Tại sao chó dại sau khi cắn người lại chết?

Tại sao chó dại cắn người xong lại chết?

Chó dại cắn người xong chết vì bệnh dại đã phá hủy hệ thần kinh, không phải vì hành động cắn làm con vật chết. Khi virus dại đến não và tuyến nước bọt, chó có thể thay đổi hành vi, hung dữ bất thường, chảy dãi, khó nuốt, liệt, co giật hoặc suy hô hấp; sau đó tử vong thường xảy ra nhanh.

Bệnh dại có hai điểm quan trọng. Thứ nhất, trong giai đoạn ủ bệnh, chó có thể chưa có triệu chứng rõ. Thứ hai, khi đã có dấu hiệu lâm sàng, bệnh gần như luôn tử vong. Khi virus dại đã nhiễm vào hệ thần kinh trung ương và triệu chứng lâm sàng xuất hiện, bệnh dại gần như chắc chắn gây tử vong.

Vì vậy, dân gian thường thấy “chó dại cắn người rồi chết” là do thời điểm con chó cắn thường trùng với giai đoạn bệnh đã nặng, virus đã có trong nước bọt và hành vi của chó đã thay đổi. Chó có thể cắn do kích thích, rối loạn thần kinh, hung dữ bất thường hoặc mất kiểm soát hành vi.

Chó dại cắn người sau bao lâu thì chết?

Chó dại nếu đã lây nhiễm tại thời điểm cắn thường chết trong vòng vài ngày đến tối đa khoảng 10 ngày theo quan sát y tế. Nên nhốt và theo dõi chó, mèo, chồn sương khỏe mạnh trong 10 ngày sau khi chúng cắn người; nếu con vật vẫn khỏe sau 10 ngày, điều đó cho thấy nó không thải virus dại trong nước bọt tại thời điểm cắn.

Điều này không có nghĩa là mọi con chó cắn người đều sẽ chết sau 10 ngày. Nhiều vết cắn xảy ra do chó sợ hãi, đau, bảo vệ lãnh thổ, bảo vệ con, bị trêu chọc hoặc bị giẫm đạp. Nếu chó vẫn ăn uống, sinh hoạt bình thường và được theo dõi đủ 10 ngày theo hướng dẫn thú y/y tế, nguy cơ dại từ vết cắn đó thấp hơn nhiều.

Ngược lại, nếu chó bỏ ăn, chảy dãi nhiều, thay đổi tính tình, kích động, sợ nước, khó nuốt, liệt, đi loạng choạng, co giật hoặc chết trong thời gian theo dõi, người bị cắn cần báo ngay cho cơ sở y tế và thú y để xử trí. Không nên tự mổ xác, chạm vào nước bọt hoặc não/tủy của con vật nghi dại.

Dấu hiệu chó, mèo nghi mắc bệnh dại

Chó, mèo nghi dại có thể thay đổi hành vi đột ngột, kích động, hung dữ bất thường, chảy dãi, khó nuốt, liệt hoặc có biểu hiện thần kinh tiến triển. Các dấu hiệu đáng tin cậy gồm thay đổi hành vi đột ngột, nghiêm trọng và liệt không giải thích được, nặng dần.

Các dấu hiệu cần cảnh giác gồm:

• Chó/mèo vốn hiền trở nên hung dữ hoặc tấn công vô cớ.
• Con vật vốn sợ người lại trở nên quá thân thiện bất thường.
• Bỏ ăn, thay đổi tiếng kêu, bồn chồn, kích động.
• Chảy dãi nhiều, há miệng, khó nuốt.
• Đi loạng choạng, yếu chân, liệt hàm hoặc liệt chi.
• Co giật, lẩn trốn, sợ kích thích.
• Chết đột ngột sau vài ngày có biểu hiện bất thường.

Không phải con vật dại nào cũng “sùi bọt mép” hoặc sợ nước rõ ràng. Vì vậy, chỉ nhìn bề ngoài không thể loại trừ bệnh dại một cách chắc chắn.

Bị chó, mèo nghi dại cắn nên làm gì?

Người bị chó, mèo nghi dại cắn cần rửa vết thương ngay bằng nước chảy và xà phòng, sau đó đến cơ sở y tế để đánh giá tiêm vaccine dại và globulin miễn dịch kháng dại nếu cần. Dự phòng sau phơi nhiễm bệnh dại gồm chăm sóc vết thương, tiêm huyết thanh kháng dại và vaccine vào các ngày 0, 3, 7, 14 đối với người chưa tiêm trước đó.

Các bước cần làm:

• Rửa vết cắn/cào dưới vòi nước với xà phòng trong ít nhất 15 phút nếu có thể.
• Sát khuẩn bằng povidone-iodine hoặc dung dịch sát khuẩn phù hợp nếu có.
• Không đắp lá, không bôi thuốc dân gian, không nặn bóp mạnh vết thương.
• Đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt, đặc biệt nếu vết cắn chảy máu, sâu, nhiều vết, ở đầu/mặt/cổ/tay/sinh dục.
• Cung cấp thông tin về con vật như chó/mèo nhà hay hoang, đã tiêm phòng chưa, có theo dõi được 10 ngày không, có dấu hiệu bất thường không.
• Tiêm phòng dại đúng lịch nếu được chỉ định; không tự ngưng lịch tiêm khi chưa có hướng dẫn y tế.

Có nên chờ chó chết rồi mới đi tiêm phòng dại không?

Không nên chờ chó chết rồi mới đi tiêm phòng dại nếu có nguy cơ phơi nhiễm. Bệnh dại có thể phòng được sau phơi nhiễm nếu xử trí kịp thời, nhưng khi người đã xuất hiện triệu chứng thì gần như luôn tử vong.

Việc theo dõi chó/mèo 10 ngày có giá trị hỗ trợ đánh giá nguy cơ, nhưng không thay thế khám y tế. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định bắt đầu tiêm ngay, sau đó điều chỉnh theo kết quả theo dõi hoặc xét nghiệm con vật theo quy định địa phương.

Đặc biệt không nên trì hoãn nếu:

• Con vật là chó/mèo hoang hoặc không theo dõi được.
• Con vật có biểu hiện hung dữ bất thường, chảy dãi, liệt, co giật, bỏ ăn, sợ ánh sáng/âm thanh, khó nuốt.
• Vết cắn sâu, nhiều vết, chảy máu.
• Vết cắn ở đầu, mặt, cổ, bàn tay, đầu ngón tay hoặc cơ quan sinh dục.
• Người bị cắn là trẻ em.
• Con vật chết, mất tích hoặc bị giết trước khi theo dõi đủ 10 ngày.

Phòng ngừa bệnh dại sau khi bị chó, mèo cắn

Phòng ngừa bệnh dại sau phơi nhiễm cần thực hiện sớm, đúng lịch và theo chỉ định y tế. Người có thể đã phơi nhiễm bệnh dại cần liên hệ cơ quan y tế để được đánh giá nguy cơ và chỉ định dự phòng sau phơi nhiễm phù hợp.

Các biện pháp phòng ngừa gồm:

• Tiêm phòng dại cho chó, mèo nuôi định kỳ theo quy định.
• Không thả rông chó, mèo; đeo rọ mõm cho chó khi ra nơi công cộng.
• Không trêu chọc, đánh, kéo đuôi, giẫm hoặc cố bắt chó/mèo lạ.
• Dạy trẻ không lại gần chó/mèo đang ăn, đang ngủ, đang nuôi con hoặc không rõ chủ.
• Khi bị cắn/cào, rửa vết thương ngay và đi khám.
• Theo dõi chó/mèo cắn người đủ 10 ngày nếu có thể, dưới hướng dẫn thú y/y tế.
• Không tự ý giết, vứt xác hoặc xử lý xác động vật nghi dại.