệm huyết thanh: Đánh giá hai loại kháng thể:
- IgM anti-HAV: xuất hiện trong giai đoạn cấp tính, dương tính chứng tỏ đang hoặc mới nhiễm viêm gan A.
- IgG anti-HAV: xuất hiện sau khi khỏi bệnh, cho biết có miễn dịch do nhiễm trước đó hoặc tiêm vaccine.
- Xét nghiệm vi rút HAV RNA bằng PCR: Được dùng trong một số trường hợp để phát hiện trực tiếp vật chất di truyền của virus trong máu, giúp xác định và đánh giá mức độ hoạt động của virus.
- Thăm khám lâm sàng: Đánh giá các triệu chứng như vàng da, vàng mắt, mệt mỏi, chán ăn, nước tiểu sẫm màu. Tuy nhiên triệu chứng viêm gan A thường không rõ ràng hoặc dễ nhầm với các loại viêm gan khác nên phải dựa vào xét nghiệm để chẩn đoán chính xác.
- Xét nghiệm chức năng gan (men gan ALT, AST, bilirubin): Được tiến hành để đánh giá mức độ tổn thương gan và xác định giai đoạn bệnh.
- Phương pháp khác: Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm hoặc sinh thiết gan nhằm xác định mức độ tổn thương gan nhưng không phổ biến trong chẩn đoán viêm gan A thông thường.
Viêm gan A có chữa được không?
Viên gan A có thể chữa được. Hiện chưa có thuộc đặc trị viêm gan A nhưng hầu hết trường hợp cơ thể có thể tự đào thải virus. Người nhiễm virus có thể khỏi bệnh khi đã hết các triệu chứng trong vòng 6 tháng.
Việc điều trị viêm gan A chủ yếu tập trung vào việc kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục chức năng gan:
- Dành thời gian nghỉ ngơi: Cần nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể có thời gian hồi phục. Bạn nên tránh các hoạt động nặng cho đến khi bạn cảm thấy khỏe hơn và có đủ năng lượng.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối, lành mạnh: Thay vì ăn nhiều trong một bữa, bạn có thể chia nhỏ các bữa ăn, giúp việc ăn uống dễ dàng hơn. Để đảm bảo đủ năng lượng, hãy lựa chọn các thực phẩm giàu dưỡng chất như nước ép trái cây hoặc sữa thay vì chỉ uống nước lọc. Bạn cần uống đủ nước, nhất là khi bạn bị nôn hoặc tiêu chảy, để tránh mất nước.
- Không uống rượu, bia và sử dụng các chất kích thích: Rượu, bia hay các chất kích thích có thể gây hại thêm cho gan. Việc hạn chế sử dụng các chất này sẽ giúp quá trình phục hồi nhanh chóng và hạn chế tổn thương gan.
- Thăm khám định kỳ: Dù không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho viêm gan A, việc kiểm tra định kỳ với bác sĩ để theo dõi chức năng gan và đảm bảo quá trình chăm sóc hồi phục diễn ra tốt.
Xem thêm: Viêm gan A có chữa được không?
Biện pháp phòng ngừa bệnh viêm gan A
Để đạt hiệu quả phòng bệnh viêm gan A hiệu quả, bạn nên kết hợp các phương pháp như:
- Tiêm vắc xin viêm gan A là giải pháp phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh hiệu quả. Bạn có thể đến các trung tâm tiêm chủng hoặc trung tâm y khóa có cung cấp dịch vụ tiêm phòng để tiêm ngừa càng sớm càng tốt. Liệu trình tiêm vắc xin thường có 2 mũi, mũi tiếp theo cách mũi đầu 6 tháng.
- Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, nhất là trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm,…
- Xử lý tốt phân, chất thải của người bệnh.
- Không dùng chung các vật dụng cá nhân như dụng cụ ăn uống, khăn mặt, bàn chải đánh răng,…
- Thực hiện các biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục, tránh quan hệ tình dục bằng miệng với người viêm gan A.
- Xây dựng thói quen ăn uống và sinh hoạt lành mạnh. Bạn nên thực hiện ăn chín, uống chín và bổ sung các nhóm chất dinh dưỡng cần thiết để tăng cường sức đề kháng.
- Tập luyện thể dục: Nên dành thời gian nghỉ ngơi phù hợp, tránh căng thẳng làm ảnh hưởng đến hệ miễn dịch. Tập luyện thể dục, thể thao ít nhất 30 phút mỗi ngày để thúc đẩy quá trình trao đổi chất và đào thải độc tố qua da, giảm áp lực lên gan, thận.
- Thăm khám sức khỏe thường xuyên, nhất là xét nghiệm viêm gan để kịp thời phát hiện và điều trị nếu mắc bệnh.
Xem thêm
