Người bệnh thủy đậu kiêng gì? Bị thủy đậu ăn gì lành sẹo?
Bị thủy đậu kiêng gì?
Thủy đậu là bệnh do virus varicella-zoster gây ra, thường có biểu hiện như sốt, mệt mỏi và đặc biệt là nổi mụn nước ngứa khắp cơ thể. Trong giai đoạn bị bệnh, việc người bệnh kiêng cữ đúng cách sẽ giúp giảm ngứa, hạn chế bội nhiễm, ngăn ngừa sẹo và rút ngắn thời gian hồi phục.
Bị thủy đậu kiêng ăn gì?
Người bệnh thủy đậu nên kiêng các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, nhiều đường và hải sản tanh vì các nhóm này có thể làm tình trạng viêm nhiễm trầm trọng hơn, tăng ngứa và suy giảm hệ miễn dịch.
Người bệnh có thể tham khảo bệnh thủy đậu kiêng ăn gì dưới đây:
- Nhóm thực phẩm cay nóng: Người bệnh thủy đậu nên kiêng tuyệt đối các gia vị cay nóng như ớt, tiêu, tỏi sống, gừng, hành khô, cà ri, mù tạt, hạt tiêu, thì là, rau mùi. Các gia vị này chứa capsaicin và các chất kích thích làm đau rát niêm mạc miệng, khiến mụn nước dễ vỡ, tăng ngứa và viêm nhiễm nặng hơn.
- Nhóm thực phẩm nhiều dầu mỡ, chiên rán: Đồ chiên xào, mỡ động vật, hạt dẻ, đậu phộng rang, hạt dưa rang, bánh rán, đồ nướng nhiều dầu cần được loại bỏ hoàn toàn. Những thực phẩm này tăng phản ứng viêm, khiến mụn nước sưng đỏ hơn, lâu lành và dễ sẹo.
- Nhóm thực phẩm nhiều đường: Bánh kẹo, nước ngọt, soda, kẹo ngọt cần kiêng. Đường làm suy giảm chức năng miễn dịch, khiến virus sinh sôi lâu hơn, bệnh lâu khỏi và dễ bội nhiễm.
- Nhóm thịt giàu protein: Người bệnh không cần kiêng thịt gà, thịt bò hay thịt heo. Đây là nguồn protein thiết yếu giúp cơ thể tái tạo tế bào da và tăng cường miễn dịch. Chỉ cần lưu ý chế biến thanh đạm dưới dạng băm nhỏ, ninh nhừ, tránh chiên xào nhiều dầu mỡ hoặc nêm gia vị kích ứng.
- Nhóm trái cây “nóng”: Các loại quả vải, long nhãn, mận, xoài chín, mít, hồng, anh đào, chôm chôm đều nên kiêng. Trái cây này có tính “nóng”, làm cơ thể quá nhiệt, tăng ngứa và khiến mụn nước sưng đỏ hơn.
- Nhóm trái cây giàu axit và đồ mặn: Cam, chanh, quýt, dứa, nho và những món ăn nhiều muối cần hạn chế. Nhóm thực phẩm này có thể gây xót và đau khi tiếp xúc với vết loét miệng, khiến ăn uống khó khăn và kéo dài thời gian lành.
- Nhóm thực phẩm giàu arginine: Đậu phộng, sôcôla, quả óc chó, nho khô và các loại hạt nên hạn chế sử dụng. Arginine là một axit amin có thể thúc đẩy sự phát triển của virus VZV, khiến bệnh nặng hơn và kéo dài thời gian hồi phục. Tuy nhiên, hiện chưa có các nghiên cứu khẳng định vai trò của arginine đối với người bệnh nhiễm thủy đậu đang hoạt động, nhưng vẫn được khuyến cáo nên tránh.
- Nhóm thực phẩm cứng, giòn, khó nhai: Bánh mì cứng, các loại hạt cứng, bỏng ngô, hạt, bánh mì giòn, vỏ bánh mì nướng và các loại thịt dai như bít tết nên được hạn chế. Nếu có mụn nước trong miệng, những thực phẩm cứng hoặc giòn có thể gây tổn thương cơ học, gây đau và làm cho vết loét lâu lành hơn.
- Nhóm đồ uống có cồn và cafein: Rượu, bia, cà phê, nước trái cây nhiều đường cần được kiêng. Cồn và cafein làm cơ thể mất nước, khiến sốt nặng hơn và suy giảm hệ miễn dịch.

Lưu ý trong sinh hoạt
Người bệnh thủy đậu cần tuân thủ cách ly và vệ sinh nghiêm ngặt để không lây lan virus. Những lưu ý trong sinh hoạt của người bệnh thủy đậu:
- Cách ly phòng riêng: Bệnh nhân nằm trong phòng riêng, thoáng khí, có ánh sáng mặt trời. Thời gian cách ly khoảng 7-10 ngày từ lúc phát ban đến khi mụn nước khô vảy hoàn toàn.
- Vật dụng cá nhân riêng: Khăn mặt, ly, chén, muỗng, đũa phải dùng riêng, không dùng chung với người khác.
- Không tiếp xúc gần: Đặc biệt tránh phụ nữ mang thai, người chưa có miễn dịch, người miễn dịch kém.
- Đeo khẩu trang y tế: Khi chăm sóc và tiếp xúc với người bệnh.
- Rửa tay ngay sau tiếp xúc: Bằng xà phòng để ngăn lây lan.
- Không bôi chất kích thích: Chỉ dùng kem bôi chấm lên nốt phỏng vỡ, không tự ý bôi thuốc kháng sinh hay thuốc mỡ khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Không dùng aspirin: không cho trẻ dùng aspirin khi sốt vì có nguy cơ dẫn đến “hội chứng Reye”; chỉ dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ nếu cần hạ sốt.

Bệnh thủy đậu nên ăn gì?
Người bệnh thủy đậu thường sốt, mệt mỏi, mất nước và có mụn nước trong miệng, gây khó nuốt, đau rát. Việc ăn đúng thực phẩm mềm, lỏng, giàu dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất giúp tăng miễn dịch, giảm ngứa, giảm đau, đẩy nhanh quá trình lành bệnh và ngăn sẹo.
Người bệnh thủy đậu nên ăn những thực phẩm sau:
- Thực phẩm dạng lỏng, mềm, dễ tiêu hóa: Người bệnh nên ăn cháo, súp, bột yến mạch, sữa chua, sinh tố. Đây là nhóm thực phẩm ưu tiên vì dễ nhai, nuốt, ít gây tổn thương niêm mạc miệng, giúp người bệnh ăn đủ chất dù đau miệng.
- Thực phẩm giàu vitamin C: Vitamin C tăng sức đề kháng, chống nhiễm trùng, đẩy nhanh sản sinh collagen, phòng ngừa sẹo lõm và làm lành vết thương nhanh hơn. Tuy nhiên, nếu có loét miệng, nên chọn dưa hấu, dưa leo, bơ, dâu tây, kiwi, lê (không chua quá) hoặc ép nước để tránh đau.
- Rau xanh: Rau ngót, mướp đắng (khổ qua), cải thảo, rau bồ ngót, rau má, rau dền, bông cải, rau bina, cà chua, măng tây, bí đao, củ cải trắng rất tốt. Các loại rau này chứa kẽm, magie, canxi, vitamin giúp tăng đề kháng, tốt cho hệ tiêu hóa và làm mát cơ thể. Cà chua là nguồn bổ sung vitamin tốt cho đề kháng. Nếu người bệnh có mụn nước gây loét trong khoang miệng, chỉ cần nấu chín mềm, tránh ăn sống trực tiếp để không gây xót niêm mạc.
- Thực phẩm giàu protein dễ tiêu: Trứng, đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen là nguồn protein lành tính, dễ tiêu, giúp cơ thể phục hồi. Protein cần cho sản sinh collagen, tái tạo da, lành mụn nước.
- Thực phẩm giàu vitamin B6, B12, glycin, kẽm: Chuối, măng tây, đậu đỏ, đậu xanh chứa vitamin B6, B12, glycin, kẽm giúp giảm viêm, tăng miễn dịch, làm lành da. Kẽm đặc biệt tốt cho tái tạo da, lành sẹo, chống nhiễm trùng.
- Thực phẩm mát, thanh nhiệt: Củ năng, chuối, măng tây, khoai tây, cà rốt giúp thanh nhiệt, mát gan, giảm ngứa. Các thực phẩm này làm cơ thể không quá nhiệt, giúp mụn nước sưng đỏ ít hơn.
- Nước và nước ép rau củ quả: Người bệnh thủy đậu luôn mất nước do sốt, nên cần bổ sung nhiều nước lọc, nước ép rau củ quả tươi như nước dưa hấu, nước dưa leo, nước cam (không chua), nước chanh (pha loãng), nước bưởi, nước dâu tây, nước kiwi, nước lê, sinh tố chuối, sinh tố bơ. Nước ép giúp bù nước, bù vitamin, giảm sốt, tăng miễn dịch.

Một số câu hỏi thường gặp
Bị thủy đậu uống panadol được không?
Người bị bệnh thủy đậu có thể uống Panadol. Đây là một trong những thuốc hạ sốt, giảm đau được ưu tiên sử dụng cho người bệnh thủy đậu. Panadol có hoạt chất là paracetamol, giúp hạ sốt và giảm đau nhức do các vết loét trong miệng và cơ thể gây ra.
Cần bổ sung liều paracetamol an toàn theo cân nặng cho đối tượng trẻ em (10 – 15 mg/kg mỗi lần, cách nhau 4 – 6 giờ).
Bị thủy đậu có được ăn bún không?
Người bị thủy đậu vẫn ăn được bún. Bún là thực phẩm dạng sợi mềm, dễ nhai, dễ tiêu hóa, thuộc nhóm thức ăn lỏng hoặc nửa lỏng được khuyến nghị cho người bệnh thủy đậu.
Bị thủy đậu có ăn được mì tôm không?
Người bị thủy đậu KHÔNG nên ăn mì tôm. Dù mì tôm là món ăn nhanh, phổ biến, nhưng nó chứa nhiều thành phần không tốt cho người bệnh thủy đậu, bao gồm hàm lượng muối cao, chất béo bão hòa, dầu mỡ chiên rán, và gia vị cay nóng làm tăng nguy cơ bội nhiễm, kéo dài thời gian hồi phục và tăng nguy cơ để lại sẹo.
Bị thủy đậu có được ăn thịt lợn không?
Người bị bệnh thủy đậu có thể ăn thịt heo, nhưng cần hạn chế so với chế độ ăn của người bình thường mỗi ngày. Thịt lợn là nguồn protein lành tính, dễ tiêu, giúp cơ thể phục hồi, và không thuộc nhóm thịt “nóng” cần kiêng tuyệt đối như thịt chó, thịt dê, thịt bò, thịt gà, thịt ngan, ngỗng, lươn.
Tuy nhiên, bạn cần chế biến đúng cách: nấu chín, không chiên rán, không nêm gia vị cay nóng, và ăn kèm rau xanh để đảm bảo dinh dưỡng và giảm tác hại.
* Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

