Triệu chứng sốt xuất huyết biểu hiện như thế nào?

Tìm hiểu về sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây sang người qua muỗi vằn đốt. Bệnh có thể từ nhẹ đến rất nặng, thậm chí gây sốc, chảy máu nội tạng và tử vong nếu không phát hiện sớm.

Về mặt lâm sàng, người bệnh thường khởi phát bằng sốt, đau nhức toàn thân, đau sau hốc mắt, buồn nôn, nôn và phát ban; một số trường hợp có chấm xuất huyết hoặc chảy máu niêm mạc.

Sốt xuất huyết thường tăng mạnh trong giai đoạn tháng 5 đến tháng 11, do mùa mưa và cao điểm muỗi phát triển. Bệnh thường trải qua 3 giai đoạn: sốt, nguy kịch và hồi phục. Giai đoạn nguy kịch thường đến vào lúc hạ sốt, khi huyết tương thoát mạch và biến chứng nặng có thể xuất hiện rất nhanh nếu không theo dõi chặt.

Hiện nay, Bộ Y tế Việt Nam cho biết giai đoạn đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 31.927 ca sốt xuất huyết và 4 ca tử vong, cao gấp 2,2 lần so với cùng kỳ 2025; riêng TP.HCM là một trong những địa phương có số ca cao nhất.

Triệu chứng lâm sàng của bệnh sốt xuất huyết

Bệnh thường khởi phát đột ngột, dễ nhầm với cúm hay các nhiễm siêu vi khác ở giai đoạn đầu, nhưng có điểm khác biệt rất quan trọng là bệnh có thể chuyển nặng nhanh sau khi hết sốt.

Sốt cao đột ngột

Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết thường gặp và cũng là dấu hiệu mở đầu điển hình nhất là sốt cao đột ngột, thường kéo dài 2-7 ngày. Tình trạng sốt cao khiến người bệnh mệt nhiều, rét run, đau đầu và ăn ít lại. Theo lâm sàng, sốt dengue thường không có dấu hiệu khu trú rõ như viêm họng mủ hay ho nhiều, nên dễ bị nhầm với cảm cúm hoặc sốt siêu vi thông thường.

Điểm cần chú ý là sốt có thể không hạ hoàn toàn bằng thuốc hạ sốt thông thường, và việc giảm sốt không có nghĩa là bệnh đã nhẹ đi. Theo CDC, các dấu hiệu cảnh báo nặng thường xuất hiện trong 24-48 giờ sau khi hết sốt, vì vậy giai đoạn “đỡ sốt” lại là lúc cần theo dõi sát nhất.

Đau nhức cơ thể

Một trong những dấu hiệu của sốt xuất huyết khác là đau đầu dữ dội, nhất là đau vùng sau hốc mắt. Đây là phản ứng viêm toàn thân do virus gây ra, làm người bệnh cảm thấy đau mỏi “rã rời” toàn thân, nhức cơ, nặng khớp, đau lưng và mệt lả. Ở nhiều bệnh nhân, đau nhức này nổi bật hơn so với các bệnh sốt virus khác, nên nếu đi cùng với sốt cao và sống trong vùng dịch tễ, cần nghĩ nhiều đến sốt xuất huyết.

Phát ban

Phát ban hoặc chấm xuất huyết là dấu hiệu rất đáng chú ý, thường xuất hiện sau vài ngày sốt, có thể là ban đỏ lan tỏa hoặc các chấm đỏ li ti dưới da. Theo CDC, ban dát sẩn, chấm xuất huyết, bầm tím nhẹ, chảy máu mũi hoặc chảy máu lợi đều có thể gặp nếu bạn bị sốt xuất huyết.

Rối loạn tiêu hóa

Một nhóm triệu chứng của sốt xuất huyết khác khá thường gặp là buồn nôn, nôn, chán ăn và mệt mỏi. Các triệu chứng tiêu hóa này có thể xuất hiện sớm, nhưng bạn cần chú ý nếu nôn tăng dần, nôn liên tục hoặc không uống được nước thì phải coi đó là tín hiệu nguy cơ.

Triệu chứng sốt xuất huyết cảnh báo nguy hiểm

Trong sốt xuất huyết, giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào khoảng ngày 3-7 của bệnh. Điều đáng lo là người bệnh có thể bớt sốt nhưng lại bắt đầu bước vào pha thoát huyết tương, giảm tiểu cầu và nguy cơ sốc.

Đau bụng dữ dội

Đau bụng dữ dội là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng nhất của bệnh sốt xuất huyết nặng. Đây không phải cơn đau âm ỉ thoáng qua đơn thuần, mà thường tăng dần, có thể kèm chướng bụng, nôn hoặc cảm giác đau nhiều hơn khi chạm vào. Khi người bệnh mô tả đau “đi không nổi” hoặc đau tăng ở vùng gan, bác sĩ sẽ nghĩ nhiều đến nguy cơ thoát huyết tương, viêm gan do sốt xuất huyết hoặc xuất huyết tiêu hóa sớm.

Nôn mửa liên tục

Nôn liên tục là dấu hiệu rất đáng lo vì vừa làm người bệnh mất nước, vừa cho thấy bệnh đang có xu hướng trở nặng. Đây không chỉ là triệu chứng tiêu hóa đơn thuần mà còn phản ánh nguy cơ thoát huyết tương và rối loạn tưới máu. Nếu người bệnh nôn kèm lừ đừ, đau bụng, tay chân lạnh hoặc tiểu ít, đó là tình huống cần đưa đến cơ sở y tế ngay vì có thể đang tiến gần đến sốc sốt xuất huyết.

Xuất huyết niêm mạc

Xuất huyết niêm mạc là trường hợp nguy hiểm, bao gồm chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phân có máu. CDC và WHO đều xem xuất huyết niêm mạc là biểu hiện cảnh báo của sốt xuất huyết nặng.

Ở phụ nữ, kinh nguyệt ra nhiều bất thường hoặc kéo dài cũng có thể là biểu hiện của rối loạn đông máu do sốt xuất huyết.

Vật vã, bứt rứt hoặc lừ đừ, mệt mỏi

Thay đổi tri giác hoặc hành vi là một dấu hiệu cảnh báo rất quan trọng. Nếu người bệnh trở nên vật vã, bứt rứt, khó chịu bất thường hoặc ngược lại lừ đừ, mệt lả, đáp ứng chậm, bác sĩ phải nghĩ tới giai đoạn nguy kịch hoặc sốc sớm.

Điều nguy hiểm là những thay đổi này đôi khi xuất hiện khi sốt đã giảm, khiến gia đình lầm tưởng bệnh đang lui. Thực tế, đây lại có thể là thời điểm huyết tương bắt đầu thoát ra khỏi lòng mạch, làm giảm tưới máu cơ quan và gây nguy cơ tụt huyết áp.

Thở nhanh, khó thở

Thở nhanh, khó thở là dấu hiệu không được bỏ qua vì có thể liên quan đến thoát huyết tương gây tràn dịch màng phổi, suy tuần hoàn hoặc toan chuyển hóa. WHO và CDC đều nhấn mạnh sốt xuất huyết nặng có thể dẫn đến suy cơ quan và sốc, do đó biểu hiện hô hấp bất thường phải được đánh giá ngay.

Tay chân lạnh, ẩm

Tay chân lạnh, ẩm hoặc nổi vân da là dấu hiệu gợi ý tiền sốc hoặc sốc do sốt xuất huyết. Nguyên nhân do khi huyết tương thoát khỏi lòng mạch, thể tích tuần hoàn giảm làm da ngoại vi lạnh và ẩm do cơ thể cố gắng co mạch để giữ máu cho cơ quan quan trọng.

Cần làm gì khi có dấu hiệu sốt xuất huyết?

Khi có biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết, việc đầu tiên là theo dõi sát mức độ nặng của bệnh vì sốt xuất huyết có thể xấu đi nhanh, đặc biệt ở giai đoạn hạ sốt. Nếu người bệnh chỉ mới sốt cao, đau đầu, đau nhức mình mẩy, phát ban nhẹ nhưng vẫn tỉnh táo và uống được nước, có thể theo dõi tại nhà, nghỉ ngơi và bù dịch đầy đủ.

Khi chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết, cần chú ý:

• Cần dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ, ưu tiên paracetamol. Người bệnh (đặc biệt là trẻ em) cần tránh aspirin, ibuprofen và naproxen vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
• Không nên tự ý dùng thuốc giảm đau kháng viêm, không tự truyền dịch tại nhà và không trì hoãn đi khám chỉ vì thấy bớt sốt. Những sai lầm này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc khiến biến chứng nặng bị phát hiện muộn.
• Nếu người bệnh là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, nên đưa đi khám sớm vì nhóm này khó theo dõi tại nhà an toàn hơn.

Một số câu hỏi thường gặp

Tại sao gan to trong sốt xuất huyết?

Trong sốt xuất huyết, trường hợp gan to xảy ra chủ yếu vì virus Dengue và phản ứng viêm của cơ thể làm gan bị tổn thương, dẫn đến phù nề, sung huyết và đôi khi tăng men gan rõ rệt. Ở bệnh nặng, gan có thể bị ảnh hưởng bởi cả tổn thương trực tiếp do virus lẫn đáp ứng miễn dịch quá mức, nên bác sĩ sờ thấy gan to hoặc người bệnh đau tức vùng hạ sườn phải.

Sốt xuất huyết nổi hạch sau gáy có sao không?

Sốt xuất huyết nổi hạch sau gáy không phải biểu hiện điển hình, và bác sĩ sẽ ưu tiên tìm các nguyên nhân khác trước. Tuy nhiên, nếu hạch sau gáy xuất hiện cùng các dấu hiệu sốt xuất huyết điển hình hoặc dấu hiệu cảnh báo nặng, cần được đánh giá y khoa sớm để không bỏ sót sốt xuất huyết hoặc một nhiễm trùng khác.

Sốt xuất huyết có sốt liên tục không?

Có, sốt xuất huyết thường sốt liên tục, nhất là trong giai đoạn đầu của bệnh. Sốt thường khởi phát đột ngột, có thể cao 39-40 độ C, kéo dài khoảng 2-7 ngày. Nhưng điểm nguy hiểm nhất là lúc sốt giảm chứ không phải lúc còn sốt cao. Vì vậy, theo dõi triệu chứng đi kèm quan trọng hơn chỉ nhìn vào nhiệt độ cơ thể.

Bị sốt xuất huyết nhưng không sốt không?

Có, trường hợp bị sốt xuất huyết nhưng không sốt vẫn có thể xảy ra. Một số người chỉ sốt nhẹ, sốt thoáng qua, hoặc đến lúc đi khám thì đã qua giai đoạn sốt. Nếu nghi ngờ sốt xuất huyết dù không sốt, người bệnh cần đi khám sớm để làm xét nghiệm máu và được bác sĩ đánh giá mức độ nguy cơ. Trong thực hành, không nên chờ sốt mới đi viện, vì nhiều ca sốt xuất huyết nặng được phát hiện muộn chỉ vì người bệnh không có sốt cao điển hình.

Sốt xuất huyết có hạ sốt không?

Có. Sốt xuất huyết vẫn có giai đoạn hạ sốt, nhưng đây không phải dấu hiệu bệnh đã khỏi. Nhiều trường hợp bắt đầu sốt cao trong vài ngày đầu, sau đó sốt giảm hoặc hết sốt tạm thời; chính thời điểm này lại có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm hơn.

Sốt xuất huyết lạnh run phải làm sao?

Có thể, nhưng lạnh run trong sốt xuất huyết không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm riêng biệt. Khi người bệnh bị sốt đang lên cao, cơ thể co mạch có thể gây cảm giác rét run.